Thời gian, sức lực, con đường / Chương 31

Sau 18 tuổi có những con đường nào

17 mục~77 phút đọc

Chương này tính theo tiền và thời gian. Riêng mục từ chối nhập ngũ còn dính tới tự do thân thể. Đây là một tấm bản đồ các con đường, không phải bản hướng dẫn cho một con đường nào. Chương này đặt ngưỡng pháp định của các con đường cạnh nhau trước, rồi viết từng mục những điều biết rồi mới dùng được: đi lính được gì, muốn vào khu vực nhà nước thì ngoài thi công chức còn cửa nào, lúc điền nguyện vọng thi đại học thì hai ngành nào gắn thẳng với biên chế, bằng cấp sau này còn học bù được không, muốn ra nước ngoài làm việc thì tìm công ty thế nào, người không vào cơ quan đơn vị thì lo bảo hiểm xã hội ra sao, không có vốn khởi nghiệp thì có khoản vay nào Nhà nước trả giúp một phần lãi không.

Sau 18 tuổi có nhiều con đường hơn những gì chương này viết. Ở đây chỉ gom những con đường có văn bản công khai cấp quốc gia, ngưỡng và chế độ đối chiếu được từng điều. Vào doanh nghiệp nhà nước, vào nhà máy, làm thuyền viên, làm nghề tự do, học tiếp phổ thông, học tiếp đại học, những đường này đều đi được. Chỉ là chúng không có văn bản thống nhất để tra, nên sách này không viết điều kiện cho chúng theo trí nhớ.

Chọn đường nào là việc của bạn. Chương này chỉ đưa hai thứ: ngưỡng viết trong văn bản nào, và đi rồi thì có những thời hạn, tư cách nào quá hạn là mất. Bài toán đi học hay đi làm tính thế nào, chọn kỹ năng nào: xem chương 23. Vào đơn vị rồi thì tiền làm thêm giờ, tai nạn lao động, bồi thường khi nghỉ việc: xem chương 19. Vốn mở cửa hàng, mở công ty và cách rút lui: xem chương 12. Du học: xem chương 32. Bảo đảm sau khi thất nghiệp: xem chương 7. Những chuyện này chương này không nhắc lại.

1

Bảy con đường sau tuổi 18: mỗi đường có một ngưỡng tuổi viết trong luật, và hai chỗ luật không đặt trần

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaThời gianKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Ngưỡng ghi trong luật: đi làm thuê từ 15 tuổi; nghĩa vụ quân sự 18 đến hết 25, đã học đại học, cao đẳng thì 27; công chức và viên chức chỉ đòi đủ 18, luật không đặt trần; đi làm việc ở nước ngoài từ 18 và công ty phải có giấy phép.

2

Đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu từ năm 17 tuổi, gọi nhập ngũ 18 đến hết 25, tại ngũ 24 tháng

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaThời gianKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đăng ký nghĩa vụ quân sự không phải là đi nhập ngũ: nam đủ 17 tuổi phải đăng ký lần đầu, xã gọi đăng ký vào tháng tư hằng năm, còn tuổi gọi nhập ngũ là từ 18 đến hết 25. Tại ngũ 24 tháng. …

3

Trốn nghĩa vụ quân sự có khung phạt tới 75 triệu đồng và có thể bị xử lý theo Điều 332 Bộ luật Hình sự, dù không có danh mục cấm xuất cảnh.

