Cứu người mà bị thương hoặc mất tiền: tìm người gây thiệt hại và dùng bảo hiểm, rồi làm hồ sơ khen thưởng theo quy định

Vào viện trước, giữ hoá đơn, giấy ra viện và biên bản công an. Dùng bảo hiểm y tế; có người gây thiệt hại thì đòi bồi thường. Rồi nhờ xã phường lập hồ sơ khen thưởng đột xuất: mức thưởng Huân chương Dũng cảm là 4,5 lần lương cơ sở.

Chi phí

Viện phí và tiền thuốc: bảo hiểm y tế trả phần thuộc quyền lợi, phần còn lại bạn trả. Mất vài buổi chạy giấy: giấy ra viện, hoá đơn, biên bản của công an, báo cáo thành tích có xác nhận của cơ quan hoặc xã phường. Khó ở chỗ đang đau vẫn phải đi xin giấy.

Lợi ích

Cứu người đúng cách và bảo đảm an toàn cho chính mình là việc quan trọng nhất. Người bị thương cần được điều trị kịp thời; việc xem xét khen thưởng hoặc hỗ trợ chỉ tính sau khi đã xử lý tình huống khẩn cấp.

Pháp luật Việt Nam

Điều 52 Luật Thi đua, khen thưởng 06/2022/QH15 tặng hoặc truy tặng "Huân chương Dũng cảm" cho cá nhân có hành động dũng cảm khi cứu người trong thảm họa, thiên tai, dịch bệnh, tai nạn, cháy, nổ hoặc đấu tranh phòng, chống tội phạm. Điều 85 khoản 1 điểm b của luật này đưa trường hợp "có hành động dũng cảm cứu người" vào diện khen thưởng theo thủ tục đơn giản, tức không phải chờ bình xét cuối năm. Điều 3 khoản 4 Nghị định 98/2023/NĐ-CP gọi đây là "thành tích đặc biệt xuất sắc đột xuất", và Điều 55 khoản 1 điểm h của nghị định định mức tiền thưởng cho Huân chương Dũng cảm là 4,5 lần mức lương cơ sở; Điều 53 khoản 1 và 2 tính theo mức lương cơ sở đang có hiệu lực lúc ban hành quyết định khen thưởng và làm tròn lên hàng chục nghìn đồng. Mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 là 2.530.000 đồng, nên mức thưởng tương đương 11.390.000 đồng. Về phía điều trị, Điều 7 khoản 2 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, bản hợp nhất 26/VBHN-VPQH, coi việc từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu người bệnh là hành vi bị nghiêm cấm; Điều 61 khoản 7 điểm a của luật này lấy ngân sách nhà nước trả chi phí vận chuyển và dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình vận chuyển cấp cứu với trường hợp tai nạn.

Ghi chú

Vì sao mức B: các mức và điều kiện đọc được nguyên văn trong luật và nghị định, nhưng không ai đo được chuyện một người cứu người có thật sự nhận được tiền hay không, và thời gian chờ hồ sơ thì tuỳ cấp trình. Ba cái bẫy hay gặp. Một: chờ một "giấy xác nhận hành vi dũng cảm" như một thủ tục riêng phải tự đi xin ở cấp trung ương, trong khi việc lập hồ sơ là của cơ quan, tổ chức nơi bạn làm việc hoặc xã phường nơi xảy ra việc, và khen thưởng đột xuất đi theo thủ tục đơn giản. Hai: tưởng bị thương khi cứu người thì đương nhiên được hưởng chế độ như thương binh, trong khi chế độ thương binh gắn với một nhóm đối tượng do pháp lệnh về người có công quy định, còn người cứu người ngoài đường thì đường đi là bảo hiểm y tế, bồi thường dân sự và khen thưởng. Ba: không lấy biên bản ghi lời khai, không xin giấy xác nhận của người được cứu, rồi ba tháng sau không còn gì để chứng minh mình đã có mặt ở đó. Đừng hiểu ngược: mục này không hứa rằng cứ bị thương là có tiền thưởng, và cũng không có nghĩa là phải làm đơn mới nên cứu người — khen thưởng là chuyện sau, còn quyết định cứu là chuyện trước.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Xin công nhận phải nộp hồ sơ, chờ xét, chạy đi chạy lại vài lần, mất vài tuần đến vài tháng.

