Tiêm vắc xin HPV cho trẻ em gái, càng sớm càng tốt

Theo dõi 1,67 triệu phụ nữ Thụy Điển: tiêm HPV trước 17 tuổi thì nguy cơ ung thư cổ tử cung còn khoảng 1/8; tiêm từ 17 đến 30 tuổi thì giảm khoảng một nửa. Ở Việt Nam, mỗi năm có 8.274 ca mới và 4.110 ca tử vong. Từ 1/7/2026, vắc xin HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc.

Chi phí

Vắc xin 9 chủng (Gardasil 9) khoảng 2.948.000 đến 2.998.000 đồng một mũi. Trẻ có miễn dịch bình thường bắt đầu tiêm trước 15 tuổi thì tiêm 2 mũi, bắt đầu từ 15 tuổi thì 3 mũi; người suy giảm miễn dịch có thể vẫn cần 3 mũi dù tiêm sớm. Loại 4 chủng (Gardasil) rẻ hơn, khoảng 1.790.000 đồng một mũi. Trẻ em gái thuộc diện được tiêm miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng thì không mất tiền, nhưng xem Ghi chú vì chương trình đang trong quá trình chuẩn bị triển khai.

Lợi ích

Nghiên cứu của Lei và cộng sự là nghiên cứu đoàn hệ toàn quốc ở Thụy Điển, theo dõi 1.672.983 phụ nữ từ 10 đến 30 tuổi trong giai đoạn 2006-2017. So với người chưa tiêm, người tiêm trước 17 tuổi có tỷ suất mắc ung thư cổ tử cung thể xâm lấn thấp hơn khoảng 88% (IRR 0,12; khoảng tin cậy 95%: 0,00 đến 0,34); người tiêm từ 17 đến 30 tuổi thấp hơn khoảng 53% (IRR 0,47; 0,27 đến 0,75). Theo ước tính GLOBOCAN 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, Việt Nam có khoảng 8.274 ca mắc mới và 4.110 ca tử vong do ung thư cổ tử cung trong năm 2024, tỷ suất chuẩn hóa theo tuổi 12,3/100.000; đây là ung thư đứng thứ tư ở nữ giới. Đây là số ước tính, không phải số ca đã được ghi nhận đầy đủ. Tổ chức Y tế Thế giới xếp tiêm HPV cho trẻ em gái 9 đến 14 tuổi, trước khi có quan hệ tình dục, là ưu tiên.

Pháp luật Việt Nam

Tại Việt Nam, Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 (Điều 22) và Thông tư 13/2026/TT-BYT (Điều 3 khoản 13) đưa bệnh do vi rút HPV vào danh mục bệnh phải tiêm chủng bắt buộc từ ngày 1/7/2026; vắc xin HPV cũng nằm trong kế hoạch Chương trình tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2026-2028. Lưu ý chính sách, cập nhật ngày 1/11/2026: "bắt buộc" không có nghĩa là mọi người đã được tiêm miễn phí trên toàn quốc. Kế hoạch 2026-2028 mới dự kiến triển khai quy mô nhỏ ở 4 tỉnh là Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long (Trà Vinh trước đây nay thuộc Vĩnh Long), cho trẻ em gái 11 tuổi, khoảng 18.000 trẻ mỗi năm. Theo thông tin của Báo Chính phủ ngày 30/9/2026, Bộ Y tế khi đó vẫn đang làm thủ tục mua sắm vắc xin, tức là chưa thể coi việc tiêm miễn phí đã bắt đầu. Có tài liệu ghi tuổi áp dụng là 11, có tài liệu ghi 12, nên gia đình cần hỏi trạm y tế xã hoặc CDC tỉnh về thời điểm, độ tuổi và điều kiện được tiêm miễn phí trước khi đi. Về hai con số 18.000 trẻ và 37.800 liều: đây là số đọc từ bản sao của Quyết định 94/QĐ-PB (30/6/2026) và Quyết định 3245/QĐ-BYT (16/10/2026) trên các trang dữ liệu pháp luật thứ cấp; chưa mở được bản ký gốc và Phụ lục I trên moh.gov.vn, nên coi là thông tin tham khảo, đừng dùng để tính toán.

