Bị đưa vào cửa hàng ngoài chương trình: về nhà đòi công ty lữ hành, đừng đòi cửa hàng

Luật Du lịch cấm nài ép khách mua hàng. Nhưng Việt Nam không có quyền trả hàng trong 30 ngày như Trung Quốc, cũng không buộc công ty lữ hành ứng tiền trước. Nên đòi qua hợp đồng và qua công ty, không qua cửa hàng.

Chi phí

Không tốn tiền để khiếu nại. Cái mất là thời gian: giữ hợp đồng, chương trình tour, hoá đơn và ảnh; gửi yêu cầu bằng văn bản cho công ty lữ hành, rồi chờ. Nếu phải khởi kiện thì thêm vài tháng.

Lợi ích

Nếu tour du lịch đưa bạn đến điểm mua sắm không có trong chương trình hoặc gây sức ép buộc mua, hãy giữ hợp đồng, lịch trình, hóa đơn và gửi yêu cầu giải quyết bằng văn bản cho công ty lữ hành. Khiếu nại sẽ rõ ràng hơn nếu chỉ ra chính xác phần chương trình đã bị thay đổi.

Pháp luật Việt Nam

Luật Du lịch 09/2017/QH14 Điều 9 khoản 4 xếp vào hành vi bị nghiêm cấm: phân biệt đối xử với khách du lịch, thu lợi bất hợp pháp từ khách du lịch; tranh giành khách du lịch, nài ép khách du lịch mua hàng hoá, dịch vụ. Điều 37 khoản 1 điểm b buộc doanh nghiệp lữ hành công khai tên doanh nghiệp, số giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành trên biển hiệu, tại trụ sở, chi nhánh, văn phòng giao dịch, trong hợp đồng lữ hành, trên ấn phẩm quảng cáo và trong giao dịch điện tử — tức hợp đồng là chỗ xác định ai chịu trách nhiệm. Cần nói thẳng chỗ dễ hiểu sai: Việt Nam không có quy định cho khách du lịch quyền yêu cầu công ty lữ hành làm thủ tục trả hàng và ứng trước tiền hàng trong 30 ngày sau chuyến đi như luật du lịch của nhiều nước vẫn quy định. Cái bạn dùng được là: chương trình du lịch đã thoả thuận trong hợp đồng — đưa khách vào cửa hàng không có trong chương trình là thực hiện không đúng hợp đồng; cộng Điều 10 khoản 1 điểm a Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 19/2023/QH15 (cấm thông tin sai lệch, không đầy đủ về dịch vụ) và Điều 25 (cấm điều khoản cho phép doanh nghiệp đơn phương thay đổi nội dung đã giao kết). Đường đi thực tế: yêu cầu bằng văn bản gửi công ty lữ hành, nêu rõ điều nào trong chương trình bị thay đổi, kèm hoá đơn mua hàng; không giải quyết thì gửi Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch nơi doanh nghiệp đặt trụ sở và Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.

Ghi chú

Bốn bẫy. (1) “Tự nguyện” ký tại cửa hàng: nhiều đoàn bị phát một tờ giấy “khách tự nguyện mua” ngay tại quầy; ký rồi thì rất khó nói mình bị ép — đừng ký, và chụp lại tờ giấy đó. (2) Chương trình tour là bằng chứng gốc: phải giữ bản chương trình kèm hợp đồng và so với lịch thực tế; không có bản đó thì không chứng minh được cửa hàng nào nằm ngoài lịch. (3) Cửa hàng ở nước ngoài thì gần như không đòi được: với tour ra nước ngoài, bên chịu trách nhiệm hợp đồng vẫn là công ty lữ hành Việt Nam — đây là lý do phải chọn công ty có giấy phép và có trụ sở trong nước. (4) Đừng hiểu ngược: mục này không nói “đừng mua gì khi đi tour” — mua đặc sản ở chỗ có trong chương trình, hoặc tự đi trong giờ tự do, là bình thường; cái bị loại là mua vì bị dẫn vào và bị ép thời gian, rồi về nhà mới thấy mình không cần món đó.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Lúc đi giữ hợp đồng và lịch trình, mua đồ thì lấy hoá đơn và biên lai quẹt thẻ, đồ đừng bóc ra dùng. Về rồi phải tìm công ty lữ hành, gửi trả hàng. Không thoả thuận được mới đi khiếu nại, trước sau có thể kéo dài một hai tháng.

