Đang giận thì rời đi trước, coi người kia như thời tiết chứ đừng coi là kẻ thù

Nhìn chuyện vừa xảy ra theo một góc khác, hoặc đứng vào vị trí người kia mà nghĩ, đều làm cảm xúc dịu xuống, cách sau hiệu quả hơn. Chỉ cần không để lộ cảm xúc ra ngoài cũng có chút tác dụng. Nhưng cố đè nén cảm giác trong lòng, cố không nghĩ tới chuyện đó thì đều vô ích. Người đã trừng phạt kẻ xúc phạm mình lại nghĩ đi nghĩ lại chuyện đó lâu hơn, người không trả đũa thì cho qua nhanh hơn.

Chi phí

Không tốn tiền. Ngay lúc đó phải nhịn không cãi lại, quay người đi, sau đó mới quyết định có xử lý hay không. Việc này cần luyện một chút.

Lợi ích

Gộp 306 phép so sánh thực nghiệm lại tính (phân tích gộp): giải thích chuyện đã xảy ra theo góc khác (đánh giá lại nhận thức) có độ lớn tác động lên cảm xúc d = 0,36. Đứng vào vị trí người kia mà nhìn: d = 0,45. Chuyển hướng chú ý: d = 0,27. Đè nén biểu hiện ra ngoài của cảm xúc (không để lộ) có tác dụng, d = 0,32. Cố đè nén cảm giác thì vô ích (d = -0,04), cố không nghĩ tới chuyện đó cũng vô ích (d = -0,12). Mấy con số này là gộp các nhóm chỉ số cảm giác trong lòng, biểu hiện ra ngoài và phản ứng cơ thể lại tính, phần tóm tắt không tách riêng. Ba thí nghiệm khác cho thấy: người trừng phạt kẻ xúc phạm mình lại nghĩ đi nghĩ lại về người đó lâu hơn; người không trừng phạt thì "cho qua" nhanh hơn. Trước đó người ta đánh giá quá cao cảm giác hả hê mà việc trả đũa mang lại.

Ghi chú

Phần tổng hợp nhiều nghiên cứu đo cường độ cảm xúc, không đo sức lực, tác động từ nhỏ tới trung bình. Phần trả đũa chỉ có một loạt thí nghiệm, nên xếp B. "Thuyền không" là ngụ ngôn trong thiên Sơn Mộc của Trang Tử: thuyền không người đâm vào thì chẳng ai giận, thuyền có người thì mới giận, dù cú va là như nhau. Đây là phép so sánh, không phải bằng chứng. Có thiệt hại thật thì đi theo con đường pháp luật ở chương 8 và chương 9, rẻ hơn nhiều so với nổi nóng ngay tại chỗ.

Nguồn · 2

1. Webb TL, Miles E, Sheeran P (2012). Dealing with feeling: A meta-analysis of the effectiveness of strategies derived from the process model of emotion regulation. Psychological Bulletin. doi.org/10.1037/a0027600
2. Carlsmith KM, Wilson TD, Gilbert DT (2008). The paradoxical consequences of revenge. Journal of Personality and Social Psychology. doi.org/10.1037/a0012165