Người có bệnh tim mạch và người cao tuổi tiêm vắc xin cúm hằng năm

Trong một thử nghiệm ở người vừa bị nhồi máu cơ tim, tiêm vắc xin cúm giúp tỷ lệ chết trong 12 tháng giảm từ 4,9% xuống 2,9%. Với người già khỏe mạnh thì bằng chứng yếu hơn nhiều: một mùa cúm giảm số người mắc từ 6% xuống 2,4%. Một mũi khoảng 300.000 đồng, mỗi năm một lần.

Chi phí

Khoảng 250.000 đến 400.000 đồng một mũi (Vaxigrip Tetra 333.000 đồng, Influvac Tetra 330.000 đồng). Mỗi năm tiêm một lần, thường vào trước mùa cúm.

Lợi ích

Thử nghiệm của Fröbert và cộng sự chia ngẫu nhiên 2.571 người vừa bị nhồi máu cơ tim, mù đôi, có dùng giả dược. Tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân trong 12 tháng là 2,9% ở nhóm tiêm vắc xin và 4,9% ở nhóm tiêm giả dược (HR 0,59; khoảng tin cậy 95%: 0,39 đến 0,89); tử vong do tim mạch cũng HR 0,59. Một phân tích gộp khác cho thấy biến cố tim mạch chính là 3,6% ở nhóm tiêm và 5,4% ở nhóm đối chứng (RR 0,66; 0,53 đến 0,83), còn tử vong do tim mạch thì RR 0,74 với khoảng tin cậy 0,42 đến 1,30, tức chưa có ý nghĩa thống kê. Với người cao tuổi khỏe mạnh, tổng quan Cochrane của Demicheli và cộng sự chỉ kết luận được rằng vắc xin giảm số người mắc cúm trong một mùa từ 6% xuống 2,4%, và đánh giá độ chắc chắn của bằng chứng này là thấp, của bằng chứng về tử vong là rất thấp.

Ghi chú

Phạm vi của mức A: chỉ áp cho người đã có bệnh tim mạch; với người cao tuổi khoẻ mạnh thì bằng chứng chỉ ở mức C — hai nhóm này không đọc chung một con số. Đây là mục có tranh luận, và mức A ở đây chỉ đúng với người đã có bệnh tim mạch. Với người già vốn khỏe mạnh, bằng chứng về giảm tử vong là rất yếu, nên đừng bán vắc xin cúm cho người nhà bằng câu "giảm 70% nguy cơ chết" — những con số kiểu đó thường đến từ nghiên cứu quan sát, không phải thử nghiệm ngẫu nhiên. Ở Việt Nam, vắc xin cúm là vắc xin dịch vụ, tự trả, không nằm trong lịch tiêm chủng mở rộng miễn phí cho người lớn; Bộ Y tế và các hội chuyên khoa vẫn khuyến cáo tiêm hằng năm cho người từ 65 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính (tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường), phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Vắc xin phải tiêm lại mỗi năm vì vi rút cúm thay đổi và kháng thể giảm dần. Thời điểm tiêm: ở miền Bắc, cúm thường tăng vào mùa đông xuân nên tiêm vào khoảng tháng 9 đến tháng 11, trước mùa cúm đông xuân; ở miền Nam bệnh có quanh năm nên tiêm lúc nào cũng được. Phụ nữ mang thai xem mục về thai kỳ; người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính xem mục về dùng thuốc hít.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Một mũi 50 đến 150 nhân dân tệ. Mỗi năm tiêm một lần vào mùa thu.

Nói đơn giản

Trong thử nghiệm tiêm vắc-xin cúm sau nhồi máu cơ tim, tỷ lệ tử vong trong một năm giảm từ 4,9% xuống 2,9%. Người có bệnh tim mạch và người già, mỗi năm vào mùa thu tiêm thêm một mũi, 50 đến 150 tệ.

Lợi ích

Một thử nghiệm làm trên người vừa nhồi máu cơ tim, 2.571 người chia nhóm ngẫu nhiên. Cả bác sĩ lẫn người bệnh đều không biết mũi tiêm là mũi gì. Người tiêm vắc-xin cúm có tỷ lệ tử vong chung trong 12 tháng là 2,9%. Người tiêm giả dược là 4,9%. Giá trị gốc là HR = 0,59, khoảng tin cậy 95% từ 0,39 đến 0,89. Giả dược là mũi tiêm đối chứng không có thành phần có tác dụng. HR tử vong do tim mạch là 0,59. Một nghiên cứu khác gộp nhiều nghiên cứu lại để tính chung. Người tiêm vắc-xin cúm có biến cố tim mạch chính là 3,6%, nhóm đối chứng là 5,4%. Giá trị gốc là RR = 0,66, khoảng tin cậy 95% từ 0,53 đến 0,83. Tử vong do tim mạch RR = 0,74 (khoảng tin cậy 95% từ 0,42 đến 1,30, chênh lệch này vẫn nằm trong sai số, không có ý nghĩa thống kê)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Còn tranh cãi. Mức A chỉ ứng với người có bệnh tim mạch. Với người cao tuổi vốn khoẻ mạnh, tổng quan Cochrane chỉ đưa ra được một kết luận: số người mắc cúm trong một mùa giảm từ 6% xuống 2,4%. Tổng quan này đánh giá độ tin cậy của bằng chứng đó là "thấp", bằng chứng về tỷ lệ tử vong là "rất thấp". Tổng quan là bài của Demicheli V và cộng sự năm 2018. Phụ nữ mang thai xem chương 27 mục 18 (tiêm vắc-xin cúm bất hoạt khi mang thai), người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính xem chương 16 mục 12 (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dùng thuốc hít).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Fröbert O và cộng sự (2021). Influenza Vaccination After Myocardial Infarction: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Multicenter Trial (IAMI). Circulation 144:1476-1484. doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.121.057042
2. Behrouzi B và cộng sự (2022). Association of Influenza Vaccination With Cardiovascular Risk: A Meta-analysis. JAMA Network Open 5(4):e228873. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.8873
3. Demicheli V và cộng sự (2018). Vaccines for preventing influenza in the elderly. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD004876. doi.org/10.1002/14651858.CD004876.pub4