Đếm xem một tuần bạn uống bao nhiêu đơn vị cồn — trước khi tự nói "tôi uống ít"

Một đơn vị cồn là 10 g cồn, tương đương một lon bia 330 ml hoặc một chén rượu 30 ml. Ở Việt Nam, uống từ 6 đơn vị trở lên trong một lần, có ít nhất một lần trong 30 ngày, đã được tính là uống mức nguy hại.

Chi phí

Không tốn gì. Chỉ cần một tờ giấy dán ở tủ lạnh và một cái bút; đếm trong 2 tuần bình thường, không phải tuần có đám cưới.

Lợi ích

Đây là công cụ, không phải thuốc, nên "lợi ích" là biết mình đang ở đâu trước khi quyết định. Bảng quy đổi (10 g cồn = 1 đơn vị, tính theo ml × nồng độ × 0,789): 1 lon bia 330 ml 5% = 13 g = 1,3 đơn vị; 1 cốc bia hơi 400 ml 4% = 12,6 g = 1,3 đơn vị; 1 chai bia 450 ml 4,9% = 17,4 g = 1,7 đơn vị; 1 ly vang 150 ml 12% = 14,2 g = 1,4 đơn vị; 1 chén rượu trắng 30 ml 40% = 9,5 g = 0,9 đơn vị; 1 ly whisky 40 ml 40% = 12,6 g = 1,3 đơn vị; 1 chén rượu nếp 50 ml 25% = 9,9 g = 1 đơn vị. Ở Việt Nam, định nghĩa "uống mức nguy hại" theo Khảo sát STEPS 2021 của Bộ Y tế là: trong 30 ngày qua có ít nhất 1 lần uống từ 6 đơn vị cồn trở lên; theo định nghĩa này, 14,7% người 18–69 tuổi thuộc nhóm nguy hại, nam 28,5%, nữ 1%.

Ghi chú

Bốn cái bẫy khi tự đếm. Một là, cốc bia hơi ở quán Việt Nam không phải 330 ml — loại cốc lớn 400–500 ml, nên "ba cốc" là gần 5 đơn vị chứ không phải 3. Hai là, rượu tự nấu không ghi nồng độ — rượu trắng quê thường 35–45%, nhưng cũng có mẻ 50%+, nên đếm theo chén nhỏ 30 ml là ước lượng an toàn hơn là đếm "một chén". Ba là, tuần có đám cưới, đám giỗ, Tết không tính vào tuần bình thường — nhưng chính những tuần đó mới là lúc nguy cơ, nên đếm riêng và cộng riêng. Bốn là, người khác nhìn bạn thì luôn thấy bạn uống ít hơn bạn thật sự uống, vì phần lớn người ta chỉ nhìn thấy lúc đang ngồi với nhau. Cách đếm hiệu quả nhất: ghi từng lần uống kèm số đơn vị ngay hôm đó, đừng cộng lại từ trí nhớ cuối tuần. Đếm xong thì đối chiếu với mục 19: nếu tổng một tuần vượt quá vài đơn vị và bạn thấy khó bỏ bữa nào, đó là thông tin để đi khám, không phải để tự trách.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Đếm số ly thì mỗi ngày ghi một dòng là được. Lúc đi khám tiện hỏi một câu cũng không tốn thêm tiền.

Nói đơn giản

Bác sĩ bỏ vài phút xem lượng rượu bạn uống, nói rõ nguy cơ, giúp bạn đặt mục tiêu, một năm sau trung bình mỗi tuần uống ít đi 20 gam cồn nguyên chất, xấp xỉ nửa lít bia. Nói chuyện lâu hơn không thêm lợi ích. Người đã không dừng được, ở nước ngoài có hai loại thuốc đã được chứng minh có tác dụng, cứ điều trị khoảng 12 người thì thêm được 1 người không quay lại cảnh hễ uống là uống quá.

Lợi ích

Gộp 34 thử nghiệm ngẫu nhiên, 15.197 người, người được can thiệp ngắn sau một năm mỗi tuần uống ít hơn người chỉ được can thiệp tối thiểu hoặc không can thiệp 20 gam cồn nguyên chất (khoảng tin cậy 95% ít hơn từ 12 đến 28 gam; bằng chứng chất lượng trung bình). Trong các nghiên cứu này, lượng uống ban đầu của người tham gia trung bình là 244 gam mỗi tuần. Can thiệp ngắn là lời khuyên hoặc tư vấn lối sống không quá 5 lần, tổng thời gian dưới 60 phút; nói chuyện lâu hơn không thêm lợi ích. Về thuốc: gộp 122 thử nghiệm ngẫu nhiên, 22.803 người, acamprosate cứ điều trị 12 người (khoảng tin cậy 95% từ 8 đến 26) thì thêm được 1 người không quay lại uống bất kỳ lượng nào; naltrexone đường uống mỗi ngày 50 miligam, cứ điều trị 12 người (từ 8 đến 26) thì thêm được 1 người không quay lại uống nhiều.

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Mức lợi ích ghi "nhỏ" vì hai nguồn bằng chứng này đều đo lượng rượu uống, không đo tỷ lệ tử vong; theo quy ước của sách này, chỉ có kết cục thay thế thì ghi "nhỏ". Phần thuốc thì thử nghiệm phần lớn làm ở nước ngoài, người tham gia phần lớn đã đạt tiêu chuẩn chẩn đoán nghiện rượu, và trong thử nghiệm đều được can thiệp tâm lý xã hội cùng lúc, con số là "lợi ích có thêm trên nền đó". Hai loại thuốc này ở Trung Quốc được chỉ định cho bệnh gì và có kê được không, theo bác sĩ và tờ hướng dẫn sử dụng thuốc, đừng tự mua trên mạng. Đã có hội chứng cai thì xem chương này mục 20 (đừng tự cai).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Khảo sát STEPS 2021 (Bộ Y tế) — định nghĩa và tỷ lệ 14,7% / 28,5% / 1%: syt.khanhhoa.gov.vn/Default.aspx?ArticleId=34…
2. hướng dẫn hỏi đáp về thuế và sử dụng rượu bia (định nghĩa "heavy episodic drinking"): iris.who.int/server/api/core/bitstreams/4101c…
3. bảng câu hỏi AUDIT của WHO (10 câu, tự làm được trong 5 phút): who.int/publications/i/item/audit-the-alcohol….