Nói đơn giản

Cứu người mà mình bị thiệt thì không phải tự nhận xui. Người bị thương khi làm việc nghĩa được cứu chữa trước, thu tiền sau; tiền viện phí do người gây hại trả, người đó bỏ trốn hoặc không trả nổi thì bảo hiểm y tế cơ bản lo. Không có người gây hại thì bạn yêu cầu, người được bạn cứu theo luật phải bù đắp thích đáng. Đồng thời đi xin công nhận hành động dũng cảm vì nghĩa; bị thương và đủ điều kiện thì được hưởng chế độ như tai nạn lao động.

Lợi ích

Điều 183 Bộ luật Dân sự Trung Quốc: "Vì bảo vệ quyền lợi dân sự của người khác mà bản thân bị thiệt hại thì người xâm phạm chịu trách nhiệm dân sự, người được lợi có thể bù đắp thích đáng. Không có người xâm phạm, người xâm phạm bỏ trốn hoặc không có khả năng chịu trách nhiệm dân sự mà người bị thiệt hại yêu cầu bù đắp thì người được lợi phải bù đắp thích đáng". Văn bản số 39 năm 2012 của Văn phòng Quốc vụ viện (Trung Quốc) nói cách xử lý người bị thương khi làm việc nghĩa. Cơ sở y tế phải lập kênh xanh, "giữ nguyên tắc 'cứu chữa trước, thu tiền sau'". Phần viện phí nguyên văn là "chi phí y tế phát sinh do cấp cứu khẩn cấp, có người gây hại hoặc người chịu trách nhiệm thì người đó chịu; không có người gây hại hoặc người chịu trách nhiệm, hoặc người đó bỏ trốn hay không có khả năng chi trả thì giải quyết qua chế độ bảo đảm y tế cơ bản theo quy định". Trường hợp chết, "đủ điều kiện công nhận liệt sĩ thì được công nhận liệt sĩ theo pháp luật"; "thuộc trường hợp được coi như tai nạn lao động thì được hưởng trợ cấp tử tuất một lần và trợ cấp đặc biệt cho thân nhân bằng 40 tháng lương của bản thân". Trường hợp bị thương tật, "đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động thì thực hiện chế độ tương ứng theo Điều lệ Bảo hiểm Tai nạn Lao động; không đủ điều kiện thì cơ quan dân chính đánh giá mức thương tật và thực hiện chế độ tương ứng". Về việc làm, "ưu tiên đưa vào diện hỗ trợ việc làm, hỗ trợ trọng điểm", vị trí việc làm công ích "ưu tiên bố trí cho người làm việc nghĩa đủ điều kiện". Về nhà ở, "ưu tiên đưa vào hệ thống bảo đảm nhà ở, ưu tiên cho thuê, bán nhà ở xã hội hoặc cấp trợ cấp thuê nhà"

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Mức B vì được hưởng chế độ gì là do văn bản toàn quốc quy định cứng. Nhưng tiền thưởng bao nhiêu, quy trình công nhận ra sao là do điều lệ về hành động dũng cảm vì nghĩa của từng tỉnh quyết, con số mỗi nơi một khác, lần này chưa kiểm từng tỉnh. Thường thì nộp hồ sơ cho cơ quan công an nơi xảy ra sự việc hoặc tổ chức phụ trách công tác hành động dũng cảm vì nghĩa (quỹ). Có được công nhận hay không dựa vào chứng cứ: giấy biên nhận trình báo công an, camera hiện trường, tên và số điện thoại người chứng kiến, bệnh án, phải giữ lại ngay tại chỗ. Muốn kiện, quyền lợi dân sự của người làm việc nghĩa vốn đã nằm trong phạm vi trợ giúp pháp lý miễn phí. Mức trợ cấp tử tuất một lần toàn quốc và cách quy đổi mức thương tật ra tiền, xem chương 19 mục 14, 15. Cách xin trợ giúp pháp lý xem chương 7 mục 3.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15, Công báo 571+572 ngày 15/7/2022 (Điều 8 khoản 2, Điều 52, Điều 85 khoản 1 điểm b) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/07/… ; Nghị định 98/2023/NĐ-CP, Công báo 147+148 ngày 24/01/2024 (Điều 3 khoản 4, Điều 53, Điều 55 khoản 1 điểm h) — congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-98-2… ; Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/7/2026 — xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tu-01-7-chinh-ph… ; Luật Khám bệnh, chữa bệnh, bản hợp nhất 26/VBHN-VPQH (Điều 7 khoản 2, Điều 61 khoản 7) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/2… . Tra ngày 3/11/2026.