Không có lương hưu công ty: đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện ở mức thấp nhất, đủ 15 năm, khoảng 8 năm là hoàn vốn

Không có lương hưu công ty thì tự đóng, mức thấp nhất 330.000 đồng một tháng, nhà nước bù 20%, còn 264.000 đồng. Đóng đủ 15 năm là đủ điều kiện hưởng. Nữ hưởng 45%, nam đóng 15 năm hưởng 40%.

Chi phí

330.000 đồng một tháng ở mức thấp nhất; nhà nước hỗ trợ 20% nên thực nộp 264.000 đồng một tháng, nhưng chỉ trong tối đa 120 tháng, sau đó đóng đủ 330.000 đồng. Tiền không lấy ra tuỳ ý được: chỉ rút một lần trong các trường hợp luật định, không phải cứ thiếu tiền là rút.

Lợi ích

Hoàn vốn, tính theo tháng thu nhập: đóng 22% × 180 tháng = 39,6 tháng thu nhập; hưởng 45% × 12 tháng = 5,4 tháng thu nhập mỗi năm, nên khoảng 7,3 năm với nữ đóng 15 năm; nam đóng 15 năm là 8,25 năm; nam đóng 20 năm là 9,78 năm. Lương hưu được điều chỉnh tăng hằng năm nên thực tế ngắn hơn các con số này.

Pháp luật Việt Nam

Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15 (hiệu lực 1/7/2025): Điều 31 khoản 2 — thu nhập làm căn cứ đóng tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, cao nhất 20 lần mức tham chiếu; Điều 32 khoản 2 — tỷ lệ đóng 22%; Điều 36 khoản 1 — hằng tháng đóng 22% mức thu nhập đã chọn; Điều 64 — đóng đủ 15 năm là đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đủ tuổi; Điều 66 khoản 1 — lao động nữ hưởng 45% ứng với 15 năm, thêm mỗi năm 2%, tối đa 75%; lao động nam hưởng 45% ứng với 20 năm, còn nếu đóng từ 15 đến dưới 20 năm thì hưởng 40% ứng với 15 năm và thêm 1% mỗi năm. Với chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn 1.500.000 đồng/người/tháng đang áp dụng năm 2026: mức đóng thấp nhất 330.000 đồng/tháng. Nghị định 159/2025/NĐ-CP Điều 5: hỗ trợ 50% với hộ nghèo, 40% hộ cận nghèo, 30% người dân tộc thiểu số, 20% các trường hợp khác, tính trên mức đóng theo chuẩn hộ nghèo và tối đa 10 năm (120 tháng) — người thường thực nộp 264.000 đồng/tháng. Mức sàn này chỉ đúng cho năm 2026: Nghị định 351/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/2/2026) Điều 2 khoản 1 giữ chuẩn nghèo 2021–2025 đến hết 31/12/2026, còn Điều 3 đặt chuẩn mới cho giai đoạn 2027–2030 là 2.200.000 đồng/người/tháng ở nông thôn — nghĩa là từ 2027 mức đóng thấp nhất thành 484.000 đồng, thực nộp sau hỗ trợ 20% là 387.200 đồng.

Ghi chú

Ba bẫy. (1) Mức thấp nhất không phải "tuỳ chọn 500.000": sàn là chuẩn hộ nghèo nông thôn, nên đóng thấp hơn mức 330.000 đồng/tháng là không được; muốn lương hưu cao hơn thì đóng cao hơn nhưng hoàn vốn chậm hơn. (2) Hỗ trợ 20% chỉ 120 tháng: sau 10 năm bạn phải đóng đủ 330.000 đồng, đừng tính 264.000 đồng cho cả 15 năm. (3) Đứt quãng là mất điều kiện: đóng 14 năm 11 tháng vẫn chưa đủ 15 năm, phải đóng tiếp hoặc rút một lần theo quy định. Đừng hiểu ngược: "đóng mức thấp nhất là tối ưu" chỉ đúng với người cần một khoản lương hưu tối thiểu — nếu bạn muốn lương hưu đủ sống thì phải nâng mức đóng, dù hoàn vốn chậm hơn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Tiền tự bỏ toàn bộ, đóng 20% mức căn cứ đóng, mức thấp nhất mỗi tháng cũng mấy trăm đến hơn nghìn nhân dân tệ. Phải đóng đúng hạn đủ 15 năm trở lên, từ năm 2030 số năm này tăng dần lên 20 năm. Chưa đóng đủ và nghỉ hưu thì không rút được khoản tiền này.

