Đừng uống dầu cá thường để phòng bệnh tim mạch

Hai thử nghiệm lớn cho người uống 1 gam dầu cá mỗi ngày trong nhiều năm. Số người bị nhồi máu, đột quỵ hay chết không khác nhóm uống viên giả. Ăn cá có lợi không có nghĩa là uống viên dầu cá có lợi. Không mua thì để dành được 2.208.000 đồng một năm.

Chi phí

Hộp Omega 3 Power DAO Nordic Health 120 viên giá 363.000 đồng ở Long Châu (tra 2/11/2026). Nhãn ghi ngày uống 2 viên, tức 6.050 đồng một ngày, khoảng 2.208.000 đồng một năm.

Lợi ích

Thử nghiệm VITAL cho 25.871 người uống 1 gam dầu cá biển mỗi ngày, theo dõi trung vị 5,3 năm: biến cố tim mạch chính HR 0,92 (95% CI 0,80–1,06; HR là tỉ số nguy cơ, 1 là hai nhóm bằng nhau), tử vong do mọi nguyên nhân HR 1,02 (0,90–1,15). Cả hai khoảng tin cậy đều vắt qua 1, tức không phân biệt được với viên giả. Thử nghiệm ASCEND cho 15.480 người đái tháo đường uống 1 gam mỗi ngày, theo dõi trung bình 7,4 năm: biến cố mạch máu nặng RR 0,97 (0,87–1,08), tử vong RR 0,95 (0,86–1,05). Ngoại lệ duy nhất là icosapent ethyl, một loại thuốc kê đơn 4 gam mỗi ngày dành cho người đã có bệnh tim mạch và triglyceride cao: thử nghiệm REDUCE-IT 8.179 người, biến cố 17,2% so với 22,0%, HR 0,75 (0,68–0,83). Đó là thuốc, liều gấp bốn, cho người bệnh nặng, không phải viên dầu cá mua ở hiệu thuốc.

Ghi chú

Bốn bẫy. (1) "Omega 3-6-9" bán đầy hiệu thuốc Việt Nam phần lớn là dầu thực vật: hộp rẻ nhất trong nhóm thường chỉ có vài chục miligam EPA+DHA mỗi viên, trong khi thử nghiệm dùng 1 gam. Đọc nhãn, tìm đúng hai chữ EPA và DHA, đừng đọc chữ "Omega" trên vỏ hộp. (2) Dầu gan cá khác dầu cá: dầu gan cá chứa nhiều vitamin A và D, uống liều cao nhiều tháng có thể quá liều vitamin A, nhất là ở phụ nữ mang thai. (3) Người đang uống thuốc chống đông hoặc aspirin liều thấp nên hỏi bác sĩ trước khi thêm dầu cá liều cao, vì có thể tăng nguy cơ chảy máu; ở Việt Nam rất nhiều người trên 60 tuổi đang uống aspirin mà tự mua dầu cá thêm. (4) Đừng hiểu ngược: mục này không nói đừng ăn cá. Ăn cá 2 đến 3 lần một tuần là chuyện khác, và người đã được bác sĩ kê icosapent ethyl thì phải uống theo đơn, đừng tự bỏ vì đọc mục này.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Mỗi ngày khoảng 1 đến 3 nhân dân tệ, một năm 400 đến 1.000 nhân dân tệ. Uống không mất thời gian.

Nói đơn giản

Hai thử nghiệm lớn, một cái 26 nghìn người, một cái 15 nghìn người bệnh tiểu đường. Người mỗi ngày uống 1 gam dầu cá có số ca biến cố tim mạch nặng và số ca tử vong y như người không uống. "Ăn cá có lợi" không có nghĩa là "uống viên dầu cá có lợi". Không mua thì mỗi năm tiết kiệm được 400 đến 1.000 nhân dân tệ.

Lợi ích

Thử nghiệm VITAL lấy 25.871 người, mỗi ngày uống 1 gam dầu cá, theo dõi 5,3 năm (trung vị). Biến cố tim mạch nặng và tử vong, hai bên đều không khác nhau. Biến cố tim mạch chính HR 0,92 (HR là tỷ số nguy cơ, bằng 1 nghĩa là hai bên như nhau). Khoảng tin cậy 95% từ 0,80 đến 1,06 là khoảng dao động đáng tin của con số này. Khoảng này vượt qua 1, nghĩa là không thấy khác biệt. Tử vong do mọi nguyên nhân HR 1,02 (0,90–1,15). Thử nghiệm ASCEND lấy 15.480 người bệnh tiểu đường, cũng mỗi ngày 1 gam, theo dõi trung bình 7,4 năm, cũng không thấy khác biệt. Biến cố mạch máu nghiêm trọng RR 0,97 (0,87–1,08). Tử vong do mọi nguyên nhân RR 0,95 (0,86–1,05). Nó trông có vẻ đáng tiền vì nhiều người coi luôn "ăn cá có lợi" thành "uống viên dầu cá có lợi".

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Còn tranh cãi: có một thử nghiệm cho kết quả có tác dụng. Thử nghiệm REDUCE-IT lấy 8.179 người vốn đã có bệnh tim mạch hoặc tiểu đường, đều đang uống statin, triglyceride vẫn cao (135–499 mg/dL). Họ uống thuốc kê đơn chứa 4 g EPA tinh khiết mỗi ngày, tỷ lệ gặp biến cố là 17,2% so với 22,0%. Nguy cơ thấp hơn khoảng một phần tư (HR 0,75; 0,68–0,83). Nhưng đó là thuốc kê đơn liều cao cho người bệnh nguy cơ cao, không giống người thường uống dầu cá dạng thực phẩm chức năng. Mục này cũng không nói tới việc ăn cá.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Manson JE et al. (2019), Marine n-3 Fatty Acids and Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer (VITAL), NEJM: doi.org/10.1056/NEJMoa1811403
2. ASCEND Study Collaborative Group (2018), Effects of n-3 Fatty Acid Supplements in Diabetes Mellitus, NEJM: doi.org/10.1056/NEJMoa1804989
3. Bhatt DL et al. (2019), Cardiovascular Risk Reduction with Icosapent Ethyl for Hypertriglyceridemia, NEJM: doi.org/10.1056/NEJMoa1812792. Giá: Omega 3 Power DAO Nordic Health 120 viên, Long Châu, nhathuoclongchau.com.vn/thuc-pham-chuc-nang/v…, tra ngày 2/11/2026.