Ghi chú

Tiêm muộn vẫn có lợi, chỉ là ít hơn: nghiên cứu Thụy Điển cho thấy tiêm ở tuổi 17 đến 30 vẫn giảm khoảng một nửa, nhưng nghiên cứu chỉ theo dõi đến tuổi 30 nên chưa có số cho người tiêm sau 30. Đây là nghiên cứu quan sát đã hiệu chỉnh, không phải thử nghiệm chia nhóm ngẫu nhiên; và cận dưới của khoảng tin cậy bằng 0,00 không có nghĩa là vắc xin bảo vệ 100%. Đã tiêm vắc xin vẫn phải đi sàng lọc ung thư cổ tử cung, vì vắc xin không phủ hết các týp HPV gây ung thư. Vắc xin 9 chủng tiêm được cho cả nam từ 9 đến dưới 46 tuổi, giúp giảm lây nhiễm cho bạn tình và giảm nguy cơ các bệnh liên quan đến những týp HPV có trong vắc xin, gồm ung thư hầu họng, hậu môn và dương vật; mức giảm cụ thể cho từng loại ung thư thì chưa có con số chắc chắn. Không tiêm khi đang mang thai; nếu phát hiện có thai sau mũi đầu thì hoãn các mũi còn lại. Số mũi phụ thuộc tuổi lúc tiêm lần đầu: 2 mũi nếu bắt đầu trước 15 tuổi, 3 mũi nếu từ 15 tuổi trở lên.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Loại 2 chủng sản xuất trong nước (Trung Quốc) khoảng hơn 300 nhân dân tệ một mũi, loại 9 chủng nhập khẩu khoảng 1.300 nhân dân tệ một mũi. Tổng cộng tiêm 2 đến 3 mũi. Mỗi lần đi một chuyến, mất nửa ngày.

Nói đơn giản

Thuỵ Điển theo dõi 1,67 triệu phụ nữ. Người tiêm vắc-xin HPV trước 17 tuổi, về sau khả năng mắc ung thư cổ tử cung xâm lấn chỉ bằng khoảng một phần tám người không tiêm. Tiêm lúc 17 đến 30 tuổi cũng chỉ còn khoảng một nửa. Vậy nên tiêm càng sớm càng đáng.

Lợi ích

Thuỵ Điển theo dõi 1,67 triệu phụ nữ để thống kê: người đã tiêm vắc-xin có tỷ lệ mới mắc ung thư cổ tử cung xâm lấn thấp hơn người không tiêm. Tiêm trước 17 tuổi giảm khoảng 88% (IRR = 0,12, khoảng tin cậy 95% từ 0,00 đến 0,34, trong ngoặc là giá trị gốc và khoảng tin cậy). Tiêm lúc 17 đến 30 tuổi giảm khoảng 53% (IRR = 0,47, khoảng tin cậy 95% từ 0,27 đến 0,75). Tổ chức Y tế Thế giới xếp bé gái 9 đến 14 tuổi, chưa quan hệ tình dục, là đối tượng ưu tiên tiêm

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Tổ chức Y tế Thế giới ưu tiên tiêm cho bé gái 9 đến 14 tuổi, chưa quan hệ tình dục. Tiêm lúc 17 đến 30 tuổi vẫn giảm được hơn một nửa. Nghiên cứu Thuỵ Điển chỉ theo dõi tới 30 tuổi, tiêm sau 30 tuổi giảm được bao nhiêu thì nghiên cứu này không có số liệu. Đã tiêm vắc-xin vẫn phải tầm soát ung thư cổ tử cung, vắc-xin không thay được tầm soát, xem mục 18 (phụ nữ trên 30 tuổi tầm soát ung thư cổ tử cung).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 5

1. Lei J và cộng sự (2020). HPV Vaccination and the Risk of Invasive Cervical Cancer. New England Journal of Medicine 383:1340-1348. doi.org/10.1056/NEJMoa1917338
2. WHO. Cervical cancer fact sheet: "HPV vaccination is a priority for all girls aged 9–14 years, before they become sexually active." who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical…
3. Global Cancer Observatory (IARC, GLOBOCAN 2024, công bố 2026). Viet Nam fact sheet: ung thư cổ tử cung 8.274 ca mới, 4.110 ca tử vong, tỷ suất chuẩn hóa theo tuổi 12,3/100.000. gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/po…
4. Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 ngày 10/12/2025 (hiệu lực 1/7/2026), Điều 22 khoản 1 điểm a, khoản 2 và khoản 4 điểm a: tiêm chủng bắt buộc, ngân sách nhà nước bảo đảm qua chương trình tiêm chủng mở rộng, Bộ trưởng Bộ Y tế quy định danh mục bệnh phải tiêm chủng bắt buộc. vanban.chinhphu.vn/?docid=216498&pageid=27160
5. Thông tư 13/2026/TT-BYT ngày 16/5/2026, Điều 3 khoản 13: bệnh do vi rút HPV thuộc danh mục tiêm chủng bắt buộc; Quyết định 2780/QĐ-BYT về kế hoạch tiêm chủng mở rộng 2026-2028 và Quyết định 3245/QĐ-BYT ngày 16/10/2026 sửa đổi, bổ sung quyết định đó. baochinhphu.vn/ke-hoach-tiem-vaccine-phe-cau-…