Nói đơn giản

Người không có đơn vị tự đóng bảo hiểm hưu trí của người lao động (Trung Quốc), đóng mức thấp nhất và đóng đủ số năm là lời nhất. Phần lớn tiền lĩnh đi theo lương bình quân địa phương năm nghỉ hưu. Quy theo mặt bằng lương lúc đó, đóng mức thấp nhất 15 năm, lĩnh từ 60 tuổi, khoảng 10 năm hoàn vốn; phần đóng thêm ở mức cao phải lĩnh khoảng 17 năm. Đáng đóng, nhưng không phải cứ đóng là lời.

Lợi ích

Đóng thế nào, lĩnh thế nào, quyết định năm 2005 của Quốc vụ viện (Trung Quốc) ghi rõ. Người không có đơn vị, tự đóng (tên chính thức là người lao động việc làm linh hoạt) đóng 20% mức căn cứ đóng, trong đó 8% ghi vào tài khoản cá nhân. Từ năm 2019, mức căn cứ đóng được tự chọn. Phạm vi là từ 60% đến 300% lương bình quân của toàn bộ người làm việc ở đơn vị thành thị trong tỉnh. Lương hưu sau khi nghỉ chia hai phần. Phần thứ nhất gọi là lương hưu cơ bản. Lấy lương bình quân tháng của người lao động tại chức ở địa phương năm trước, cộng với mức lương đóng bình quân của chính bạn, chia 2, mỗi năm đóng đủ được 1%. Phần thứ hai gọi là lương hưu tài khoản cá nhân, là tiền trong tài khoản chia cho số tháng tính hưởng. Nghỉ hưu ở 60 tuổi thì số tháng tính hưởng là 139, 55 tuổi là 170, nghỉ hưu càng muộn số tháng càng ít. Dưới đây là ví dụ tự tính theo công thức, không phải số chính thức. Giả sử năm nghỉ hưu lương bình quân tháng ở địa phương là 8.000 nhân dân tệ, hai loại lương bình quân tính cùng một số. Các khoản tiền dưới đây đều quy theo mặt bằng lương năm nghỉ hưu, lãi tài khoản cá nhân tính vừa đủ theo kịp mức tăng lương. Đóng mức thấp nhất 60%, mức căn cứ đóng là 4.800 nhân dân tệ, mỗi tháng đóng 960 nhân dân tệ. 15 năm đóng tổng khoảng 173.000 nhân dân tệ (chính xác 172.800). Từ 60 tuổi mỗi tháng lĩnh khoảng 1.457 nhân dân tệ: lương hưu cơ bản 960, lương hưu tài khoản cá nhân khoảng 497. Một năm khoảng 17.500 nhân dân tệ (chính xác khoảng 17.487), phải lĩnh khoảng 9,9 năm mới hoàn vốn, tức lĩnh tới khoảng 70 tuổi. Đóng mức 100%, 15 năm đóng tổng khoảng 288.000 nhân dân tệ (chính xác 288.000), mỗi tháng lĩnh khoảng 2.029 nhân dân tệ. Phần đóng nhiều hơn mức thấp nhất khoảng 115.000 nhân dân tệ (chính xác 115.200), mỗi tháng chỉ lĩnh thêm khoảng 572 nhân dân tệ, phải lĩnh khoảng 16,8 năm mới hoàn vốn. Lý do là một nửa lương hưu cơ bản tính theo lương bình quân địa phương, không liên quan bạn đóng bao nhiêu, người đóng ít được lợi. Đóng mức thấp nhất, mỗi năm đóng thêm thì số năm hoàn vốn vẫn khoảng 9,9 năm, lời hơn nâng mức đóng. Đóng mức thấp nhất thì lương hưu cơ bản chiếm phần lớn số tiền lĩnh. Số năm hoàn vốn này không phụ thuộc lương địa phương cao hay