Mua đồ lớn thì tra công bố hợp quy và nhãn năng lượng trước, đừng chỉ so giá

Việt Nam không có dấu “3C” như Trung Quốc. Cái tương ứng là chứng nhận hợp quy và dấu hợp quy, cộng nhãn năng lượng bắt buộc trên tủ lạnh, máy giặt, điều hoà, nồi cơm điện, quạt, tivi, bếp từ.

Chi phí

Không tốn tiền. Vài phút đọc nhãn và hỏi người bán giấy công bố hợp quy trước khi trả tiền.

Lợi ích

Cách dùng: trước khi trả tiền, xem dấu hợp quy trên tem/nhãn và nhãn năng lượng có số sao; thiếu một trong hai thì đó là chỗ để hỏi, và câu trả lời “hàng mới chưa kịp dán” là câu trả lời xấu.

Pháp luật Việt Nam

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá 05/2007/QH12 Điều 5 chia hàng hoá thành hai nhóm: nhóm 1 quản lý theo tiêu chuẩn do người sản xuất công bố, nhóm 2 quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật tương ứng do cơ quan nhà nước ban hành; Điều 24 khoản 1 buộc người sản xuất công bố hợp quy khi sản phẩm phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, và Điều 25 khoản 3 điểm b quy định chứng nhận hợp quy do tổ chức chứng nhận được chỉ định thực hiện. Nghị định 74/2018/NĐ-CP nói rõ: với sản phẩm nhóm 2, người sản xuất phải công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, và việc công bố dựa trên kết quả tự đánh giá của tổ chức, cá nhân hoặc kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận đã đăng ký hoặc được thừa nhận. Về năng lượng: Thông tư 52/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng và lộ trình, ban hành trên cơ sở Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi bởi Luật 77/2025/QH15); danh mục nhóm gia dụng gồm máy điều hoà không khí, tủ lạnh, máy giặt gia dụng, nồi cơm điện, quạt điện, máy thu hình, đèn LED, bếp từ, bếp hồng ngoại, lò vi sóng — nghĩa là mấy món tốn điện nhất trong nhà đều thuộc diện phải có nhãn.

Ghi chú

Bốn bẫy. (1) “3C” không tồn tại ở Việt Nam: nếu người bán nói “hàng có 3C” thì đó là tiêu chuẩn Trung Quốc, không phải căn cứ pháp lý Việt Nam; cái phải có là công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng. (2) Tự công bố không bằng được kiểm tra: với nhiều nhóm hàng, doanh nghiệp được tự đánh giá rồi công bố, nên giấy công bố không đồng nghĩa đã có bên thứ ba thử nghiệm — muốn chắc thì hỏi thêm kết quả thử nghiệm của phòng thử nghiệm được chỉ định. (3) Nhãn năng lượng có nhiều bậc, không chỉ “có hay không”: cùng một mức giá, chênh 1–2 sao là chênh tiền điện mỗi tháng trong nhiều năm; so nhãn trước khi so giá là cách tính đúng. (4) Đừng hiểu ngược: mục này không nói “không có dấu là hàng giả” — tem có thể in sai, hàng trưng bày mất tem, hàng nhập khẩu có nhãn phụ; cái đáng làm là hỏi giấy tờ, không phải kết luận ngay.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Mất vài phút tra trên trang của Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường và Cục Quản lý Chứng nhận, Công nhận (Trung Quốc).

Nói đơn giản

Năm 2024, Trung Quốc kiểm tra chọn mẫu 25.250 lô sản phẩm, 14,3% không đạt. Kênh thương mại điện tử còn tệ hơn: kiểm 7.297 lô, 23,5% không đạt; cửa hàng thực là 15,1%. Trước khi mua đồ lớn, bỏ vài phút tra thông báo kiểm tra chọn mẫu, rồi tra xem giấy chứng nhận 3C có thật không. Hàng phải dán nhãn năng lượng thì không được thiếu.

Lợi ích

Năm 2024, Trung Quốc kiểm tra giám sát chọn mẫu cấp quốc gia 25.250 lô sản phẩm, tỷ lệ không đạt 14,3%. Trong đó kênh thương mại điện tử kiểm 7.297 lô, tỷ lệ không đạt 23,5%, tăng 1,8 điểm phần trăm so với năm trước. Cửa hàng thực kiểm 8.055 lô, tỷ lệ không đạt 15,1%. Giấy chứng nhận sản phẩm bắt buộc (3C) có thể tra thật giả ở mục "kết quả chứng nhận" trên trang của Cục Quản lý Chứng nhận, Công nhận (Trung Quốc). Nhãn năng lượng được quản lý bắt buộc theo danh mục sản phẩm, trên nhãn phải có cấp hiệu suất năng lượng, chỉ số hiệu suất năng lượng và mã thông tin năng lượng. Làm giả, mạo dùng nhãn năng lượng, hoặc phải dán mà không dán, thì bị xử phạt theo 节约能源法 (Luật Tiết kiệm năng lượng Trung Quốc) (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Kiểm tra chọn mẫu là cơ quan quản lý chọn một phần hàng để kiểm, kết quả không bằng tỷ lệ đạt của cả thị trường, cũng không dùng để xếp hạng sàn được. "Tra một lần thì bớt mua phải bao nhiêu hàng kém" chưa có nghiên cứu, nên xếp mức B. Nền tảng tra cứu cx.cnca.cn của Cục Quản lý Chứng nhận, Công nhận (Trung Quốc) không mở được lúc kiểm chứng chương này, lối vào lấy theo trang chủ cnca.gov.cn. Số liệu thông báo kiểm tra chọn mẫu cập nhật hằng năm, khi dùng thì tra số mới nhất.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 2

1. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá 05/2007/QH12, Điều 5, Điều 24 khoản 1, Điều 25 khoản 3 điểm b, bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2007/12/…
2. Nghị định 74/2018/NĐ-CP, Điều 1 khoản 2 (công bố hợp quy cho sản phẩm nhóm 2), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2018/05/… (OCR); Thông tư 52/2025/TT-BCT, Điều 2 (danh mục) và Điều 3 (lộ trình), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/11/… (OCR).