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn nhiềuÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Không có đường hợp pháp nào để trốn nghĩa vụ quân sự. Không đi khám sức khỏe: 15 đến 20 triệu đồng. Không có mặt khi gọi nhập ngũ: 30 đến 40 triệu. Không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ: 50 đến 75 triệu. …

4

Sinh viên đi nghĩa vụ: bảo lưu kết quả học tập, 10.120.000 đồng trợ cấp xuất ngũ và 15.180.000 đồng trợ cấp tạo việc làm

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn ítNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Học đại học rồi đi nghĩa vụ thì được bảo lưu kết quả và trở lại trường. Xuất ngũ nhận 2 tháng lương cơ sở mỗi năm phục vụ, cộng 6 tháng lương cơ sở trợ cấp tạo việc làm; với mức 2.530.000 đồng, hai năm ra 25.300.000 đồng. …

5

Xuất ngũ về thì việc làm tính từ ba chỗ, và cửa đăng ký chỉ mở 15 ngày làm việc

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Về sau 24 tháng tại ngũ, trong 15 ngày làm việc bạn phải đến cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự để đăng ký ngạch dự bị. …

6

Ba khoản tiền khi xuất ngũ: 2 tháng lương cơ sở mỗi năm phục vụ, cộng 6 tháng tạo việc làm

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Xuất ngũ được hai khoản tính theo lương cơ sở: 2 tháng cho mỗi năm phục vụ, và 6 tháng gọi là trợ cấp tạo việc làm. Đi 24 tháng thì hai khoản cộng lại 6 tháng lương cơ sở. …

7

Vào khu vực nhà nước có bốn cửa, và không có cửa nào tên là "chờ đủ năm thì vào biên chế"

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Vào khu vực nhà nước có bốn cửa: thi công chức, thi hoặc xét tuyển viên chức, cửa tiếp nhận không qua thi cho người đã có hợp đồng tại đơn vị hoặc có chuyên môn đặc biệt, và cửa hợp đồng lao động cho vị trí hỗ trợ. …

8

Dạy ở xã đặc biệt khó khăn: 10 tháng lương cơ sở khi nhận việc lần đầu, phụ cấp thu hút 70% nhưng chỉ 60 tháng

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Dạy ở xã đặc biệt khó khăn: nhận việc lần đầu được 10 tháng lương cơ sở, cộng phụ cấp thu hút 70% lương, nhưng phụ cấp này chỉ tính tối đa 60 tháng. Hết 60 tháng thì còn phụ cấp công tác lâu năm. Vào dạy vẫn phải qua tuyển dụng.

9

Công an, quân đội có cửa riêng: nghĩa vụ 24 tháng, và ở lại là xét tuyển chứ không tự động

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Nghĩa vụ tham gia công an là 24 tháng, hết hạn thì về, trừ khi được xét ở lại. Muốn ở lại có hai đường: dự tuyển vào trường công an sau 15 tháng, hoặc xét chuyển chuyên nghiệp khi đủ tiêu chuẩn và công an có nhu cầu, theo tỷ lệ.

10

Học lại sau tuổi 18: bằng tại chức có giá trị pháp lý như bằng chính quy, còn chứng chỉ của lớp "bao đậu" thì không phải văn bằng

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn ítNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Không đỗ đại học vẫn học tiếp được: thi lại, học vừa làm vừa học, hoặc học nghề. Bằng do cơ sở được phép cấp, dù học theo hình thức nào, đều có giá trị pháp lý như nhau. Tờ chứng chỉ của lớp hứa bao đậu không phải văn bằng.

11

Không vào biên chế: bảo hiểm xã hội tự nguyện là đường duy nhất để có lương hưu, còn bảo hiểm thất nghiệp thì không có cho người tự làm

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn nhiềuÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Tự làm thì tự đóng: 22% thu nhập bạn chọn, đủ 15 năm và đủ tuổi là có lương hưu, nữ hưởng 45%, nam hưởng 40%. Bảo hiểm thất nghiệp thì không có, vì nó gắn với hợp đồng lao động. Thẻ y tế mua theo hộ gia đình.

13

Học bổng có ràng buộc: sinh viên sư phạm được 3,63 triệu đồng một tháng, đổi lại phải công tác gấp hai lần thời gian đào tạo

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Học sư phạm có học bổng: nhà nước trả học phí và 3,63 triệu đồng mỗi tháng, tối đa 10 tháng một năm. Đổi lại bạn phải dạy gấp hai lần số năm đã học. Bỏ ngang hoặc không vào ngành thì phải trả lại tiền.

