Đột nhiên đau dữ dội như bị xé toạc, cơn đau chạy từ ngực ra sau lưng, xuống thắt lưng: gọi 120 và nói rõ "đau như bị xé"

Cơn đau dữ dội như xé chạy từ ngực ra sau lưng, xuống thắt lưng, khi gọi 120 hãy nói thẳng "đau như bị xé, cơn đau đang chạy xuống". Phình tách động mạch chủ type A không mổ, chỉ uống thuốc, tỷ lệ tử vong trong viện là 58%. Nó được xử trí khác với nhồi máu cơ tim, bác sĩ phải nghĩ tới nó trước thì mới đi kiểm tra. Huyết áp hai tay chênh nhau nhiều, một bên bắt không thấy mạch, cũng phải nói ra.

Chi phí

Không tốn tiền.

Lợi ích

Sổ đăng ký quốc tế về phình tách động mạch chủ cấp (IRAD) gồm 464 ca từ 12 trung tâm. Phình tách động mạch chủ là bệnh gây đau ngực lưng dữ dội như xé. Trong các triệu chứng người bệnh nói ra đầu tiên, hay gặp nhất là cơn đau nhói dữ dội khởi phát đột ngột. Nhưng biểu hiện rất đa dạng, các dấu hiệu điển hình như một bên bắt không thấy mạch chỉ gặp ở 15,1% số người. Tỷ lệ tử vong chung trong thời gian nằm viện là 27,4%. Phình tách type A không mổ, chỉ dùng thuốc, tỷ lệ tử vong là 58%. Hướng dẫn về bệnh động mạch chủ năm 2022 của Hội Tim mạch Hoa Kỳ và Trường Môn Tim mạch Hoa Kỳ dùng một bảng điểm để đánh giá khả năng bị phình tách. Tình trạng nguy cơ cao là bệnh mô liên kết như hội chứng Marfan, trong nhà có người từng bị bệnh động mạch chủ, đã biết có phình động mạch chủ ngực… Kiểu đau nguy cơ cao là đau ngực, lưng hoặc bụng, khởi phát đột ngột, rất dữ dội, như bị xé. Dấu hiệu khám nguy cơ cao là một bên bắt không thấy mạch, hoặc huyết áp tâm thu (số trên) hai tay chênh nhau nhiều. Hướng dẫn còn ghi rõ, huyết áp kiểm soát kém là yếu tố nguy cơ đã biết của vỡ và phình tách động mạch chủ

Ghi chú

Tới viện phải chủ động nói "đau như xé, cơn đau đang chạy xuống", để bác sĩ nghĩ tới phình tách và cho chụp CT có thuốc cản quang. Nhồi máu cơ tim hay dùng các thuốc chống đông, tiêu sợi huyết, loại thuốc giữ cho máu không đông lại. Tác giả suy luận rằng dùng các thuốc này cho phình tách sẽ làm chảy máu nặng hơn, nên phải để bác sĩ loại trừ phình tách trước. Huyết áp hai tay chênh nhau nhiều, một bên bắt không thấy mạch, là dấu hiệu gợi ý. Người huyết áp kiểm soát kém, người có hội chứng Marfan, người trong nhà từng bị bệnh động mạch chủ, có nguy cơ cao. Cũng đừng tự lái xe, đừng cố chịu sang hôm sau

Nguồn · 2

1. Hagan PG, Nienaber CA, Isselbacher EM, et al. (2000). The International Registry of Acute Aortic Dissection (IRAD): new insights into an old disease. JAMA, 283(7), 897-903. doi.org/10.1001/jama.283.7.897
2. Isselbacher EM, Preventza O, Hamilton Black J, et al. (2022). 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease. Circulation, 146(24), e334-e482, bảng 24 (ADD-RS): "Marfan syndrome or other connective tissue disease" "Family history of aortic disease" "Ripping or tearing in quality" "Pulse deficit or systolic blood pressure differential"; "Uncontrolled hypertension is a known risk factor for aortic rupture and dissection". doi.org/10.1161/CIR.0000000000001106