Vật sắc như dao, thanh sắt, mảnh kính đâm vào người: ấn quanh vật để cầm máu, tuyệt đối không rút ra

Đừng rút vật đó ra. Ép quanh chỗ vật cắm để cầm máu, chèn vòng vải quanh vật cho nó khỏi lay, rồi gọi 115. Vật ở bụng hay ngực thì để nguyên, không ấn lên vật.

Chi phí

Không mất tiền. Cần một miếng gạc hoặc vải sạch và một dải vải để chèn quanh vật; mất vài phút chờ cấp cứu tới. Khó ở chỗ phải chống lại phản xạ muốn rút vật ra cho gọn.

Lợi ích

Bệnh viện Nhi Trung ương hướng dẫn: vết thương có dị vật như mảnh gỗ, kim loại hay bất kỳ vật gì đâm vào mà vẫn cắm ở vết thương thì "KHÔNG được rút dị vật ra"; bịt kín vết thương bằng cách ép mép vết thương sát với dị vật; dùng miếng vải vuông hoặc khăn tam giác quấn thành vòng đệm quanh dị vật rồi băng ép lại như với vết thương không có dị vật, "chú ý không gây áp lực trực tiếp lên dị vật". Cùng trang dặn không băng quá chặt như kiểu ga rô, và gọi cấp cứu 115 càng sớm càng tốt khi vết thương nặng. Rút vật ra là bỏ thứ đang bịt chỗ rách của mạch máu, và bạn phải cầm máu đúng chỗ đó ngay tại hiện trường.

Ghi chú

Vì sao mức B: đây là hướng dẫn sơ cứu đã công bố của bệnh viện tuyến cuối, không phải kết quả một thử nghiệm, và không thể có thử nghiệm chia người bị vật đâm xuyên thành hai nhóm rút và không rút. Ba cái bẫy hay gặp. Một: rút ra để xem "nó vào sâu bao nhiêu", trong khi cái nhìn đó không giúp gì cho người bị thương và lấy đi thứ đang bịt chỗ rách của mạch máu. Hai: ấn thẳng lên đuôi vật cho chắc, trong khi hướng dẫn dặn ép mép và chèn vòng quanh để không tạo áp lực trực tiếp lên vật. Ba: tự chở người bị thương bằng xe máy cho nhanh, trong khi vật còn cắm thì mọi rung lắc đều làm nó ngoáy trong thịt; gọi 115 và giữ yên tại chỗ. Đừng hiểu ngược: mục này không dặn ngồi chờ mà không làm gì — cầm máu quanh vật, giữ vật bất động và trấn an người bị thương là việc phải làm ngay, chỉ có một việc bị cấm là rút vật ra.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Cái khó là nén bản năng "rút ra trước đã", ngồi giữ người bị thương chờ xe cấp cứu.

Nói đơn giản

Rút ra có thể gây chảy máu ồ ạt, lại khiến bác sĩ khó biết vết thương sâu tới đâu. Cách làm: gọi 120, dùng tay hoặc gạc ấn quanh vật lạ để cầm máu, chèn cho vật lạ đứng yên, đừng để nó lắc. Vết thương ở bụng mà lòi ruột, nội tạng ra thì đừng nhét vào, đắp một miếng gạc ẩm sạch lên. Vết thương ở ngực đang sủi bọt thì đừng dùng ni lông bịt kín, bịt kín có thể làm xẹp phổi.

Lợi ích

Hướng dẫn sơ cứu quốc tế năm 2025 của Liên đoàn Quốc tế các Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ (IFRC): "Người sơ cứu nên ấn quanh vật lạ đâm vào người (ví dụ con dao), giữ cho vật lạ cố định, không rút nó ra". "Không rút bất kỳ vật lạ nào đang cắm trong vết thương ở bụng hoặc ngực, rút ra có thể gây chảy máu ồ ạt, cũng khiến bác sĩ khó đánh giá vết thương nặng tới đâu". "Vật lạ cắm trong người phải được giữ cố định; vật lạ nảy theo nhịp mạch thì cứ để nó nảy, chỉ cần giữ lỏng cho cố định". "Người sơ cứu không nên nhét nội tạng lòi ra vào lại trong người". Vết thương hở ở thành ngực mà không có máu đang trào ra "có thể để hở, không đắp gạc, vì bịt kín vết thương có thể làm không khí ứ lại trong lồng ngực, khiến phổi xẹp một phần hoặc toàn bộ (tràn khí màng phổi)". Mọi vết thương xuyên thấu ở ngực, bụng đều phải gọi cấp cứu ngay

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Mức B vì đây là cách làm được công nhận trong hướng dẫn, không có thử nghiệm ngẫu nhiên, vì không thể chia người bị thương thành hai nhóm "rút" và "không rút" để thử. Tới bệnh viện thì tìm thẳng bàn phân loại mức độ nặng nhẹ ở cửa khoa cấp cứu (bàn phân loại cấp cứu), báo "vết thương xuyên thấu", đừng xếp hàng ở quầy đăng ký khám. Theo tiêu chuẩn phân loại của Bắc Kinh (Trung Quốc), chảy máu nhiều, đau dữ dội có thể được xếp mức 2, phải vào phòng cấp cứu (xem chương 24 mục 7 (bàn phân loại cấp cứu)). Bị đâm xuyên thật thì gọi 120, quy trình của Bắc Kinh yêu cầu bác sĩ cấp cứu báo trước cho bệnh viện chuẩn bị tiếp nhận người bệnh mức 1, 2. Cách ấn cầm máu chảy nhiều, cách buộc garô xem chương này mục 12.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bệnh viện Nhi Trung ương, Sơ cứu nạn nhân có vết thương chảy máu, mục A.1.3 (vết thương đâm xuyên còn dị vật), mục A.1.5 — benhviennhitrunguong.gov.vn/so-cuu-nan-nhan-c… . Tra ngày 3/11/2026.