17

Trả lương đúng hợp đồng và đúng luật; tăng lương, cho vay, thưởng đều phải có giấy

🇻🇳 Việt hoáMới sửaMức BLợi ích vừaTiền bạcKhông tốn tiềnÍt thời gianCần nhiều ý chí

Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Mỗi lần trả lương phải kèm bảng kê; không có bảng kê thì bị phạt 5.000.000 đến 10.000.000 đồng. Chậm lương quá 30 ngày là trái luật, và chậm từ 15 ngày phải trả thêm khoản lãi. Khấu trừ tối đa 30% một tháng. Tiền bạn cho nhân viên vay mà không có giấy thì rất khó đòi.

Chi phí
Không tốn tiền, tốn một buổi lập ba biểu mẫu: bảng kê lương mỗi kỳ, quy chế thưởng dán ở nơi làm việc, giấy vay có chữ ký. Việc khó là giữ đúng kỷ luật đó vào tháng bạn hết tiền mặt và muốn trả chậm vài hôm.
Lợi ích
Trả lương đúng hạn, đúng thỏa thuận và ghi rõ phụ cấp, thưởng, khoản vay giúp cả hai bên đối chiếu được. Không thay tiền lương bằng lời hứa thưởng miệng.
Pháp luật Việt Nam
Điều 90 khoản 1 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 xác định tiền lương gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác, khoản 2 cấm trả thấp hơn mức lương tối thiểu. Điều 94 khoản 1 buộc trả lương trực tiếp, đầy đủ, đúng hạn, khoản 2 cấm ép người lao động tiêu lương vào hàng hoá hay dịch vụ của chính bạn. Điều 95 khoản 3 buộc mỗi lần trả lương phải thông báo bảng kê ghi rõ tiền lương, tiền làm thêm giờ, tiền làm ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ. Điều 97 khoản 4 chỉ cho chậm lương khi bất khả kháng và không quá 30 ngày, đồng thời buộc đền bù ít nhất bằng lãi tiền gửi kỳ hạn 01 tháng của ngân hàng nơi bạn mở tài khoản trả lương nếu chậm từ 15 ngày trở lên. Điều 102 khoản 3 chặn khấu trừ ở 30% tiền lương thực trả hằng tháng sau khi đã trừ bảo hiểm và thuế. Điều 103 để việc nâng lương, nâng bậc, phụ cấp theo thoả thuận trong hợp đồng, thoả ước hoặc quy định của công ty; Điều 104 buộc quy chế thưởng phải công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động. Chế tài: Nghị định 283/2026/NĐ-CP Điều 23 khoản 1 điểm d phạt 5.000.000 đến 10.000.000 đồng khi không thông báo bảng kê lương hoặc thông báo không đúng quy định, khoản 2 điểm a phạt cùng mức đó với hành vi trả lương không đúng hạn, không trả hoặc trả không đủ tiền lương theo thoả thuận. Với khoản bạn cho nhân viên vay, Điều 463 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 coi đó là hợp đồng vay, Điều 466 khoản 4 cho người cho vay quyền đòi lãi theo khoản 2 Điều 468 khi người vay không trả đúng hạn, tức mức 10%/năm, và số lãi đó chỉ đòi được khi bạn chứng minh được số tiền đã giao.
Ghi chú
Vì sao B: khung tiền và các mốc 30 ngày, 15 ngày, 30% đọc được nguyên văn, nhưng phần "tăng lương, thưởng phải có giấy" chỉ dựa vào nguyên tắc công bố công khai chứ không có chế tài riêng, nên cả mục dừng ở B. Ba cái bẫy hay gặp. Một: trả gộp lương hai tháng một lần cho tiện sổ sách, trong khi Điều 97 khoản 2 chỉ cho trả một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần và phải ấn định vào một thời điểm có tính chu kỳ. Hai: trừ lương vì làm hỏng hàng mà không có biên bản, vì Điều 102 khoản 1 chỉ cho khấu trừ để bồi thường thiệt hại theo Điều 129 và khoản 2 buộc bạn phải cho người lao động biết lý do. Ba: hứa thưởng bằng lời rồi trả khác đi, trong khi Điều 104 khoản 2 buộc quy chế thưởng phải công bố công khai nên thứ công bố chính là căn cứ để đòi. Mục này không có nghĩa là mọi khoản thưởng đều thành nghĩa vụ trả, hay bạn không được cho nhân viên vay: nó nói rằng mọi thay đổi về tiền lương phải nằm trên giấy, ký trước khi tiền rời tài khoản.
Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu
Chi phí
Không tốn tiền. Hợp đồng ghi rõ tiền lương. Tăng lương, tiền thưởng, ứng trước, cho vay, cái nào cũng ký tên giữ một tờ giấy. Không hứa miệng. Cũng không móc tiền túi mình ra trả lương thay công ty. Cái khó là khi người quen mở lời cũng vẫn làm theo quy tắc này.
Nói đơn giản
Lương phải trả đúng hạn, đủ số theo hợp đồng và theo luật. Nợ lương thì nhân viên có thể xin thẳng toà ra lệnh thanh toán. Tăng lương, tiền thưởng, ứng trước mà chỉ nói miệng, khi cãi nhau thật thì bên nào không đưa ra được bằng chứng bên đó thiệt. Tự bỏ tiền cho nhân viên vay thì luật không bắt viết thành văn bản, nhưng tốt nhất viết giấy vay, ghi rõ số tiền, lãi, khi nào trả.
Lợi ích
Trong những nội dung bắt buộc ghi trong hợp đồng lao động (Trung Quốc) có cách trả lương và cách đóng bảo hiểm xã hội. Đơn vị phải trả lương kịp thời, đủ số theo hợp đồng và quy định nhà nước. Dây dưa không trả thì nhân viên có thể xin thẳng toà ra lệnh thanh toán (văn bản đòi tiền do toà ban hành). Chủ lấy tiền mình cho nhân viên vay, đó là một hợp đồng vay tiền. Nguyên văn Bộ luật Dân sự Trung Quốc: "Hợp đồng vay tiền phải lập bằng văn bản, trừ trường hợp vay tiền giữa các cá nhân có thoả thuận khác". Chủ cá nhân cho nhân viên vay đúng là hai cá nhân vay nhau, luật không bắt viết thành văn bản. Nội dung hợp đồng "thường gồm các điều khoản về loại tiền vay, đồng tiền, mục đích, số tiền, lãi suất, thời hạn và cách trả". Viết một tờ giấy vay theo các mục này là đề xuất của tác giả. Tiền thưởng hứa miệng không giấy trắng mực đen, khi cãi nhau thật thì bên nào không đưa ra được bằng chứng bên đó thiệt (toàn Trung Quốc)
Mức bằng chứng
C
Ghi chú
Không phải không giúp người, mà giúp người cũng phải theo chế độ. Ơn huệ ngoài chế độ một khi thành lệ, muốn dừng là sinh tranh chấp. Tiền cho vay cá nhân trộn với sổ công ty, công ty lỗ thì nợ xấu rơi lên đầu bạn. Phần điều luật đã kiểm chứng, còn đề xuất là kinh nghiệm, nên mức C.
Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.
Nguồn · 1
  1. Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (Điều 90, 94, 95 khoản 3, 97 khoản 4, 102 khoản 3, 103, 104), toàn văn trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=151287 ; Nghị định 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026, Công báo (bản ký PDF) datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/7/2… (Điều 23 khoản 1 điểm d và khoản 2 điểm a) ; Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, bản ký tập 2 (Điều 463, Điều 466 khoản 4, trang 117–118) datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2016/01/… . Tra ngày 3/11/2026.

