Pháp luật và an toàn / Chương 19

Đi làm, nghỉ việc và tai nạn lao động

25 mục~133 phút đọc

Chương này tính tiền: tiền tính thế nào, chữ ký ký ra sao, thời hạn đếm thế nào. Ba mục đầu nói về khoản tiền bạn phải được nhận ngay khi còn đang làm. Năm mục giữa nói về nghỉ việc. Tiếp theo là bảy mục về bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động. Tiền tai nạn lao động lớn hơn tiền bị cho nghỉ việc cả một bậc, thời hạn cũng cứng hơn. Tổn thương do bệnh nghề nghiệp thì không đổi lại được. Cuối chương còn chín mục. Bốn mục đầu nói bị bắt nạt ở nơi làm việc thì làm gì, xin giấy xác nhận nghỉ việc thế nào, thuế thu nhập cá nhân trên tiền bồi thường nghỉ việc tính ra sao, chuyển chỗ làm sang thành phố khác thì chuyển bảo hiểm xã hội thế nào. Ba mục giữa nói về tiền lương gấp đôi khi không ký hợp đồng, đơn vị không đóng bảo hiểm xã hội, bị đòi tiền phạt vi phạm khi nghỉ việc. Hai mục cuối nói đơn vị muốn chuyển vị trí, giảm lương thì bạn tỏ thái độ thế nào, và người lao động phái cử thì tiền lương, tiền bồi thường tìm ai.

Các mục trong chương này chia theo chủ đề dưới đây, số trong ngoặc là số mục.

Hợp đồng và tiền khi đang làm: tiền làm thêm giờ (mục 1), nghỉ phép năm (mục 2), thử việc (mục 3), lương gấp đôi khi không ký hợp đồng lao động bằng văn bản (mục 20), không đóng hoặc đóng thiếu bảo hiểm xã hội (mục 21), không đồng ý chuyển vị trí, giảm lương thì nói bằng văn bản (mục 23), người lao động phái cử được trả lương như người làm chính thức (mục 24), bị bắt nạt lâu ngày ở nơi làm việc (mục 16).

Nghỉ việc và bị cho nghỉ: bị cho nghỉ thì tính rõ N trước (mục 4), không báo trước 30 ngày (mục 5), tiền bồi thường khi bị chấm dứt hợp đồng trái luật (mục 6), đừng ký "tự nguyện nghỉ việc vì lý do cá nhân" (mục 7), lưu chứng cứ trước khi nghỉ (mục 8), giấy xác nhận nghỉ việc (mục 17), thuế thu nhập cá nhân trên tiền bồi thường nghỉ việc (mục 18), bị đòi tiền phạt vi phạm khi nghỉ việc (mục 22), chuyển bảo hiểm xã hội sang nơi đóng mới (mục 19).

Bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động: ba lần khám sức khoẻ nghề nghiệp (mục 9), đơn vị bắt buộc phải cấp đồ bảo hộ (mục 10), làm thủ tục công nhận tai nạn lao động (mục 11), đột ngột thấy khó chịu thì gọi 120 trước (mục 12), không được đóng bảo hiểm tai nạn lao động (mục 13), giám định khả năng lao động (mục 14), ba khoản tiền khi chết vì tai nạn lao động (mục 15).

1

Làm thêm giờ: ba mức 150%, 200%, 300% và ba cái trần quyết định số tiền

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTiền bạcKhông tốn tiềnVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Làm thêm ngày thường ít nhất 150%, ngày nghỉ hằng tuần 200%, ngày lễ 300% chưa kể lương lễ. Trần 40 giờ một tháng, 200 giờ một năm. …

2

Phép năm: 12, 14, 16 ngày, thêm 01 ngày mỗi 05 năm, và không có mức 300% nào để quy đổi

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnThời gianKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đủ 12 tháng làm việc: 12 ngày phép; nghề nặng nhọc, người khuyết tật 14 ngày; đặc biệt nặng nhọc 16 ngày. Cứ đủ 05 năm thêm 01 ngày. Làm chưa đủ năm thì theo tỷ lệ. Chỉ khi thôi việc mới được trả tiền ngày chưa nghỉ.

