Khẩn cấp và biến cố / Chương 33
Chương này viết cho người vừa bị tổn thương tuỷ sống, mất chi, mất thị lực hay thính lực, và cho người đang chăm sóc họ. Thứ tự: việc phải làm trong ngày, rồi quyền lợi giấy tờ, rồi chuyện dài hạn.
Về thang bằng chứng: 6 mục hạng A, 13 mục hạng B, 2 mục hạng C. Sáu mục A là sáu chỗ có thử nghiệm hoặc đoàn hệ đo được kết cục: xử trí cơn rối loạn thần kinh thực vật, nguy cơ tử vong trong mười năm đầu sau tổn thương tuỷ sống, sức khoẻ người chăm sóc, đệm giảm áp, phục hồi chức năng tích cực, và máy trợ thính. Mười ba mục B đứng trên văn bản Việt Nam — giấy xác nhận khuyết tật, trợ cấp, thuế, tuyển sinh, lái xe, giám hộ. Hai mục C là hai chỗ Việt Nam không có cơ chế tương ứng: không có chế độ toàn quốc hỗ trợ cải tạo nhà riêng, và không có quy định riêng cho chó dẫn đường.
Về bối cảnh Việt Nam: bốn chỗ trong sách nước ngoài không dùng được. Cấp cứu là 115. Không có "thẻ người khuyết tật" do hội người khuyết tật cấp — ở Việt Nam giấy xác nhận khuyết tật do Uỷ ban nhân dân cấp xã xác định, và hồ sơ trợ cấp cũng nộp ở cấp xã. Không có hạng giấy phép lái xe C5; người khuyết tật học lái theo hạng mà Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định. Và không có ưu đãi thuế thu nhập cá nhân riêng vì khuyết tật — chỗ này nhiều bài viết trên mạng nói sai.
Nhóm mục: Việc phải làm trong ngày và người chăm: mục 1 đến 5 · Giấy xác nhận, trẻ, nhà ở, doanh nghiệp: mục 6 đến 10 · Thuế, đi lại, học hành, lái xe, phục hồi: mục 11 đến 16 · Nghe, năng lực hành vi, giám hộ, kiện, bàng quang: mục 17 đến 21
Ở người bị tổn thương tuỷ sống, đường dây báo động của cơ thể bị đứt một đoạn. Bàng quang căng đầy, quần áo bó chặt, bản thân họ có thể không thấy gì, nhưng huyết áp lại vọt lên rất nhanh. …
Theo dõi dài hạn ở hai trung tâm tổn thương tuỷ sống của Anh cho thấy tỷ lệ tự sát của nhóm này gấp năm lần người bình thường. Hơn 90% ca tự sát xảy ra trong mười năm đầu sau chấn thương. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Người nằm khoa tâm thần vẫn có quyền từ chối điều trị và xin ra, trừ khi thuộc diện bắt buộc chữa bệnh: trầm cảm có ý tưởng hoặc hành vi tự tử, hoặc tâm thần đang kích động gây nguy hại cho mình, cho người khác hay phá tài sản. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Theo dõi 819 người sống với vợ hoặc chồng trong 4 năm: người chăm sóc mà thấy quá tải thì chết nhiều hơn 63% so với người không chăm. Người chăm mà không thấy quá tải thì không tăng. Vậy thứ cần canh là sự quá tải.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Thử nghiệm ở 12 viện dưỡng lão: đệm giảm áp làm loét ngay dưới xương ngồi giảm từ 8 ca xuống 1 ca trên 232 người; gộp cả vùng xương cụt thì chưa thấy khác. Cả hai nhóm đều được xe lăn vừa người, nên đệm chỉ có ích khi xe vừa.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
"Chữa khỏi bại liệt", "khỏi mù", "nghe lại được" là câu vi phạm pháp luật về quảng cáo, không phải thành tựu y học. Thấy câu đó thì đừng mua, đừng đặt cọc. Chụp lại ảnh, giữ tờ rơi, rồi báo Sở Y tế hoặc quản lý thị trường.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Giấy xác nhận khuyết tật do chủ tịch ủy ban nhân dân xã cấp, sau khi hội đồng xác định mức độ khuyết tật họp. Hội người khuyết tật không cấp giấy này. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Trẻ khuyết tật không phải chờ đủ tuổi mới được hỗ trợ. Xin giấy xác nhận khuyết tật ở xã, nộp hồ sơ trợ cấp hằng tháng, rồi đưa trẻ đi khám phục hồi chức năng càng sớm càng tốt. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Sửa nhà cho người đi lại khó gồm dốc thoải, tay vịn chắc, sàn phòng tắm chống trơn và một chỗ ngồi khi tắm. Việt Nam không có trợ cấp toàn quốc cho việc này, nên hỏi xã trước và xin trả lời bằng văn bản. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Doanh nghiệp có từ 30% lao động bình quân trong năm là người khuyết tật, và từ 20 lao động trở lên, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trên phần thu nhập sản xuất kinh doanh. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Việt Nam không có ưu đãi thuế thu nhập riêng cho người khuyết tật. Chỉ có giảm trừ gia đình: 15,5 triệu đồng một tháng cho bản thân, 6,2 triệu cho mỗi người phụ thuộc. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Luật cho người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng được miễn, giảm giá vé giao thông công cộng, mức cụ thể do Chính phủ quy định. Chó dẫn đường thì luật không có dòng nào, nên phải hỏi nhà xe trước.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Người khuyết tật được ưu tiên trong tuyển sinh, được miễn hoặc giảm môn học mà khả năng không đáp ứng, được hỗ trợ tài liệu và phương tiện học tập. Không có mức chung cho mọi trường: hỏi trường sớm và xin trả lời bằng văn bản.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Trường không được từ chối nhận học sinh khuyết tật trái với quy định pháp luật, và học hoà nhập là phương thức chủ yếu. Trường nói miệng thì xin bằng văn bản, rồi lên Phòng Giáo dục.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Không có hạng C5 ở Việt Nam. Người khuyết tật lái xe mô tô ba bánh được cấp hạng A1; lái ô tô số tự động có kết cấu phù hợp với tình trạng khuyết tật được cấp hạng B.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Vào đơn vị có nhóm đa chuyên khoa thì sau một năm ít người chết hoặc phải vào viện dưỡng lão hơn. Nhưng tập sớm và mạnh hơn trong 24 giờ đầu cho kết quả xấu hơn: 46% so với 50%. Liều do bác sĩ và kỹ thuật viên quyết.
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Nghe kém thì đi đo thính lực ở chuyên khoa tai mũi họng rồi mới thử máy. Máy dùng được là máy vừa tai, chỉnh theo đường cong thính lực của mình, không phải máy khuếch đại mua sẵn. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Chỉ toà mới tuyên được một người mất năng lực hành vi dân sự, và phải có kết luận giám định pháp y tâm thần. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Người mất năng lực hành vi dân sự có người giám hộ theo thứ tự: vợ hoặc chồng, con, cha mẹ. Không ai đủ điều kiện thì xã cử, tranh chấp thì toà định. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Luật cấm phân biệt đối xử vì khuyết tật khi tuyển dụng, xếp việc, trả lương. Nhưng kiện đòi bồi thường khó vì phải chứng minh lý do thật của việc từ chối. …
Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.
Khi bí tiểu sau tổn thương tuỷ sống, bác sĩ cùng bạn chọn cách làm rỗng bàng quang hợp với khả năng dùng tay và hoàn cảnh; không nhất thiết phải mang ống thông lưu suốt ngày. …
Gõ không dấu vẫn tìm được