Nói đơn giản

Công ty lữ hành không bàn với bạn mà dẫn bạn vào cửa hàng, hoặc dùng giá tour thấp vô lý để kéo bạn đi mua sắm, đều là trái luật (Trung Quốc). Về trong 30 ngày, bạn có quyền bắt họ làm thủ tục trả hàng cho bạn, tiền hàng họ ứng trước. Đã ký thoả thuận bổ sung "tự nguyện mua sắm" thì coi như bạn đã đồng ý, khó trả theo cách này.

Lợi ích

Điều 35 旅游法 (Luật Du lịch Trung Quốc) có ba khoản. Khoản 1 nói, công ty lữ hành không được dùng giá thấp vô lý để tổ chức du lịch, dụ dỗ du khách, rồi dựa vào việc sắp xếp mua sắm để lấy hoa hồng. Khoản 2 nói, công ty lữ hành không được chỉ định nơi mua sắm cụ thể. Hai bên thoả thuận thống nhất, hoặc du khách tự yêu cầu mà không làm ảnh hưởng lịch trình người khác, thì mới được đi. Đã ký thoả thuận bổ sung "tự nguyện mua sắm" thì thường được coi là thoả thuận thống nhất. Khoản 3 nói, vi phạm hai khoản trên thì du khách trong 30 ngày sau khi kết thúc lịch trình có quyền yêu cầu công ty lữ hành làm thủ tục trả hàng, và ứng trước tiền hàng trả lại. Các hạng mục tự trả tiền thêm cũng có thể đòi trả lại tiền. Khoản này không yêu cầu bạn phải chứng minh hàng có lỗi chất lượng trước. Điều 9 旅游法 (Luật Du lịch Trung Quốc) còn quy định du khách có quyền từ chối giao dịch ép buộc. Năm 2025 Bộ Văn hoá và Du lịch (Trung Quốc) thông báo một vụ. Một công ty lữ hành ở Thành Đô dẫn 15 du khách đi Cửu Trại Câu, tổng tiền tour chỉ thu 6.015 nhân dân tệ. Họ ngược lại trả cho công ty lôi kéo khách 8.220 nhân dân tệ "phí mua đoàn", rồi lấy từ cửa hàng 13.706 nhân dân tệ tiền hoa hồng. Công ty này bị phạt và tịch thu 80.000 nhân dân tệ, đình chỉ kinh doanh chấn chỉnh 30 ngày. Năm 2024, Sở Văn hoá và Du lịch tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) công bố một vụ khiếu nại. Hai du khách đi tour Hong Kong, Macau, Chu Hải giá 800 nhân dân tệ mỗi người, mua ở cửa hàng miễn thuế hơn hai mươi nghìn nhân dân tệ trang sức và gối. Du khách khiếu nại lên cơ quan văn hoá du lịch cấp quận, hai bên hoà giải, công ty lữ hành giúp gửi hàng trả lại, hoàn toàn bộ tiền hàng (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Phải tìm công ty lữ hành, không phải cửa hàng. Công ty lữ hành không làm thì gọi 12345 khiếu nại, số 12301 trước đây đã bị bỏ. Khiếu nại phải đưa ra trong 90 ngày sau khi hợp đồng du lịch thực hiện xong, thụ lý xong thì hoà giải trong 60 ngày. Hoà giải phải hai bên tự nguyện, không thành thì chỉ còn trọng tài hoặc khởi kiện. Sơ thẩm thủ tục thông thường theo quy định xét xong trong 6 tháng, có thể kéo dài, tiền luật sư tự trả. Tố tụng số tiền nhỏ xem chương 8 mục 22 (bị lừa khi mua online, mua đồ cũ). Đã ký thoả thuận bổ sung thì trừ khi giá tour thấp vô lý, chỉ còn cách lấy lý do chất lượng không xứng giá để thương lượng. Mua ở cửa hàng nước ngoài thì tự đòi quyền lợi xuyên biên giới rất khó, phải dựa vào công ty lữ hành trong nước. Người già hay bị kéo đi tour "giá 0 đồng", lừa đảo dưỡng lão xem chương 17 mục 5 (đầu tư dưỡng lão). Người được lợi là bạn và gia đình.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Du lịch số 09/2017/QH14, Điều 9 khoản 4 và Điều 37 khoản 1 điểm b (hiệu lực 1/1/2018), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2017/07/… (OCR trang 5); Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 19/2023/QH15, Điều 10 khoản 1 điểm a và Điều 25. Số “30 ngày” của Trung Quốc chỉ nêu để so, không áp dụng ở Việt Nam.