Sắm bình chữa cháy, chăn chữa cháy, mặt nạ chống khói và bộ sơ cứu, mỗi năm kiểm tra một lần

Bình chữa cháy, chăn chữa cháy, mặt nạ chống khói và bộ sơ cứu là tối thiểu cho một nhà. Nhưng mua đồ không tự làm nhà an toàn hơn: trong tổng quan Cochrane, chỉ phát thiết bị mà không hướng dẫn thì không giảm thương tích. Năm 2025, Việt Nam có 3.151 vụ cháy và 90 người chết.

Chi phí

Bình chữa cháy bột ABC 4kg khoảng 300.000 đến 450.000 đồng (bình CO2 3 đến 5kg khoảng 650.000 đồng); chăn chữa cháy khoảng 65.000 đến 300.000 đồng; mặt nạ chống khói khoảng 140.000 đến 300.000 đồng một chiếc; túi sơ cứu gia đình khoảng 320.000 đến 395.000 đồng. Nạp lại bình bột 4kg khoảng 75.000 đến 100.000 đồng. Mua một lần, mỗi năm bỏ 10 phút kiểm tra.

Lợi ích

Tổng quan Cochrane của Kendrick và cộng sự gộp 98 nghiên cứu với 2.605.044 người: các chương trình an toàn tại nhà giảm tỷ lệ thương tích với IRR 0,89 (khoảng tin cậy 95%: 0,78 đến 1,01). Riêng nhóm được nhân viên y tế đến tận nhà hướng dẫn thì tỷ lệ thương tích giảm khoảng 25% (IRR 0,75; 0,62 đến 0,91). Ngược lại, những chương trình chỉ phát thiết bị mà không kèm giáo dục, hướng dẫn thì kết quả không tốt hơn. Về quy định, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 (hiệu lực từ 1/7/2025) và Nghị định 105/2025/NĐ-CP đưa nhà ở của hộ gia đình vào diện phải bảo đảm điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy và trang bị phương tiện phù hợp. Ở Việt Nam, năm 2025 cả nước xảy ra 3.151 vụ cháy, làm 90 người chết và 101 người bị thương (Bộ Công an).

Ghi chú

Vì sao chỉ xếp mức B và vì sao ghi lợi ích là "vừa": mua thiết bị là phần dễ, nhưng bằng chứng cho thấy thứ giảm thương tích thật lại là được hướng dẫn và sửa chỗ nguy hiểm trong nhà, không phải có thêm đồ trong góc bếp. Bình chữa cháy ở Việt Nam phải có tem kiểm định của Bộ Công an; bình trôi nổi, không tem thì có thể không xịt được đúng lúc. Với loại bình có đồng hồ đo áp suất thì kim phải nằm trong vùng xanh; mỗi năm lắc bình một lần cho bột không vón, và nạp lại sau khi đã xịt hoặc sau khoảng 1 đến 2 năm với bình bột. Chăn chữa cháy thường bằng sợi thủy tinh: chỉ cầm hai dải vải, đừng sờ mặt chăn, và không dùng để dập chảo dầu — thử nghiệm của cơ quan quản lý Hà Lan trên 22 nhãn cho thấy không nhãn nào dập được chảo dầu theo cách người bình thường làm. Chảo dầu cháy thì tắt bếp, đậy nắp hoặc dùng nắp kim loại, tuyệt đối không đổ nước. Mặt nạ chống khói chỉ giúp lọc khói trong vài phút để thoát ra ngoài, không cho phép quay lại đám cháy và không thay được việc thoát theo đường đã biết. Bộ sơ cứu nên có gạc, băng cuộn, băng dính y tế, cồn sát khuẩn, kéo, găng tay, và một tờ giấy ghi số 115 cùng địa chỉ nhà. Cách dùng garô cầm máu xem mục về cầm máu; báo khói và báo khí CO xem mục 3. Danh mục phương tiện PCCC cụ thể mà hộ gia đình phải có nằm trong phụ lục của Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Bình chữa cháy, chăn chữa cháy, mỗi người một mặt nạ thở, thêm một túi sơ cứu, cả bộ vài trăm nhân dân tệ. Mua một lần là xong, sau đó mỗi năm bỏ mười phút kiểm tra lại.

