Một mắt đột nhiên tối sầm như bị kéo rèm xuống, dù vài phút sau tự hết, cũng coi là đột quỵ và đi cấp cứu ngay trong ngày

Một mắt đột nhiên tối sầm như kéo rèm xuống, có thể là mạch máu đáy mắt bị tắc, tắc càng lâu thì phần võng mạc cứu lại được càng ít. Nó cũng là một dạng thiếu máu não, vài phút đã hết cũng phải đi. Đột quỵ nhẹ và thiếu máu não thoáng qua khi đổi sang đánh giá trong ngày, điều trị trong ngày, tỷ lệ đột quỵ lại trong 90 ngày giảm từ 10,3% xuống 2,1%. Đi ngay trong ngày tới khoa cấp cứu của bệnh viện có trung tâm đột quỵ, đừng đợi sang hôm sau.

Chi phí

Không tốn tiền. Khám cấp cứu và kiểm tra mạch máu mất nửa ngày đến một ngày.

Lợi ích

Tuyên bố khoa học năm 2021 của Hội Tim mạch Hoa Kỳ về tắc động mạch trung tâm võng mạc (mạch máu chính ở đáy mắt bị tắc) ghi rõ: "tắc động mạch trung tâm võng mạc cấp là cấp cứu". Hệ thống cứu chữa phải nhận diện nó như ca cấp cứu và xếp thứ tự theo mức độ khẩn. Thời gian mất máu nuôi càng dài, phần võng mạc còn cứu được càng ít. Nghiên cứu EXPRESS ở Oxford xem hai loại người bệnh: đột quỵ nhẹ, và thiếu máu não mà triệu chứng tự đỡ (y học gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua). Nhóm này sau đó được đổi sang đánh giá trong ngày, bắt đầu điều trị trong ngày. Sau khi đổi, tỷ lệ đột quỵ lại trong 90 ngày giảm từ 10,3% (32/310) xuống 2,1% (6/281). Phần tóm tắt của tuyên bố khoa học trên còn ghi rõ, tắc động mạch trung tâm võng mạc là một dạng đột quỵ thiếu máu não cấp, cũng là dấu hiệu báo trước các biến cố mạch máu não và tim mạch tiếp theo. Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) xếp "nhìn mờ hoặc mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt" vào triệu chứng đột quỵ, và ghi rõ triệu chứng một lúc sau tự hết cũng phải đi khám ngay. Trong 24 giờ qua từng có triệu chứng đột quỵ, giờ đã hết, cũng phải gọi cấp cứu

Ghi chú

Xếp B vì EXPRESS không phải thử nghiệm ngẫu nhiên. Nó so cùng một nhóm dân cư ở hai giai đoạn trước và sau khi đổi cách làm, giữa hai giai đoạn các điều kiện khác cũng có thể đã thay đổi, phần này không tách ra được. Mắt tối sầm vài phút rồi tự sáng lại dễ bị bỏ qua, cho là "do mệt", "do hạ đường huyết". NHS ghi rõ triệu chứng tự hết cũng phải đi khám ngay; nhóm người bệnh EXPRESS khi không được chữa trong ngày có 10,3% bị đột quỵ lại trong 90 ngày. Một mắt đột nhiên không nhìn thấy, dù không đau, không đỏ, cũng phải coi là chuyện nghiêm trọng. Đừng đợi hôm sau lấy số khám mắt, đi thẳng tới khoa cấp cứu của bệnh viện có trung tâm đột quỵ.

Nguồn · 3

1. Mac Grory B, Schrag M, Biousse V, et al. (2021). Management of Central Retinal Artery Occlusion: A Scientific Statement From the American Heart Association. Stroke, 52(6), e282-e294: "Central retinal artery occlusion (CRAO) is a form of acute ischemic stroke that causes severe visual loss and is a harbinger of further cerebrovascular and cardiovascular events". doi.org/10.1161/STR.0000000000000366
2. NHS. Symptoms of a stroke: "blurred vision or loss of sight in 1 or both eyes" "Symptoms of a stroke can sometimes stop after a short time, so you may think you're OK. Even if this happens, get medical help straight away" "you've had signs of a stroke within the last 24 hours even if they've now stopped". nhs.uk/conditions/stroke/symptoms/
3. Rothwell PM, Giles MF, Chandratheva A, et al. (2007). Effect of urgent treatment of transient ischaemic attack and minor stroke on early recurrent stroke (EXPRESS study): a prospective population-based sequential comparison. Lancet, 370(9596), 1432-1442. doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61448-2