Xét nghiệm vi khuẩn Helicobacter pylori, dương tính thì diệt trừ

Ở huyện Lâm Quân, tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), theo dõi 22 năm: người được diệt H. pylori giảm khoảng một nửa nguy cơ ung thư dạ dày và khoảng 38% nguy cơ chết vì bệnh này. Ở Việt Nam, ước tính hai phần ba dân số nhiễm khuẩn này. Test hơi thở khoảng 750.000 đồng, uống thuốc 14 ngày.

Chi phí

Xét nghiệm hơi thở 13C khoảng 750.000 đến 780.000 đồng; loại 14C rẻ hơn nhưng có phóng xạ nên không dùng cho người đang mang thai. Thuốc diệt khuẩn uống 14 ngày, 4 loại, nhiều loại nằm trong danh mục bảo hiểm y tế. Khó nhất là uống đủ và đúng giờ suốt 14 ngày.

Lợi ích

Thử nghiệm ngẫu nhiên ở Lâm Quân theo dõi 22 năm: nhóm được diệt H. pylori có nguy cơ ung thư dạ dày thấp hơn khoảng một nửa (OR 0,48; khoảng tin cậy 95%: 0,32 đến 0,71) và nguy cơ tử vong do ung thư dạ dày thấp hơn 38% (HR 0,62; 0,39 đến 0,99). Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM, ước tính hai phần ba dân số Việt Nam nhiễm H. pylori; khoảng 10% người nhiễm tiến triển thành loét dạ dày - tá tràng và khoảng 1% thành ung thư dạ dày; gần 75% u MALT lymphoma giai đoạn sớm khỏi bệnh sau khi diệt trừ thành công. Theo ước tính GLOBOCAN 2024, ung thư dạ dày ở Việt Nam có 12.373 ca mới và 10.280 ca tử vong trong năm 2024, đứng thứ năm.

Ghi chú

Đừng tự ra hiệu thuốc mua phác đồ 3 thuốc cổ điển (PPI + amoxicillin + clarithromycin). Ở Việt Nam, tỷ lệ kháng clarithromycin đã là 34,1% và kháng metronidazole là 69,4%, nên phác đồ ưu tiên hiện nay là 4 thuốc có bismuth, uống 14 ngày, và phải kiểm tra lại bằng xét nghiệm hơi thở sau khi uống xong khoảng 4 tuần. Trước khi làm xét nghiệm phải ngừng kháng sinh và bismuth ít nhất 4 tuần, ngừng thuốc ức chế bơm proton ít nhất 2 tuần, nếu không kết quả sẽ âm tính giả. Chỉ nên xét nghiệm khi thực sự định điều trị nếu dương tính, vì xét nghiệm dương tính mà không diệt khuẩn thì không có ích gì. Sau khi diệt trừ vẫn có thể bị nhiễm lại, nên cho người trong nhà cùng xét nghiệm và cùng điều trị nếu dương tính. Diệt khuẩn không thay được nội soi: người từ 35 tuổi (nữ) hoặc 40 tuổi (nam) có khó tiêu chưa rõ nguyên nhân, hoặc có triệu chứng báo động như sụt cân, nôn ra máu, đi cầu phân đen, nuốt nghẹn, thì phải nội soi dạ dày chứ không chỉ test hơi thở. Đây là kết quả từ vùng có tỷ lệ ung thư dạ dày rất cao; ở nơi tỷ lệ thấp hơn, lợi ích thực tế sẽ nhỏ hơn con số trên.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Test hơi thở C13 hoặc C14 100 đến 200 nhân dân tệ. Diệt HP phải uống cùng lúc bốn loại thuốc, tiền thuốc hai tuần 200 đến 500 nhân dân tệ. Cái khó là phải uống đúng giờ, đủ hai tuần.

Nói đơn giản

Trong thử nghiệm ở huyện Lâm Cù, tỉnh Sơn Đông theo dõi 22 năm, người đã diệt được vi khuẩn HP về sau giảm khoảng một nửa khả năng mắc ung thư dạ dày. Khả năng chết vì ung thư dạ dày giảm khoảng bốn phần mười. Xét nghiệm một lần một hai trăm tệ, diệt khuẩn thì uống thuốc hai tuần.

Lợi ích

Thử nghiệm chia nhóm ngẫu nhiên ở huyện Lâm Cù, tỉnh Sơn Đông theo dõi 22 năm. Người đã điều trị diệt vi khuẩn HP giảm khoảng một nửa nguy cơ mắc ung thư dạ dày. Giá trị gốc là OR = 0,48, khoảng tin cậy 95% từ 0,32 đến 0,71. Nguy cơ chết vì ung thư dạ dày giảm khoảng 38% (HR = 0,62, khoảng tin cậy 95% từ 0,39 đến 0,99)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Diệt xong vẫn có thể nhiễm lại, nên người trong nhà cùng xét nghiệm, cùng điều trị. Người tham gia thử nghiệm này là dân vùng có tỷ lệ ung thư dạ dày cao. Người sống ở vùng tỷ lệ thấp thì lợi ích thực tế sẽ nhỏ hơn nhiều. Diệt HP không thay được nội soi dạ dày, người từ 45 tuổi trở lên thuộc nhóm nguy cơ cao xem mục 47 (đi nội soi dạ dày tầm soát).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Li WQ và cộng sự (2019). Effects of Helicobacter pylori treatment and vitamin and garlic supplementation on gastric cancer incidence and mortality: follow-up of a randomized intervention trial. BMJ 366:l5016: OR 0,48 (95% CI 0,32-0,71) cho mắc ung thư dạ dày; HR 0,62 (0,39-0,99) cho tử vong. doi.org/10.1136/bmj.l5016
2. Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM, "Nhiễm Helicobacter pylori - chẩn đoán và điều trị": ước tính hai phần ba dân số Việt Nam nhiễm; test hơi thở 13C/14C có độ nhạy 95%, độ đặc hiệu 96%; tỷ lệ đề kháng tiên phát với clarithromycin 34,1% và metronidazole 69,4%; phác đồ ưu tiên lần đầu là 4 thuốc có bismuth (PPI, tetracycline, metronidazole, bismuth) trong 14 ngày. bvbnd.vn/nhiem-helicobacter-pylori-chan-doan-…
3. Global Cancer Observatory (IARC, GLOBOCAN 2024). Viet Nam fact sheet: dạ dày 12.373 ca mới, 10.280 ca tử vong. gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/po…