Nói đơn giản

Bình chữa cháy, chăn chữa cháy, mặt nạ thoát hiểm, túi sơ cứu đều nằm trong danh sách 11 món dự phòng khẩn cấp cho gia đình của Bộ Quản lý Ứng phó Khẩn cấp (Trung Quốc). Cả bộ vài trăm nhân dân tệ, mua một lần là đủ. Trong các nghiên cứu có người đến tận nhà hướng dẫn an toàn, tỷ lệ bị thương giảm khoảng một phần tư.

Lợi ích

"Danh sách khuyến nghị dự trữ vật dụng khẩn cấp cho gia đình, bản cơ bản toàn quốc" của Bộ Quản lý Ứng phó Khẩn cấp (Trung Quốc) có tất cả 11 món. Trong đó "bình chữa cháy và chăn chữa cháy" dùng để "dập đám cháy mới bùng lên"; danh sách còn ghi rõ "chăn chữa cháy có thể trùm lên người để thoát hiểm". "Mặt nạ thở" là "mặt nạ lọc tự cứu chống cháy, dùng khi thoát hiểm khỏi đám cháy". "Thuốc dùng ngoài" là "bột cầm máu, miếng dán cầm máu, gạc, băng cuộn…, dùng để xử lý vết thương". Cochrane gộp 98 nghiên cứu, 2.605.044 người lại để tính chung. Can thiệp an toàn tại nhà đưa tỷ lệ bị thương xuống IRR = 0,89, khoảng tin cậy 95% từ 0,78 đến 1,01. Riêng các can thiệp đến tận nhà, tỷ lệ bị thương thấp hơn khoảng 25% (IRR = 0,75, khoảng tin cậy 95% từ 0,62 đến 0,91)

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Còn tranh cãi. Trong cùng bản tổng hợp Cochrane đó, loại can thiệp không phát dụng cụ làm tỷ lệ bị thương thấp hơn khoảng hai mươi phần trăm, số gốc IRR = 0,78, khoảng tin cậy 95% từ 0,66 đến 0,92. Nhóm được phát dụng cụ không làm tốt hơn. Thứ làm giảm thương tích chủ yếu là giáo dục và sửa nhà tại chỗ, nên lợi ích của dụng cụ ghi "trung bình", không ghi "lớn". Mua bình chữa cháy thì tìm dấu chứng nhận CCC (Trung Quốc); loại nén áp suất thì kim đồng hồ phải nằm ở vùng xanh. Chăn chữa cháy phần lớn bằng sợi thuỷ tinh, chỉ cầm vào hai dây kéo, đừng sờ tay trần lên mặt chăn. Dùng nó trùm chảo dầu cũng còn tranh cãi: năm 2014 cơ quan quản lý Hà Lan thử 22 nhãn hiệu, dùng theo cách người bình thường hay dùng thì không có nhãn nào dập tắt ổn định. Chảo dầu bốc cháy thì tắt bếp, đậy nắp nồi trước. Thiết bị báo khói và báo khí CO xem chương 1 mục 3. Cách dùng garô xem chương 13 mục 12. Từng món chọn thế nào, để ở đâu, mấy năm thay một lần, xem bài dài: danh sách trang bị khẩn cấp cho gia đình

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 3

1. Kendrick D và cộng sự (2012). Home safety education and provision of safety equipment for injury prevention. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD005014: 98 nghiên cứu, 2.605.044 người; IRR 0,89 (95% CI 0,78-1,01); can thiệp tại nhà IRR 0,75 (0,62-0,91). doi.org/10.1002/14651858.CD005014.pub3
2. Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=213702
3. Nghị định 347/2026/NĐ-CP ngày 8/9/2026 (hiệu lực 15/9/2026) thay thế Phụ lục IV và bãi bỏ Phụ lục V của Nghị định 105/2025 — nên danh mục phân loại phương tiện PCCC phải tra theo Phụ lục IV mới, không dùng bản 2025.; NVWA Hà Lan (2014). Blusdekens oktober 2014: kiểm tra 22 nhãn chăn chữa cháy, không nhãn nào dập được chảo dầu theo cách người bình thường sử dụng. web.archive.org/web/20211020154732/https://ww…