← Đọc cả chương: 12. Khởi nghiệp và làm ăn: đừng đem cả vốn liếng gia đình ra cược

Chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của bác sĩ hay luật sư. Mục nào dính luật, chế độ, giá cả của Trung Quốc đã được thay bằng nội dung Việt Nam (nhãn 🇻🇳 Việt hoá); bản dịch sát bản gốc để ở phần đối chiếu cuối mỗi mục.

© 2026 Phạm Xuân Hiếu · Built by /by_xuanhieu.org · Nội dung nguồn: CC BY 4.0 · Ghi công và giấy phép · Dịch từ bản gốc tiếng Trung của eternity4719 · Cập nhật 2026-11-10

Phím tắt

Gõ chữ bất kỳ là mở ô tìm kiếm, nên các lệnh dùng tổ hợp Option ⌥ + Shift ⇧ + phím (Windows: Alt + Shift + phím). Phím / và ? vẫn dùng một phím.

/ / Ctrl K
Mở tìm kiếm
a–z
Gõ chữ bất kỳ (không phải phím tắt) để bắt đầu tìm
Esc
Đóng hộp thoại, menu, danh mục
?
Mở bảng phím tắt này
↓ / ↑
Mục sau
AltShift
Mục sau
AltShift
Mục trước
AltShift
Chương sau / mục sau trên trang riêng
AltShift
Chương trước / mục trước
AltShift
Đánh dấu đã làm cho mục đang đọc
AltShift
Lưu mục đang đọc
AltShift
Nghe mục đang đọc
AltShift
Mục ngẫu nhiên
AltShift
Đổi sáng/tối
AltShift
Ẩn/hiện danh mục
AltShift
Mở bộ lọc
AltShift
Về trang chủ
AltShift
Mở công cụ
AltShift
Mở tự kiểm tra
AltShift
Bật/tắt sửa trực tiếp (admin)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (+)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (−)
AltShift
Chữ to hơn / nhỏ hơn / mặc định (0)

Giao diện và màu

Đăng nhập

Đăng nhập để mang theo những gì bạn đã lưu, đã làm và đã đọc sang mọi thiết bị. Không cần mật khẩu: nhập Gmail, nhận mã 6 số hoặc một đường dẫn, bấm là vào.