Run rẩy, nói ngọng, đi loạng choạng là hạ thân nhiệt: thay quần áo ướt, ủ ấm, làm ấm từ thân trước, cho uống nước ấm, không rượu

Đưa vào chỗ kín gió, thay ngay quần áo ướt, quấn chăn khô và ủ ấm ngực, bụng trước; cho uống nước ấm từng ngụm, không cho rượu, không chà xát tay chân. Người lú lẫn, gọi không đáp thì gọi 115.

Chi phí

Một bộ quần áo khô, một chiếc chăn và một ca nước ấm; túi chườm hoặc chăn giữ nhiệt thì vài chục nghìn đồng. Khó ở chỗ người đã hạ thân nhiệt thường không còn thấy lạnh và không muốn cởi bộ đồ ướt.

Lợi ích

Bài của khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai, xác định hạ thân nhiệt là thân nhiệt xuống dưới 35 độ, với dấu hiệu da lạnh, ngón tay và môi xanh, giảm tỉnh táo, lú lẫn nhẹ, nói lắp, và lưu ý người cao tuổi có thể không rùng mình hay không kêu lạnh; cách xử trí là gọi trợ giúp y tế, đưa tới nơi ấm và khô, thay ngay quần áo ướt, cuộn trong chăn, để nằm yên và cho uống nước ấm. Bài của báo Sức khỏe và Đời sống hướng dẫn đắp gạc ấm lên cổ, lồng ngực và háng, không chườm nóng trực tiếp, không dùng nước nóng hay đèn sưởi, không cố làm ấm tay và chân trước vì máu lạnh dồn về tim, phổi và não, không cho uống rượu, không xoa bóp hay chà xát; bài đó cũng nêu mốc thân nhiệt trên 33 độ chỉ cần ủ ấm thông thường, từ 28 đến 33 độ phải chuyển viện, dưới 28 độ phải điều trị bằng tuần hoàn ngoài cơ thể. Số gọi cấp cứu y tế ở Việt Nam là 115, theo mô tả của Công an tỉnh Điện Biên và theo quy định về liên thông giữa các tổng đài khẩn cấp tại khoản 4 Điều 3 Nghị định 200/2025/NĐ-CP.

Ghi chú

Vì sao B: ngưỡng 35 độ, các mốc 33 và 28 độ đọc được trong bài đã công bố, nhưng cả hai bài là hướng dẫn xử trí chứ không phải kết quả nghiên cứu, và không có số liệu Việt Nam về tỉ lệ sống theo từng cách ủ ấm. Ba cái bẫy hay gặp. Một: ngâm nước nóng hoặc chườm túi nóng lên tay chân cho ấm nhanh, trong khi hướng dẫn nói không chườm nóng trực tiếp và không làm ấm tay chân trước, vì máu lạnh ở tay chân dồn về tim gây hạ thân nhiệt trung tâm. Hai: rót rượu cho người run cầm cập, trong khi bài hướng dẫn xếp rượu vào việc không được làm, và rượu làm giãn mạch nên mất nhiệt nhanh hơn. Ba: thấy người cao tuổi không run thì cho là không lạnh, trong khi bài của Bạch Mai ghi rõ người cao tuổi có thể không rùng mình dù thân nhiệt đã xuống thấp. Mục này không có nghĩa là cứ ủ ấm ở nhà là đủ, hay người còn tỉnh thì không cần đi viện: nó nói rằng ủ ấm từ thân trước và thay đồ ướt là việc làm ngay, còn người lú lẫn, gọi không đáp hoặc thân nhiệt xuống dưới 33 độ thì phải tới cơ sở y tế.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Một tấm chăn giữ nhiệt bằng giấy bạc vài nhân dân tệ, thêm một bộ quần áo khô dự phòng. Học cách nhận dấu hiệu thì không tốn tiền.

Nói đơn giản

Thân nhiệt xuống dưới 35℃ là hạ thân nhiệt, người sẽ run, nói líu nhíu, đi loạng choạng, nghĩ không thông. Thay quần áo ướt, quấn bằng chăn giữ nhiệt hoặc quần áo khô, làm ấm phần thân trước, không làm ấm tay chân trước. Cho uống đồ nóng có đường, không cho rượu, vì rượu làm giảm phản xạ run. Gọi không đáp, không thở bình thường thì làm hồi sinh tim phổi theo chương này mục 1 (ấn ngực thật mạnh).

Lợi ích

Cơ quan Khí tượng Quốc gia Hoa Kỳ, nguyên văn: thân nhiệt dưới 95°F (35°C) là hạ thân nhiệt, "thấy lạnh, chậm chạp, nghĩ không thông thì đi khám ngay". Xử lý là "đi khám ngay, đưa người vào phòng có sưởi, làm ấm từ phần trung tâm cơ thể trước", cho uống đồ nóng. "Rượu làm giảm phản xạ run", nên không uống. "Mất ý thức thì làm hồi sinh tim phổi"; có cần ấn hay không, cách xét xem chương này mục 1 (không thở bình thường). Tê cóng thì làm ấm lại bằng nước ấm hoặc hơi ấm cơ thể, "đừng dùng nước nóng hay nhiệt bức xạ như lò sưởi". Hướng dẫn về hạ thân nhiệt năm 2019 của Hội Y học Hoang dã là hướng dẫn thực hành của lĩnh vực này

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Đừng xoa bóp tay chân. Đừng ngâm nước nóng. Đừng lôi kéo mạnh khi di chuyển người; người hạ thân nhiệt nặng dễ bị ngừng tim. Đừng vì "hết run" mà tưởng đã đỡ; hết run (phản xạ run dừng lại) là nặng thêm. Toàn văn hướng dẫn của Hội Y học Hoang dã phải đăng ký mới đọc được, lần này chỉ đối chiếu phần tóm tắt.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bệnh viện Bạch Mai, "Hạ thân nhiệt ở người cao tuổi và cách xử trí" (Khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống) — chanthuongvacotsong.bachmai.gov.vn/ha-than-nh… ; Báo Sức khỏe và Đời sống, "Cấp cứu người bị hạ thân nhiệt thế nào?" (BS. Trần Thanh Tâm) — suckhoedoisong.vn/cap-cuu-nguoi-bi-ha-than-nh… ; Nghị định số 200/2025/NĐ-CP, bản ký (Điều 3 khoản 4) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/7/2… ; Công an tỉnh Điện Biên, "Tổng hợp các số điện thoại khẩn cấp quốc gia" — congan.dienbien.gov.vn/Danh-muc-tin-tuc/tong-… . Tra ngày 3/11/2026.