Có bồn thì tắm — nhưng ngâm bồn là chỗ dễ ngất, phải cẩn thận

Người tắm bồn gần như hằng ngày có nguy cơ bệnh tim mạch thấp hơn 28% so với người tắm 0–2 lần mỗi tuần. Nhưng đây chỉ là một nghiên cứu theo dõi; ngâm bồn nóng dễ gây ngất, nhất là ở người già, người uống rượu.

Chi phí

Nếu nhà có bồn thì gần như 0 đồng, chỉ tốn nước và điện đun. Nếu không có bồn thì đừng lắp chỉ vì mục này — một thùng ngâm chân bằng nhựa vài trăm nghìn hoặc một lần tắm nước nóng bằng vòi sen cũng cho phần lớn cảm giác thư giãn.

Lợi ích

Nghiên cứu đoàn hệ Nhật Bản của Ukai (Heart 2020), 538.373 người-năm theo dõi, 2.097 ca bệnh tim mạch mới: so với tắm bồn 0–2 lần/tuần, người tắm gần như hằng ngày hoặc hằng ngày có nguy cơ bệnh tim mạch thấp hơn 28% (HR 0,72; 95% CI 0,62–0,84), bệnh mạch vành 0,65 (0,45–0,94), đột quỵ nói chung 0,74 (0,62–0,87) và xuất huyết não 0,54 (0,40–0,73). Quan trọng là phần không có: nghiên cứu không thấy liên quan giữa tắm bồn và đột tử do tim hay xuất huyết dưới nhện — nghĩa là tắm bồn không bảo vệ bạn khỏi cái chết đột ngột trong bồn.

Ghi chú

Tôi để mức bằng chứng C vì đây là một đoàn hệ duy nhất, và người tắm bồn hằng ngày ở Nhật khác người không tắm ở nhiều thứ khác (thu nhập, nhà ở, sức khoẻ sẵn có). Mục này nên đọc là "tắm nước nóng để thư giãn là việc tốt, đừng mua bồn vì nghĩ nó chữa bệnh". Phần quan trọng hơn là an toàn, vì ngâm nước nóng làm mạch máu giãn ra và huyết áp tụt, đủ để ngất: một là, tắm tráng bằng vòi sen trước rồi mới vào bồn, đừng bước vào nước nóng khi người còn lạnh; hai là, không uống rượu trước khi ngâm bồn — đây là tình huống gây tử vong hay gặp nhất; ba là, nước không quá 40–42°C và không ngâm quá 15–20 phút; bốn là, người cao huyết áp, bệnh tim, tiểu đường, hoặc trên 65 tuổi nên nói với người nhà khi vào tắm và để cửa không khoá; năm là, nếu thấy chóng mặt, hoa mắt, tim đập nhanh thì ra ngay, ngồi xuống và đứng dậy từ từ — ngất thường xảy ra lúc đứng lên khỏi bồn chứ không phải lúc đang ngâm. Với phụ nữ mang thai thì nên tắm nước ấm vừa, không ngâm nước nóng lâu.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Tốn thêm chút tiền nước, tiền điện. Mỗi lần nửa tiếng.

Nói đơn giản

Trong một nghiên cứu ở Nhật Bản, người gần như ngày nào cũng ngâm bồn có nguy cơ biến cố tim mạch thấp hơn khoảng 28% so với người ngâm chưa tới hai lần mỗi tuần, xuất huyết não thấp hơn khoảng 46%.

Lợi ích

Một nghiên cứu ở Nhật Bản trên 30.000 người, tuổi từ 40 đến 59, theo dõi 19 năm, tổng cộng 2.097 ca biến cố tim mạch. Người gần như ngày nào cũng ngâm bồn có nguy cơ biến cố tim mạch thấp hơn khoảng 28% so với người ngâm không quá hai lần mỗi tuần (tỷ số nguy cơ 0,72, khoảng tin cậy 95% từ 0,62 đến 0,84). Bệnh mạch vành thấp hơn khoảng 35% (0,65, từ 0,45 đến 0,94). Đột quỵ thấp hơn khoảng 26% (0,74, từ 0,62 đến 0,87). Xuất huyết não thấp hơn khoảng 46% (0,54, từ 0,40 đến 0,73)

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Chỗ còn tranh cãi: đây là kết quả trên người Nhật, trong văn hoá ngâm bồn của Nhật; phần lớn gia đình ở Trung Quốc không có điều kiện ngâm hằng ngày. Ngoài ra nước đừng quá nóng, cũng đừng ngâm quá lâu. Với người già và người có bệnh tim mạch, não mạch, nước quá nóng, ngâm quá lâu lại nguy hiểm. Năm 2024 ở Nhật có 7.776 người chết đuối trong bồn tắm. Cục Người tiêu dùng Nhật Bản cho biết nguyên nhân hay gặp là mùa đông chênh nhiệt độ lớn giữa trong nhà và phòng tắm, và ngâm quá lâu trong nước nóng. Uống rượu rồi thì đừng ngâm bồn, đừng tắm suối nước nóng, đừng xông hơi, xem chương 22 mục 11 (uống rượu rồi đừng tắm suối nước nóng).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Ukai T và cs. (2020). Habitual tub bathing and risks of incident coronary heart disease and stroke. Heart 106(10):732–737. doi.org/10.1136/heartjnl-2019-315752 · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32209614/.