Người hút thuốc nặng chụp CT phổi liều thấp mỗi năm

Người hút thuốc nặng chụp CT liều thấp mỗi năm giảm khoảng 20% nguy cơ chết vì ung thư phổi so với chụp X-quang. Nhưng 24,2% kết quả bị đánh dấu nghi ngờ, và 96,4% trong số đó là báo động giả. Ở Việt Nam, ung thư phổi gây 21.340 ca tử vong mỗi năm, đứng đầu các ung thư.

Chi phí

Khoảng 700.000 đến 1.500.000 đồng một lần ở bệnh viện công, chụp khoảng 10 phút; gói tầm soát trọn gói ở bệnh viện tư khoảng 2.000.000 đến 4.000.000 đồng. Ngoài tiền, phải tính thêm các lần chụp lại và khoảng thời gian lo lắng sau khi có kết quả nghi ngờ.

Lợi ích

Thử nghiệm NLST của Mỹ tuyển 53.454 người 55 đến 74 tuổi, hút từ 30 bao-năm trở lên, bỏ thuốc chưa quá 15 năm. Nhóm chụp CT liều thấp có tử vong do ung thư phổi thấp hơn tương đối 20,0% so với nhóm chụp X-quang ngực (khoảng tin cậy 95%: 6,8 đến 26,7), tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn tương đối 6,7% (1,2 đến 13,6). Qua 3 vòng sàng lọc, 24,2% kết quả CT bị đánh dấu nghi ngờ, và 96,4% trong số đó là dương tính giả. Ở Việt Nam, theo ước tính GLOBOCAN 2024, ung thư phổi có 23.085 ca mới và 21.340 ca tử vong trong năm 2024 — đứng thứ hai về số ca mắc nhưng đứng đầu về số tử vong. Tỷ lệ hút thuốc ở nam giới trưởng thành Việt Nam là 42,3% (điều tra GATS 2020), và Tổ chức Y tế Thế giới ước tính thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm ở Việt Nam.

Ghi chú

Mục này chỉ áp dụng cho người hút thuốc nặng. Tiêu chuẩn của NLST là 55 đến 74 tuổi, từ 30 bao-năm, đang hút hoặc mới bỏ chưa quá 15 năm; Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Dự phòng Hoa Kỳ mở rộng hơn một chút, 50 đến 80 tuổi và từ 20 bao-năm. Bao-năm là số bao mỗi ngày nhân số năm hút: hút 1 bao/ngày trong 30 năm, hoặc 2 bao/ngày trong 15 năm, đều là 30 bao-năm. Người không hút thuốc không nằm trong thử nghiệm này, nên không có bằng chứng là chụp có lợi; chụp CT toàn thân để "tầm soát ung thư" ở người khỏe mạnh thì lại càng không. Điều quan trọng nhất vẫn là bỏ thuốc: bỏ thuốc giảm nguy cơ mạnh hơn bất kỳ lần chụp nào, và chụp CT không thay được việc bỏ thuốc. Ở Việt Nam chưa có chương trình Ở Việt Nam chưa có chương trình tầm soát ung thư phổi bằng CT liều thấp trên toàn quốc. Chi phí tầm soát thường do người khám tự trả, nên đây là chi phí tự trả; nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, có thể hỏi bệnh viện ung bướu hoặc bệnh viện phổi tỉnh xem có gói tầm soát nào. Chụp CT liều thấp khác với CT ngực có thuốc cản quang: tầm soát thì không cần cản quang, nên rẻ hơn và ít nguy cơ hơn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Một lần 200 đến 400 nhân dân tệ, chụp xong trong 10 phút. Ngoài ra phải tính cả những lần chụp lại sau một phen hú vía, và nỗi lo thấp thỏm trong khoảng thời gian đó.

Nói đơn giản

Người hút thuốc nặng đủ điều kiện mà mỗi năm chụp CT liều thấp một lần, khả năng chết vì ung thư phổi thấp hơn 20% so với chỉ chụp X-quang ngực. Khả năng tử vong chung thấp hơn 6,7%. Cái giá phải trả là chụp lại khi có kết quả nghi ngờ, và nỗi lo thấp thỏm trong khoảng thời gian đó.

Lợi ích

Thử nghiệm ngẫu nhiên NLST ở Mỹ có 53.454 người, đều 55 đến 74 tuổi, tiền sử hút thuốc từ 30 bao-năm trở lên, bỏ thuốc chưa quá 15 năm. Bao-năm là đơn vị tính lượng thuốc đã hút, mỗi ngày một bao trong một năm là một bao-năm. Kết quả như sau. Người chụp CT liều thấp so với người chỉ chụp X-quang ngực, tử vong do ung thư phổi giảm tương đối 20,0%. Khoảng tin cậy 95% từ 6,8 đến 26,7. Tử vong chung giảm tương đối 6,7%, khoảng tin cậy 95% từ 1,2 đến 13,6. Mỗi người chụp liên tiếp ba năm, gộp ba vòng lại, 24,2% kết quả CT liều thấp là nghi ngờ. Trong số kết quả nghi ngờ, 96,4% là hú vía (dương tính giả)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Mục này chỉ dành cho người hút thuốc nguy cơ cao. Trong cùng thử nghiệm, ba vòng CT liều thấp có 24,2% kết quả nghi ngờ, trong đó 96,4% là hú vía (dương tính giả). Người không hút thuốc không nằm trong thử nghiệm này, họ chụp thì có lợi hay không, thử nghiệm này không trả lời được.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 4

1. National Lung Screening Trial Research Team (2011). Reduced Lung-Cancer Mortality with Low-Dose Computed Tomographic Screening. New England Journal of Medicine 365:395-409: "The rate of positive screening tests was 24.2% with low-dose CT and 6.9% with radiography over all three rounds. A total of 96.4% of the positive screening results in the low-dose CT group and 94.5% in the radiography group were false positive results." doi.org/10.1056/NEJMoa1102873
2. Global Cancer Observatory (IARC, GLOBOCAN 2024). Viet Nam fact sheet: phổi 23.085 ca mới, 21.340 ca tử vong. gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/po…
3. Báo Chính phủ, "Tỷ lệ hút thuốc lá ở nữ giới gia tăng": nam giới 42,3%, giảm so với 45,3% năm 2015 (GATS 2020). baochinhphu.vn/ty-le-hut-thuoc-la-o-nu-gioi-g…
4. Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá, Bộ Y tế: thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm. vnpa.moh.gov.vn/chu-de-ngay-the-gioi-khong-th…