3

Thử việc: 180, 60, 30, 6 ngày, ít nhất 85% lương, và chỉ một lần cho một công việc

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaThời gianTốn ítÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Thử việc tối đa 180 ngày với quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với việc cần cao đẳng trở lên, 30 ngày với trung cấp và công nhân kỹ thuật, 06 ngày làm việc với việc khác. Lương ít nhất 85%. Chỉ một lần cho một công việc. …

4

Bị cho nghỉ: nửa tháng lương mỗi năm, hoặc một tháng mỗi năm với sàn 02 tháng

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnThời gianKhông tốn tiềnVừa thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Làm đủ 12 tháng rồi nghỉ: trợ cấp thôi việc nửa tháng lương mỗi năm; bị cho thôi vì cơ cấu, công nghệ hay lý do kinh tế thì một tháng mỗi năm, tối thiểu 02 tháng. Thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp bị trừ ra.

5

Ba con đường cho nghỉ hợp pháp: không đáp ứng, ốm dài, và thay đổi cơ cấu

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnThời gianKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Cho nghỉ vì không đáp ứng phải có quy chế đánh giá; vì ốm phải đủ 12 tháng điều trị với hợp đồng không thời hạn, 6 tháng với hợp đồng từ 12 tháng. Báo trước 45, 30 hoặc 3 ngày. …

6

Cho nghỉ trái luật: nhận lại việc, 02 tháng lương, và 01 năm để kiện

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Bị cho nghỉ trái luật: được nhận lại, trả lương những ngày không làm và ít nhất 02 tháng lương; không muốn làm tiếp thì thêm trợ cấp thôi việc. Kiện trong 01 năm, hoà giải trong 6 tháng.

7

Đừng ký "đơn xin nghỉ vì lý do cá nhân" khi người đưa tờ đơn là người muốn bạn đi

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnThời gianTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Tờ giấy bạn ký quyết định bạn ra đi theo cửa nào. "Đơn xin nghỉ vì lý do cá nhân" nghĩa là bạn tự chấm dứt, không phải công ty cho nghỉ. …

8

Giữ chứng cứ trước khi rời: bảng lương, chấm công, quyết định, và một lá đơn yêu cầu bản sao

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn ítVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Luật cho bạn quyền xin bản sao tài liệu về quá trình làm việc, và công ty phải trả tiền sao, gửi. Hãy xin bằng văn bản trước ngày cuối, giữ lại lá đơn đó. Thanh toán phải xong trong 14 ngày làm việc. Thời hiệu đòi tiền là 01 năm.

9

Khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp: 06 tháng một lần với nghề độc hại, và kết quả phải đến tay bạn

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnThời gianTốn ítVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Khám sức khỏe ít nhất mỗi năm một lần; làm nghề nặng nhọc, độc hại thì 06 tháng một lần, và trong lần khám đó phải khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Chi phí do công ty trả. …

10

Quyền từ chối công việc không bảo đảm an toàn: được trả đủ lương, nhưng phải báo ngay và đúng người

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnThời gianTốn ítÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Thấy rõ nguy cơ tai nạn đe doạ tính mạng hoặc sức khoẻ thì được từ chối hoặc rời nơi làm việc, vẫn hưởng đủ lương, không bị kỷ luật, nhưng phải báo ngay cho quản lý trực tiếp. …

11

Khai báo tai nạn lao động: báo ngay trong ngày, không chờ đủ giấy tờ

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnThời gianTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đưa người bị nạn đi cấp cứu trước, và nói rõ với bác sĩ đây là tai nạn lao động. Báo ngay cho người phụ trách trực tiếp. Công ty phải khai báo ngay với Thanh tra Sở Lao động khi có người chết hoặc từ hai người bị thương nặng.

