Răng vĩnh viễn (răng mọc sau khi thay răng sữa) bị va văng nguyên chiếc: cầm thân răng tráng qua, cắm lại được thì cắm lại, không được thì ngâm sữa, đi nha sĩ ngay; răng sữa thì đừng cắm lại

Cầm vào thân răng, đừng chạm chân răng; bẩn thì tráng nhẹ bằng sữa hoặc nước muối sinh lý, cắm lại đúng chỗ cũ được thì cắm lại, cắn vào một miếng vải sạch. Không cắm lại được thì ngâm vào sữa, đi nha sĩ ngay, đừng gói khô trong giấy ăn. Răng cắm lại ngay tại chỗ, sau này chân răng dính liền với xương khoảng hai phần mười; răng để khô trên một giờ thì hơn tám phần mười. Răng sữa thì đừng cắm lại.

Chi phí

Không tốn tiền. Sữa, nước muối sinh lý trong nhà hoặc ở cửa hàng tiện lợi đều có, tiền khám răng tính riêng. Cái khó là dám tự cắm chiếc răng rơi ra vào lại lợi, và phân biệt ngay tại chỗ răng rơi là răng sữa hay răng vĩnh viễn.

Lợi ích

Trang chấn thương răng của Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) viết: cầm vào thân răng, tức phần màu trắng lộ ra ngoài lợi, đừng chạm vào chân răng. Răng bẩn thì tráng nhẹ bằng sữa, nước muối sinh lý hoặc nước bọt. Thử đặt lại vào đúng hốc cũ trên lợi. Đặt vào được thì cắn nhẹ một miếng vải sạch để giữ, đi nha sĩ càng sớm càng tốt. Không đặt lại được thì ngâm trong sữa hoặc nước bọt. Răng sữa thì đừng đặt lại, sẽ làm hỏng răng vĩnh viễn đang mọc bên dưới. Răng văng mất không tìm thấy cũng phải hẹn khám răng cấp cứu. Áp phích "Giữ lấy chiếc răng của bạn" của Hiệp hội Chấn thương Răng Quốc tế có các bước giống vậy: tìm răng, cầm thân răng, nút kín bồn rửa rồi tráng qua dưới vòi nước lạnh. Sau đó chọn một trong ba: đặt lại chỗ cũ, hoặc ngâm vào một cốc sữa hay nước muối sinh lý, hoặc ngậm giữa má và lợi. Cuối cùng đi nha sĩ ngay. Cơ sở dữ liệu chấn thương răng của Bệnh viện Đại học Copenhagen, Đan Mạch, chọn 145 răng vĩnh viễn của 116 người bị văng ra rồi được cắm lại, theo dõi từ 7 tháng đến 23 năm. Họ xem nguy cơ chân răng dính liền với xương ổ răng (dính khớp), dính liền rồi thì chân răng sẽ bị tiêu dần. Răng cắm lại ngay tại chỗ là 17,2%, ngâm trong nước bọt hoặc nước muối sinh lý rồi mới cắm lại là 55,3%, để khô trên 1 giờ là 85,7%. Bệnh viện này trước đó còn theo dõi một nhóm 400 răng, năm 2020 phân tích lại. Răng trẻ em chân răng chưa phát triển hết, để khô dưới 20 phút thì nguy cơ dính khớp là 33,9%, trên 60 phút là 60,0%. Răng chân răng đã phát triển hết thì tăng từ 59,4% lên 86,4%. Cả hai nhóm đều là ước tính tại thời điểm 900 ngày sau khi cắm lại. Nghiên cứu năm 1995 trên nhóm 400 răng này còn thấy, ngâm trong nước máy quá 20 phút thì phần lớn sẽ bị tiêu chân răng. Trong thời gian theo dõi, 30% trong 400 răng này cuối cùng phải nhổ bỏ

Ghi chú

Mức B vì số liệu đến từ nghiên cứu chỉ theo dõi ghi nhận của một bệnh viện, không có nhóm đối chứng. Lợi ích xếp "vừa" là dựa vào phán đoán: thứ giữ được là chiếc răng, không phải tính mạng, và điểm kết thúc được xem là dính khớp chân răng, không phải trực tiếp mất răng. Các nhà nghiên cứu cũng nói, răng để khô trên một giờ vẫn có một phần không bị dính khớp, nên muộn rồi cũng đừng vứt, cứ mang tới cho nha sĩ xem. Nước máy chỉ dùng để tráng qua, đừng ngâm răng trong nước mà mang đi. Người được lợi chủ yếu là con nhà mình, người lớn bị ngã, chơi bóng, đi xe va vào miệng cũng áp dụng được. NHS nói răng không giữ được thì có thể đeo răng giả tháo lắp trước, lành hẳn rồi mới tính làm cầu răng hoặc cấy ghép implant. Hỏi chi phí cấy ghép implant thế nào xem chương 24 mục 12 (trước khi cấy implant hỏi rõ giá trọn gói).

Nguồn · 6

1. NHS. Knocked-out tooth (duyệt ngày 06/02/2025): "Hold the tooth by the white bit that sticks out of the gum (the crown) – do not touch the root" "If the tooth is dirty, rinse it gently in milk, saline or saliva" "Do not put a baby tooth back in as it could damage the tooth growing underneath" "If you cannot put the tooth back in, you can put it in either milk or saliva". nhs.uk/conditions/knocked-out-tooth/
2. International Association of Dental Traumatology. Save your tooth (áp phích). iadt-dentaltrauma.org/guidelines-and-resource…
3. Gul A và cộng sự (2024). Risk of ankylosis of avulsed teeth immediately replanted or stored under favorable storage conditions before replantation: A long-term clinical study. Dental Traumatology. doi.org/10.1111/edt.12898
4. Lauridsen E và cộng sự (2020). Risk of ankylosis of 400 avulsed and replanted human teeth in relation to length of dry storage: A re-evaluation of a long-term clinical study. Dental Traumatology. doi.org/10.1111/edt.12520
5. Andreasen JO và cộng sự (1995). Replantation of 400 avulsed permanent incisors. 1. Diagnosis of healing complications. Endodontics & Dental Traumatology. doi.org/10.1111/j.1600-9657.1995.tb00461.x
6. Andreasen JO và cộng sự (1995). Replantation of 400 avulsed permanent incisors. 4. Factors related to periodontal ligament healing. Endodontics & Dental Traumatology. doi.org/10.1111/j.1600-9657.1995.tb00464.x