Sức khỏe và sống lâu / Chương 34

Thuốc trong nhà: đừng uống ra chuyện

14 mục~50 phút đọc

Thuốc hạ sốt, thuốc giảm đau, thuốc cảm, thuốc dạ dày, thuốc cầm tiêu chảy: nhiều loại tự mua được ở nhà thuốc. Không cần đơn vẫn mua được, không có nghĩa là uống sao cũng được. Chương này không nói bệnh nào uống thuốc gì. Chương này chỉ chọn ra vài việc mà chỉ cần một thao tác là tránh được hậu quả nặng.

Các mục trong chương này đều tính theo thước đo tỷ lệ tử vong. Phần lớn nhìn vào những hậu quả nặng như suy gan, xuất huyết dạ dày, suy thận ở trẻ sơ sinh. Cũng có vài mục nhìn vào đau đầu và phản ứng khi lái xe. Lợi ích phần lớn là "bớt được một lần gặp chuyện nặng", nghiên cứu không đưa ra được con số "làm thì giảm được mấy phần". Vì vậy mức lợi ích được đánh giá theo độ nặng của hậu quả, và phần Ghi chú của mỗi mục có viết dựa vào đâu mà xếp như vậy.

Những gì đã viết ở chỗ khác, ở đây chỉ chỉ đường. Uống nhầm thuốc hay chất tẩy rửa thì làm gì trước: xem chương 13 mục 20 (uống nhầm). Thuốc bệnh mạn tính uống đủ theo chỉ định của bác sĩ: xem chương 16 mục 1 (uống thuốc đủ theo chỉ định). Mua thuốc kê đơn trên mạng phải qua bước duyệt đơn trước: xem chương 28 mục 6 (thuốc giảm cân thì tới bệnh viện lấy đơn).

Người được lợi từ các mục trong chương này là chính bạn và người nhà, thuộc hai mức cao nhất.

1

Hai hộp thuốc cảm cùng một hoạt chất giảm đau, hạ sốt: đọc phần thành phần trước khi uống, quá tay thì đi viện ngay kể cả khi thấy bình thường

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Nhiều thuốc cảm, thuốc ho, thuốc đau đầu đều chứa paracetamol, có hộp ghi là acetaminophen. Uống hai hộp cùng lúc là gấp đôi mà không biết. Chỉ giữ một thứ; uống quá tay thì đi viện ngay, mang theo hộp.

2

Trẻ sốt: không dùng aspirin, nimesulide hay metamizole (analgin); sirô phải đong bằng ống có trong hộp, không đong bằng thìa ăn cơm

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Aspirin, nimesulide và metamizole (analgin) không dùng để hạ sốt cho trẻ: aspirin gây hội chứng Reye, hai chất kia có tai biến nặng về máu và gan. …

3

Người từ 60 tuổi trở lên, từng xuất huyết dạ dày, đang uống thuốc chống đông hoặc corticoid: hỏi bác sĩ trước khi uống thuốc giảm đau loại ibuprofen

Mới sửaMức ALợi ích lớnTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Các thuốc giảm đau như ibuprofen, naproxen, aspirin có thể hại dạ dày. Trong các thử nghiệm dùng liều cao, người uống ibuprofen có nguy cơ xuất huyết, thủng dạ dày gấp khoảng 4 lần người không uống. …

4

Trẻ dưới 2 tuổi: không tự cho uống thuốc cảm hay thuốc ho, kể cả loại bán không cần đơn và ghi "dành cho trẻ em"

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Thuốc cảm và thuốc ho bán không cần đơn không làm trẻ dưới 2 tuổi khỏi nhanh hơn, lại có thể gây buồn ngủ, tim đập nhanh, co giật. Không tự cho trẻ uống; hỏi bác sĩ. …

5

Mang thai từ tuần 20 trở đi, đừng tự uống thuốc giảm đau loại ibuprofen

Mức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Mang thai từ tuần 20 trở đi mà uống các thuốc như ibuprofen thì có thể hại thận thai nhi, làm nước ối ít đi. Trong các báo cáo loại này mà Mỹ nhận được, có ca trẻ sơ sinh tử vong. …

6

Ợ nóng, trào ngược: không tự uống omeprazol dài ngày; nuốt khó, nôn ra máu, phân đen thì đi viện ngay

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Ợ nóng không tự chữa bằng cách uống omeprazol mãi: uống bao lâu là việc bác sĩ quyết, không phải cảm giác dễ chịu. Nuốt khó, nôn ra máu, phân đen thì không uống mà đi viện ngay.

7

Cảm thường không cần kháng sinh, và kháng sinh chỉ được bán khi có đơn

🇻🇳 Việt hoáMức ALợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Cảm thường uống kháng sinh không khỏi nhanh hơn, còn người lớn thì dễ bị tác dụng phụ hơn. Kháng sinh là thuốc kê đơn: nhà thuốc chỉ được bán khi có đơn, và bán lẻ thuốc kê đơn qua mạng là việc bị cấm.

8

Tiêu chảy: bù nước bằng oresol pha đúng lượng nước ghi trên gói; trẻ dưới 5 tuổi không cho thuốc cầm tiêu chảy

🇻🇳 Việt hoáMức ALợi ích vừaTuổi thọTốn ítÍt thời gianKhông cần ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Tiêu chảy làm mất nước chứ không phải chỉ cần cầm. Cho uống oresol pha đúng lượng nước trên gói, không thay bằng nước ngọt hay nước trái cây. Trẻ dưới 5 tuổi không dùng thuốc cầm tiêu chảy: có loại gây tắc ruột và có thể chết.