12

Cấp cứu trước, giấy tờ sau: không ai được bắt người bị nạn chờ thủ tục

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnThời gianTốn nhiềuÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đưa người bị nạn tới cơ sở cấp cứu gần nhất trước, giấy tờ làm sau. Công ty phải tạm ứng và thanh toán chi phí y tế, phải trả đủ lương những ngày điều trị. …

13

Đơn vị không đóng bảo hiểm tai nạn: chế độ vẫn còn, chỉ đổi người trả

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcKhông tốn tiềnVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đơn vị không đóng bảo hiểm tai nạn thì chế độ không mất: đơn vị trả thay quỹ, đúng mức quỹ lẽ ra trả. Suy giảm 5% là 12.650.000 đồng; chết do tai nạn lao động là 91.080.000 đồng. Câu "chưa đóng nên không có tiền" là câu sai.

14

Giám định mức suy giảm: 5% là ngưỡng, và mỗi 1% đổi thành tiền

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn ítNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Giám định sau khi điều trị ổn định. Suy giảm 5%: quỹ trả 12.650.000 đồng một lần, đơn vị bồi thường thêm ít nhất 1,5 tháng lương. Từ 31% mới có tiền hằng tháng, 759.000 đồng. Giám định lại sau 24 tháng.

15

Chết do tai nạn lao động: bốn khoản tiền, và khoản thứ tư hay bị bỏ

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Chết do tai nạn lao động có bốn khoản: một lần 91.080.000 đồng; mai táng 25.300.000 đồng; tuất hằng tháng 1.265.000 đồng mỗi thân nhân, tối đa 4 người; và đơn vị bồi thường ít nhất 30 tháng lương. Hồ sơ nộp trong 90 ngày.

16

Bị bắt nạt ở nơi làm việc: ghi lại trước, rồi chọn cửa

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích lớnTuổi thọKhông tốn tiềnNhiều thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Ngược đãi người lao động bị phạt 50.000.000 đến 75.000.000 đồng; quấy rối tình dục tại nơi làm việc 15.000.000 đến 30.000.000 đồng. …

17

Giấy xác nhận thôi việc: 14 ngày, và ba thứ phải đòi cùng lúc

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaThời gianKhông tốn tiềnÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Trong 14 ngày làm việc, kéo dài tối đa 30 ngày, đơn vị phải chốt thời gian đóng bảo hiểm, trả lại bản chính giấy tờ và cấp bản sao tài liệu bạn yêu cầu. Không làm thì bị phạt 1.000.000 đến 2.000.000 đồng. Kiện trong 1 năm.

18

Thuế với trợ cấp thôi việc: phần đúng luật không tính, phần thêm thì tính

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích vừaTiền bạcTốn ítÍt thời gianCần chút ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Trợ cấp thôi việc trả đúng luật không nằm trong thu nhập chịu thuế. Phần trả thêm ngoài luật thì tính thuế luỹ tiến 5% đến 35%, sau khi trừ giảm trừ 15.500.000 đồng một tháng. …

19

Đổi tỉnh, đổi việc: giữ thời gian đóng, đừng rút bảo hiểm xã hội một lần

🇻🇳 Việt hoáMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Đổi tỉnh hay đổi công ty không phải rút bảo hiểm. Thời gian đóng được giữ lại và cộng dồn. Rút một lần chỉ được 1,5 tháng lương mỗi năm trước 2014 và 02 tháng mỗi năm từ 2014. …

20

Hợp đồng lao động: ký bằng văn bản trước ngày làm việc đầu tiên, và giữ một bản trong tay

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn ítÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Trước ngày làm việc đầu tiên phải có hợp đồng bằng văn bản, làm 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản. Chỉ hợp đồng dưới 01 tháng mới được thoả thuận miệng. Đặt tên khác mà vẫn trả công và vẫn quản lý thì vẫn là hợp đồng lao động. …

21

Đơn vị không đóng bảo hiểm: kiểm sổ mỗi quý và đòi bằng văn bản, mức phạt đang áp dụng

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích lớnThời gianTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Mỗi tháng đơn vị phải đóng 17% và bạn đóng 8%; thiếu tháng nào thì sổ trống tháng đó. Mỗi quý mở sổ điện tử đối chiếu một lần. Thiếu thì gửi văn bản cho đơn vị, giữ bản đã gửi, rồi mới tới thanh tra lao động hoặc toà trong 01 năm.