thấp. Nơi lương cao thì tiền đóng và tiền lĩnh tăng theo cùng một tỷ lệ, số năm hoàn vốn không đổi. Tiền đóng những năm đầu có mệnh giá nhỏ, lúc nghỉ hưu lại phát theo lương bình quân lúc đó. Nên nếu chỉ xem mệnh giá tiền đóng và tiền lĩnh, hoàn vốn sớm hơn 9,9 năm. Luật quy định: lúc nghỉ hưu đóng đủ tổng cộng 15 năm mới được lĩnh hằng tháng. Chưa đủ thì có thể đóng tiếp cho đủ. Từ 01/01/2030, số năm tối thiểu này mỗi năm tăng 6 tháng, tăng dần lên 20 năm. Người qua đời thì số tiền còn lại trong tài khoản cá nhân được thừa kế. Nhà nước căn cứ mức tăng lương bình quân người lao động và mức tăng giá cả để kịp thời điều chỉnh tăng lương hưu. Quỹ bảo hiểm hưu trí không đủ chi thì chính phủ bù (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Ví dụ tính chỉ để thấy độ lớn. Bạn thực lĩnh bao nhiêu tuỳ lương bình quân địa phương, mức bạn đóng, lãi ghi sổ tài khoản cá nhân, năm nào nghỉ hưu. Lương hưu sau khi nghỉ còn được điều chỉnh tăng, điểm này chưa tính vào, nên thực tế hoàn vốn sớm hơn một chút. Lùi tuổi nghỉ hưu thì số tháng tính hưởng ít hơn, tài khoản cá nhân mỗi tháng lĩnh được nhiều hơn. Làm ở đơn vị thì đơn vị đóng 16%, bạn tự đóng 8%. Không có đơn vị thì không ai đóng thay bạn 16% đó, 20% đều tự móc. Chưa lĩnh đủ đã qua đời thì số dư tài khoản cá nhân được thừa kế, người thân còn được lĩnh trợ cấp mai táng và tiền tuất. Mỗi tháng không đóng nổi mức thấp nhất thì có thể tham gia bảo hiểm hưu trí cư dân thành thị và nông thôn trước, xem chương 31 mục 11 (không vào đơn vị là việc làm linh hoạt). Có được hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội không, xem chương 7 mục 12 (công nhận người khó tìm việc). Đứt quãng và đóng bù xem chương 7 mục 18 (bảo hiểm xã hội bị đứt quãng). Đổi thành phố thì chuyển quan hệ hưu trí thế nào, xem chương 19 mục 19 (chuyển quan hệ hưu trí và bảo hiểm y tế về nơi tham gia mới).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, Điều 31 khoản 2, Điều 32 khoản 2, Điều 36 khoản 1, Điều 64, Điều 66 khoản 1; toàn văn: xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-luat-so… (tra 2/11/2026). Nghị định 159/2025/NĐ-CP, Điều 5; hiệu lực 1/7/2025; bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/6/1… (OCR trang 2–3, tra 2/11/2026). Mức chuẩn hộ nghèo nông thôn 1.500.000 đồng/người/tháng áp dụng cho năm 2026 và chuẩn mới 2.200.000 đồng từ 2027: Nghị định 351/2025/NĐ-CP ngày 30/12/2025, Điều 2 khoản 1 và Điều 3, hiệu lực 15/2/2026; bản Công báo: congbaocdn.chinhphu.vn/180507251028987904/202… (tự đọc, tra 2/11/2026); mức 1.500.000 là chuẩn nghèo 2021–2025 tại Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP.