Phần tiền để dài hạn nên nằm ở quỹ chỉ số, không giao cho một người chọn cổ phiếu

Quỹ chỉ số mua cả rổ theo chỉ số nên không phụ thuộc một người. Phần chắc chắn tiết kiệm được là phí: 0,65% so với 1,5%. Sau 20 năm, khoản chênh đó ăn mất khoảng 17% số tiền cuối, nếu hai bên sinh lời như nhau trước phí.

Chi phí

Không tốn tiền để chọn. Phí quản lý quỹ chỉ số ở Việt Nam khoảng 0,65%/năm (ETF DCVFMVN30), quỹ mở chủ động thường 1,5%–2%/năm (dải phí quản lý quỹ ở Việt Nam là 0,5%–2%). Cái mất: chấp nhận đúng bằng thị trường, không hơn, và chịu cùng mức giảm khi thị trường giảm.

Lợi ích

Ở Việt Nam: ETF DCVFMVN30 công bố phí quản lý 0,65%/năm; quỹ mở chủ động phổ biến 1,5%–2%/năm trong dải 0,5%–2% mà các công ty quản lý quỹ đang thu. Giả định lợi nhuận trước phí 8%/năm, sau 20 năm quỹ phí 1,5% để lại ít hơn quỹ phí 0,65% khoảng 17% giá trị cuối. Về dữ liệu quốc tế: Fama–French (2010) dùng bootstrap trên quỹ tương hỗ Mỹ và kết luận rất ít quỹ có kỹ năng đủ bù phí; SPIVA 2024 ghi 65% quỹ cổ phiếu lớn chủ động của Mỹ thua S&P 500 trong năm 2024, bình quân 24 năm là 64%; ở châu Á - Thái Bình Dương (trừ Nhật), quỹ cổ phiếu lớn Trung Quốc thua chỉ số 60,5% ở khung 1 năm, 69,6% ở 3 năm và 50,8% ở 5 năm (nửa đầu 2025) — nghĩa là bằng chứng "chủ động thua chỉ số" ở thị trường mới nổi chưa một chiều như ở Mỹ, và sách không hứa điều đó cho Việt Nam.

Ghi chú

Bốn chỗ hay sập. (1) Việt Nam chưa có nghiên cứu dài hạn kiểu SPIVA cho quỹ nội địa — đừng đọc "quỹ chủ động thua chỉ số" như kết quả đã kiểm ở Việt Nam; đó là suy luận từ dữ liệu nước ngoài. (2) Quỹ chỉ số ở Việt Nam nhỏ: chứng chỉ quỹ ETF có thể giao dịch mỏng, chênh lệch giá mua-bán so với giá trị tài sản ròng có khi lớn hơn phần phí tiết kiệm được. (3) Chỉ số như VN30 hay VNX50 chỉ vài chục mã, nặng ngân hàng và bất động sản — "đa dạng" không có nghĩa là hết rủi ro ngành. (4) Đừng hiểu ngược: mục này nói về phần tiền dài hạn, không nói bỏ hết quỹ chủ động; quỹ chủ động vẫn có thể phù hợp nếu bạn biết mình trả phí cao hơn để đổi lấy điều gì.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Cái giá là bạn bỏ qua khả năng "chọn trúng quản lý quỹ ngôi sao". Khó là khi chỉ số giảm, bạn cũng phải chịu cùng, không được bỏ chạy giữa chừng.

Nói đơn giản

Gộp lại, đống cổ phiếu các quỹ chủ động ở Mỹ đang mua đã rất gần với cả thị trường. Nhưng khoản phí quản lý họ thu thêm thì bị trừ thật vào lợi nhuận bạn nhận. Coi thành tích quỹ là may rủi rồi tính lại nhiều lần để so, rất ít quỹ kiếm đủ phần lời thêm để bù lại phí mình thu.

Lợi ích

Danh mục tổng thể của các quỹ cổ phiếu chủ động ở Mỹ gần giống danh mục thị trường: cổ phiếu các quỹ này cộng lại nắm giữ gần như cả thị trường. Nhưng chi phí cao của quản lý chủ động biến nguyên vẹn thành lợi nhuận ròng thấp hơn cho nhà đầu tư (lợi nhuận nhận được sau khi trừ hết phí). Nghiên cứu dùng mô phỏng bootstrap, xáo trộn ngẫu nhiên thành tích nhiều lần, xem chỉ nhờ may rủi thì làm được tới đâu. Kết quả cho thấy rất ít quỹ tạo ra lợi nhuận vượt trội đủ bù chi phí: phần quỹ lời hơn thị trường không đủ bằng khoản phí nó thu (Mỹ, công bố năm 2010). S&P Dow Jones Indices thống kê mỗi năm một lần: năm 2024, 65% quỹ cổ phiếu vốn hoá lớn quản lý chủ động của Mỹ thua S&P 500. Tính 24 năm thống kê, trung bình mỗi năm 64% thua. Trong 15 năm tính đến cuối năm 2024, không có nhóm nào mà đa số quỹ chủ động thắng chỉ số

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Còn tranh cãi: có một bài báo kiểm định lại kết luận này. Bài đó chỉ ra cách kiểm định lấy mẫu lại nhiều lần của Fama-French lấy mẫu chưa đủ. Theo cách tính của bài đó, kể cả một quỹ có phần lời thêm rõ ràng, cũng có thể bị xếp là "không phân biệt được với may rủi". Vì vậy kết luận "gần như không quỹ nào có kỹ năng" có thể đã quá nặng tay. Số liệu Trung Quốc không nghiêng hẳn một phía như Mỹ. Thống kê của S&P Dow Jones tính đến tháng 6/2025, tỷ lệ quỹ chủ động vốn hoá lớn cổ phiếu A thua chỉ số S&P China A 300 là 60,5% với 1 năm, 69,6% với 3 năm, 50,8% với 5 năm. Thống kê này chỉ tính tới 5 năm, không có số dài hơn. Vì vậy ở Trung Quốc, quỹ chủ động có thua chỉ số về dài hạn hay không vẫn chưa có kết luận, nhưng việc quỹ chỉ số phí thấp thì vẫn đúng. Không phải lời khuyên đầu tư.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 4

1. Dragon Capital, trang sản phẩm ETF DCVFMVN30 (phí quản lý 0,65%/năm), tra ngày 2/11/2026: dragoncapital.com.vn/individual/product/a0eJ2…
2. ACBS, "Cách mua chứng chỉ quỹ ETF" (phí quản lý quỹ 0,5%–2% giá trị tài sản ròng), tra ngày 2/11/2026: acbs.com.vn/blog/cach-mua-chung-chi-quy-etf
3. Fama EF, French KR (2010), The Journal of Finance 65(5):1915–1947, doi.org/10.1111/j.1540-6261.2010.01598.x
4. S&P Dow Jones Indices, SPIVA U.S. Year-End 2024 và SPIVA Asia ex-Japan Mid-Year 2025; Harvey CR, Liu Y (2022), doi.org/10.1111/jofi.13123.