23

Điều chuyển công việc và giảm lương: 60 ngày, 85%, và 30 ngày giữ lương cũ

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích lớnTiền bạcTốn nhiềuVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Công ty chuyển bạn sang việc khác tạm thời tối đa 60 ngày một năm và phải báo cho bạn trước 03 ngày làm việc. Quá 60 ngày phải có văn bản đồng ý. Lương việc mới ít nhất 85% lương cũ, và 30 ngày đầu giữ nguyên lương cũ. …

24

Làm qua công ty cho thuê lại: 12 tháng, ký quỹ 2 tỷ, và 20 công việc được phép

🇻🇳 Việt hoáMớiMức BLợi ích vừaThời gianTốn ítVừa thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Cho thuê lại tối đa 12 tháng. Công ty cho thuê phải có giấy phép và ký quỹ 2 tỷ. Chỉ 20 công việc trong danh mục được cho thuê lại. Lương không thấp hơn người cùng trình độ làm cùng việc ở bên thuê. …

25

劳动合同要拿回自己那一份;已经在空白或没填全的合同上签了字,当天就发书面消息要单位填好交你一份,把「签的时候是空白」留下记录

MớiMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí

Mục này chưa có bản dịch. Đang hiển thị bản gốc tiếng Trung.

劳动合同要单位和你各拿一份,没写全工资、期限这些必备内容的,单位会被责令改正。签了空白合同又拿不出证据,仲裁可能就认单位后来填的那份。所以签完就要单位填好给你一份,并把签时是空白留下记录。

Chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ hay luật sư. Mục nào dính luật, chế độ, giá cả của Trung Quốc đã được thay bằng nội dung Việt Nam (nhãn 🇻🇳 Việt hoá); bản dịch sát bản gốc để ở phần đối chiếu cuối mỗi mục.

© 2026 Phạm Xuân Hiếu · Built by /by_xuanhieu.org · Nội dung nguồn: CC BY 4.0 · Ghi công và giấy phép · Dịch từ bản gốc tiếng Trung của eternity4719 · Cập nhật 2026-11-10

Phím tắt

Gõ chữ bất kỳ là mở ô tìm kiếm, nên các lệnh dùng tổ hợp Option ⌥ + Shift ⇧ + phím (Windows: Alt + Shift + phím). Phím / và ? vẫn dùng một phím.

/ / Ctrl K
Mở tìm kiếm
a–z
Gõ chữ bất kỳ (không phải phím tắt) để bắt đầu tìm
Esc
Đóng hộp thoại, menu, danh mục
?
Mở bảng phím tắt này
↓ / ↑
Mục sau
AltShift
Mục sau
AltShift
Mục trước
AltShift
Chương sau / mục sau trên trang riêng
AltShift
Chương trước / mục trước
AltShift
Đánh dấu đã làm cho mục đang đọc
AltShift
Lưu mục đang đọc
AltShift
Nghe mục đang đọc
AltShift
Mục ngẫu nhiên
AltShift
Đổi sáng/tối
AltShift
Ẩn/hiện danh mục
AltShift
Mở bộ lọc
AltShift
Về trang chủ
AltShift
Mở công cụ
AltShift
Mở tự kiểm tra
AltShift
Bật/tắt sửa trực tiếp (admin)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (+)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (−)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (0)

Giao diện và màu

Đăng nhập

Đăng nhập để mang theo những gì bạn đã lưu, đã làm và đã đọc sang mọi thiết bị. Không cần mật khẩu: nhập Gmail, nhận mã 6 số hoặc một đường dẫn, bấm là vào.