Người gục, gọi không tỉnh, không thở bình thường: ép tim ngoài lồng ngực ngay, gọi 115, nhờ người tìm máy sốc điện tự động

Đặt người nằm ngửa trên nền cứng, hai tay chồng nhau ở 1/3 dưới xương ức, ấn thẳng góc sâu 4 đến 5 cm, mỗi phút 100 lần trở lên, đổi người ép mỗi 2 phút; ấn 30 lần rồi thổi ngạt 2 lần; gọi 115, nhờ tìm máy sốc điện tự động.

Chi phí

Người nhà không mất tiền để bắt đầu: cuộc gọi 115 không tính phí, học một buổi sơ cứu ở hội chữ thập đỏ hoặc ở bệnh viện tỉnh cũng gần như không mất tiền. Khoản phải trả nằm ở phía sau: tiền khám cấp cứu, tiền chụp cắt lớp, tiền nằm hồi sức, quỹ bảo hiểm y tế trả phần lớn nhưng người bệnh vẫn ứng trước một phần. Thứ tốn thật sự là sức: một người ép liên tục cho tới khi xe tới, và phải có người thứ hai để ép tiếp khi người đầu mệt.

Lợi ích

Quyết định 1904/QĐ-BYT ngày 30/5/2014 ban hành tài liệu Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Hồi sức - Cấp cứu và Chống độc. Quy trình cấp cứu ngừng tuần hoàn trong tài liệu đó xếp việc gọi thêm người hỗ trợ và chuẩn bị máy sốc điện lên trước, rồi kiểm tra mạch trong 10 giây, rồi khởi đầu 30 lần ép tim và 2 lần hỗ trợ hô hấp; vị trí ép là 1/3 dưới xương ức, tần số từ 100 lần/phút trở lên, biên độ từ 4 đến 5 cm ở người lớn, và người ép phải đổi tay mỗi 2 phút. Bài truyền thông của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh đăng ngày 30/9/2025 trên trang của Trung tâm Y tế khu vực Phú Lâm ghi vị trí 1/2 dưới xương ức, độ sâu 5 đến 6 cm, tần số 100 lần/phút trở lên, dùng máy khử rung tim tự động nếu có, và gọi 115. Bài đó cũng xếp ba dấu hiệu ngừng tim gồm mất ý thức, ngừng thở hoặc thở ngáp cá, không bắt được mạch; và ghi rõ tuyệt đối không để người bệnh tự lái xe. Hai tài liệu lệch nhau ở chỗ một bên ghi 1/3 dưới xương ức, một bên ghi 1/2 dưới xương ức; điểm chung là ấn vào nửa dưới xương ức.

Ghi chú

Vì sao B: quy trình và các con số nằm trong văn bản của Bộ Y tế, nhưng Việt Nam chưa công bố thống kê về tỷ lệ sống sót khi người ngoài chuyên môn ép tim tại chỗ, nên mục dừng ở B. Người trong nhà thường mắc lỗi ở ba việc sau. Một: gọi 115 xong rồi đứng chờ, trong khi gọi xong là phải ép tim ngay, điện thoại bật loa để tổng đài hướng dẫn, người thứ hai đi tìm máy sốc điện. Hai: nghe tiếng thở ngáp, thấy ngực còn nhấp nhô nên tưởng người bệnh còn thở; bài của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh xếp thở ngáp cá vào dấu hiệu ngừng tim, nên người không tỉnh kèm thở ngáp vẫn phải ép. Ba: sợ làm gãy xương sườn nên ấn nông, trong khi bài truyền thông ghi độ sâu 5 đến 6 cm, và ấn đủ sâu mới đủ sức ép máu đi; gãy sườn ở người già là rủi ro có thật, nhưng so với người đã ngừng tim thì vẫn phải chọn ép đủ sâu. Bạn không cần học xong lớp sơ cứu mới được ép tim: người ngoài chuyên môn có thể ép đúng vị trí, đủ sâu và liên tục ngay tại nhà.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Lớp hồi sinh tim phổi của Hội Chữ thập đỏ hoặc bệnh viện mất nửa ngày đến một ngày, học một lần dùng được nhiều năm. Chưa học cũng làm được: chồng hai bàn tay lên nhau, đặt ở điểm giữa đường nối hai núm vú, ấn thật mạnh xuống khoảng 2 lần mỗi giây, không dừng.

Nói đơn giản

Ngừng tim hay xảy ra ở nhà. Người được ép tim kịp thời có tỷ lệ sống ra viện cao hơn. Gọi không tỉnh, không thở bình thường thì ấn; thỉnh thoảng thở ngáp cũng không tính là thở bình thường. Chồng hai tay lên nhau, ấn mạnh vào ngực, đồng thời nhờ người bên cạnh gọi 120 và tìm máy AED.

Lợi ích

Gộp 79 nghiên cứu, 142.740 người (phân tích gộp). Với người ngừng tim ngoài bệnh viện, tổng cộng chỉ 7,6% sống sót ra viện. Được người có mặt tại chỗ làm hồi sinh tim phổi đi kèm với tỷ lệ sống ra viện cao hơn. Khi chia lớp theo tỷ lệ sống sót sẵn có của từng nghiên cứu, tỷ lệ sống ra viện ở người được người tại chỗ ép tim là từ 3,9% đến 16,1%. Hai con số này đến từ các lớp khác nhau, không được hiểu là thay đổi trước và sau khi ép tim. Có người tận mắt thấy lúc phát bệnh chiếm 53%, nhưng thật sự được người tại chỗ ép tim chỉ 32%. Sổ đăng ký BASIC-OHCA của Trung Quốc ghi nhận 38.227 ca được cấp cứu tiếp nhận. Trong đó 30.282 ca (79,2%) ngừng tim xảy ra ở nhà. Trong nhóm này, tỷ lệ được người tại chỗ ép tim là 20,3%, tỷ lệ sống ra viện là 1,2%. Thứ tự là ép tim trước, rồi nhờ người thứ hai gọi điện và lấy máy AED. Máy bật lên thì làm theo lời hướng dẫn bằng giọng nói của máy. Có cần ấn hay không, dựa vào việc có thở bình thường hay không. Hướng dẫn sơ cứu quốc tế năm 2025 của Chữ thập đỏ ghi rõ: trong vài phút đầu sau khi tim ngừng, người bệnh có thể vẫn thở ngáp không đều, gắng sức, hoặc thở hắt thành tiếng to. Kiểu thở này không phải thở bình thường. Không chắc có phải thở bình thường không thì cứ coi là không bình thường. Thở không bình thường, gồm thở ngáp, thở không đều và không thở, đều phải làm hồi sinh tim phổi ngay

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Trẻ dưới 1 tuổi làm cách khác, phải thổi ngạt, xem chương này mục 44 (hồi sinh tim phổi cho trẻ dưới 1 tuổi). Đừng bấm nhân trung trước, đừng đi tìm người nhà trước, đừng quay video trước. Cũng đừng vì sợ ấn gãy xương sườn mà không dám ấn mạnh. Điều 184 民法典 (Bộ luật Dân sự Trung Quốc) ghi rõ: người tự nguyện cấp cứu mà làm người được cứu bị thương thì không phải chịu trách nhiệm dân sự.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Quyết định 1904/QĐ-BYT ngày 30/5/2014 của Bộ Y tế, Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Hồi sức - Cấp cứu và Chống độc, quy trình cấp cứu ngừng tuần hoàn — kcb.vn/upload/2005611/20210723//H%E1%BB%93i-s… ; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh, bài “Giờ vàng quyết định sự sống”, đăng ngày 30/9/2025 trên trang Trung tâm Y tế khu vực Phú Lâm — trungtamytequan6.medinet.gov.vn/tim-mach/gio-… . Tra ngày 3/11/2026.