14

Đi làm việc ở nước ngoài: kiểm giấy phép của công ty trước, và biết tiền dịch vụ có trần

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn ítÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đưa người đi làm ở nước ngoài là ngành có điều kiện, nên việc đầu tiên là tra xem công ty có giấy phép hay không. Tiền dịch vụ có trần, tiền môi giới bị cấm, và tiền bảo đảm chỉ được gửi vào tài khoản phong toả mang tên bạn. …

15

Nhận lương từ công ty nước ngoài khi vẫn ở Việt Nam: thuế thu nhập cá nhân là việc bạn phải tự khai

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Nghĩa vụ thuế phụ thuộc vào nơi bạn cư trú: nếu bạn cư trú tại Việt Nam, thu nhập từ tiền lương, tiền công chịu thuế ở Việt Nam, không phân biệt ai trả. …

16

Vay vốn để tự tạo việc làm: hỏi Ngân hàng Chính sách xã hội trước khi tìm vay nóng

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn ítVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Muốn có vốn để tự tạo việc làm, hỏi Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội nơi mình ở trước khi tìm vay nóng. Người lao động được vay tới 200 triệu đồng, tối đa 120 tháng, lãi suất bằng 127% mức lãi suất cho vay hộ nghèo. …

17

Chuyện "còn là sinh viên mới tốt nghiệp": không có trong luật tuyển dụng, chỉ có trong từng thông báo

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích vừaThời gianKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Luật tuyển dụng công chức và viên chức không có khái niệm sinh viên mới tốt nghiệp. Điều kiện nằm ở vị trí việc làm và ở từng thông báo tuyển dụng, nên đọc thông báo trước khi ký hợp đồng hay nhận việc. …

Chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ hay luật sư. Mục nào dính luật, chế độ, giá cả của Trung Quốc đã được thay bằng nội dung Việt Nam (nhãn 🇻🇳 Việt hoá); bản dịch sát bản gốc để ở phần đối chiếu cuối mỗi mục.

© 2026 Phạm Xuân Hiếu · Built by /by_xuanhieu.org · Nội dung nguồn: CC BY 4.0 · Ghi công và giấy phép · Dịch từ bản gốc tiếng Trung của eternity4719 · Cập nhật 2026-11-10

Phím tắt

Gõ chữ bất kỳ là mở ô tìm kiếm, nên các lệnh dùng tổ hợp Option ⌥ + Shift ⇧ + phím (Windows: Alt + Shift + phím). Phím / và ? vẫn dùng một phím.

/ / Ctrl K
Mở tìm kiếm
a–z
Gõ chữ bất kỳ (không phải phím tắt) để bắt đầu tìm
Esc
Đóng hộp thoại, menu, danh mục
?
Mở bảng phím tắt này
↓ / ↑
Mục sau
AltShift
Mục sau
AltShift
Mục trước
AltShift
Chương sau / mục sau trên trang riêng
AltShift
Chương trước / mục trước
AltShift
Đánh dấu đã làm cho mục đang đọc
AltShift
Lưu mục đang đọc
AltShift
Nghe mục đang đọc
AltShift
Mục ngẫu nhiên
AltShift
Đổi sáng/tối
AltShift
Ẩn/hiện danh mục
AltShift
Mở bộ lọc
AltShift
Về trang chủ
AltShift
Mở công cụ
AltShift
Mở tự kiểm tra
AltShift
Bật/tắt sửa trực tiếp (admin)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (+)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (−)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (0)

Giao diện và màu

Đăng nhập

Đăng nhập để mang theo những gì bạn đã lưu, đã làm và đã đọc sang mọi thiết bị. Không cần mật khẩu: nhập Gmail, nhận mã 6 số hoặc một đường dẫn, bấm là vào.