9

Đau đầu mà tháng nào cũng uống giảm đau: quá 15 ngày với thuốc đơn, quá 10 ngày với thuốc phối hợp, kéo dài trên 3 tháng thì cơn đau có thể do chính thuốc

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Càng uống giảm đau nhiều ngày thì cơn đau đầu càng dễ nặng lên vì chính thuốc. Quá 15 ngày một tháng với thuốc đơn, quá 10 ngày với thuốc phối hợp, kéo dài trên 3 tháng là ngưỡng nên đi khám thay vì tăng liều.

10

Thuốc hết hạn và thuốc còn dư: mỗi năm dọn một lần, đừng để dành, và tuyệt đối không bán lại

🇻🇳 Việt hoáMức CLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Thuốc hết hạn và thuốc còn dư đừng để trong nhà. Việt Nam chưa có chỗ thu gom chung cho cả nước: hỏi nhà thuốc hoặc bệnh viện gần nhất có nhận lại không, không nhận thì bỏ theo hướng dẫn của địa phương. …

11

Đang uống metronidazol hay kháng sinh nhóm cefoperazon thì không uống rượu bia, và không chỉ rượu trắng mới tính

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Uống rượu khi đang dùng metronidazol hoặc kháng sinh như cefoperazon có thể gây đỏ mặt, buồn nôn, đau đầu, tim đập nhanh; nặng thì tụt huyết áp. Rượu thuốc ngâm, rượu mơ, sirô có cồn cũng tính. …

12

Uống thuốc cảm hay thuốc dị ứng có clorpheniramin, diphenhydramin thì đừng lái xe, kể cả sáng hôm sau

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Clorpheniramin và diphenhydramin trong thuốc cảm, thuốc dị ứng làm buồn ngủ. Trong thử nghiệm lái mô phỏng, người uống diphenhydramin lái kém hơn người uống rượu ở nồng độ 0,1%. Tự thấy tỉnh không có nghĩa là lái được. …

13

Người uống lâu dài thuốc hạ mỡ máu, thuốc hạ huyết áp và các thuốc tương tự: xem tờ hướng dẫn có nhắc tới bưởi chùm (grapefruit) không; có thì đừng ăn bưởi chùm và bưởi, cũng đừng uống nước ép bưởi chùm

MớiMức BLợi ích nhỏTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Bưởi chùm làm một số thuốc trong máu tăng lên gấp mấy lần lúc đầu; liều uống không đổi mà như uống quá liều. Một quả bưởi chùm hay một cốc nước ép là đã có tác dụng này, cách một ngày mới uống thuốc vẫn còn lại một phần. …

14

有慢性肾病或肾功能不好的人,别自己买布洛芬这类止痛药长期吃,先问医生,也别吃杨桃和杨桃汁

MớiMức BLợi ích vừaTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Mục này chưa có bản dịch. Đang hiển thị bản gốc tiếng Trung.

肾不好的人吃布洛芬这类止痛药,更容易出急性肾损伤,长期自己乱吃还和肾衰竭有关。在吃利尿药加普利或沙坦类降压药的,再加上这类药,急性肾损伤多约三成。肾不好的人吃杨桃,可能打嗝不止、神志不清、抽搐,已报告的这类中毒病例里约三成死亡。

Chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ hay luật sư. Mục nào dính luật, chế độ, giá cả của Trung Quốc đã được thay bằng nội dung Việt Nam (nhãn 🇻🇳 Việt hoá); bản dịch sát bản gốc để ở phần đối chiếu cuối mỗi mục.

© 2026 Phạm Xuân Hiếu · Built by /by_xuanhieu.org · Nội dung nguồn: CC BY 4.0 · Ghi công và giấy phép · Dịch từ bản gốc tiếng Trung của eternity4719 · Cập nhật 2026-11-10

Phím tắt

Gõ chữ bất kỳ là mở ô tìm kiếm, nên các lệnh dùng tổ hợp Option ⌥ + Shift ⇧ + phím (Windows: Alt + Shift + phím). Phím / và ? vẫn dùng một phím.

/ / Ctrl K
Mở tìm kiếm
a–z
Gõ chữ bất kỳ (không phải phím tắt) để bắt đầu tìm
Esc
Đóng hộp thoại, menu, danh mục
?
Mở bảng phím tắt này
↓ / ↑
Mục sau
AltShift
Mục sau
AltShift
Mục trước
AltShift
Chương sau / mục sau trên trang riêng
AltShift
Chương trước / mục trước
AltShift
Đánh dấu đã làm cho mục đang đọc
AltShift
Lưu mục đang đọc
AltShift
Nghe mục đang đọc
AltShift
Mục ngẫu nhiên
AltShift
Đổi sáng/tối
AltShift
Ẩn/hiện danh mục
AltShift
Mở bộ lọc
AltShift
Về trang chủ
AltShift
Mở công cụ
AltShift
Mở tự kiểm tra
AltShift
Bật/tắt sửa trực tiếp (admin)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (+)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (−)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (0)

Giao diện và màu

Đăng nhập

Đăng nhập để mang theo những gì bạn đã lưu, đã làm và đã đọc sang mọi thiết bị. Không cần mật khẩu: nhập Gmail, nhận mã 6 số hoặc một đường dẫn, bấm là vào.