Bán đồ ăn: chế biến để bán và mở quán phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện, bán hàng bao gói sẵn chỉ tự công bố, bán nông sản tươi sống thì không cần giấy

Chế biến để bán và mở quán phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Bán đồ đã chế biến, bao gói sẵn thì chỉ tự công bố. Bán nông sản tươi sống và bán nhỏ lẻ thì không cần. Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm làm mà không có giấy bị phạt 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Chi phí

Bạn phải sửa mặt bằng trước khi bán: khu sơ chế tách khỏi khu bán, bồn rửa tay có xà phòng, lưới chắn côn trùng, kệ kê hàng cách nền, tủ lạnh có nhiệt kế, nhà vệ sinh không mở thẳng vào chỗ chế biến. Bạn phải trả tiền kiểm nghiệm mẫu để có phiếu kết quả còn hạn, và chờ cán bộ xuống thẩm định tại cơ sở trước khi cấp giấy. Cái mất lớn nhất không nằm ở tiền sửa: ai mở bán trước rồi làm giấy sau thì suốt mấy tháng đầu bán hàng mà không có giấy, và việc bán trong thời gian đó vẫn là vi phạm.

Lợi ích

Kinh doanh đồ ăn cần phân biệt cơ sở chế biến, quán ăn và hàng bao gói sẵn. Điều kiện an toàn thực phẩm và giấy tờ tương ứng khác nhau theo hình thức bán.

Pháp luật Việt Nam

Khoản 1 Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP buộc cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 12 của cùng nghị định. Khoản 1 Điều 12 liệt kê nhóm nằm ngoài hệ thống giấy chứng nhận, và bốn điểm đáng nhớ là sản xuất ban đầu nhỏ lẻ, sơ chế nhỏ lẻ, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn; điểm i của khoản này thêm kinh doanh thức ăn đường phố. Người bán một sạp rau, một quầy thịt tươi, một xe hàng nấu chín trong ngày nằm trong nhóm đó, còn người tự làm chả, tự nướng bánh, tự rang rồi đóng gói để bán thì phải làm giấy. Nghĩa vụ thứ hai đứng riêng: khoản 1 Điều 4 buộc tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh tự công bố thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Khoản 1 Điều 5 đòi hồ sơ tự công bố có phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025 cấp. Ba mức phạt đọc được nguyên văn: khoản 1 Điều 18 Nghị định 115/2018/NĐ-CP, sửa bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 124/2021/NĐ-CP, phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống không có giấy hoặc có giấy đã hết hiệu lực; khoản 2 Điều 18 phạt 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong cùng tình trạng; khoản 3 phạt 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng với cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe thiếu giấy chứng nhận thực hành sản xuất tốt. Sản phẩm thuộc diện tự công bố mà không có bản tự công bố thì khoản 4 Điều 20 phạt 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, kèm đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, nhập khẩu từ 1 tháng đến 3 tháng.

Ghi chú

Vì sao mức B: ba tầng nghĩa vụ và ba khung tiền đều nằm trong điều khoản đọc được nguyên văn, nhưng "nhỏ lẻ" và "sản xuất ban đầu" không có định lượng trong nghị định, nên việc bạn thuộc tầng nào do cán bộ thẩm định đối chiếu với quy mô thực tế, và chính chỗ mờ đó giữ mục này ở hạng B. Ba cái bẫy hay gặp. Một: bán qua mạng, qua nhóm chát, qua ứng dụng giao đồ ăn rồi nghĩ rằng không có cửa hàng thì không ai kiểm; điều kiện đi theo hoạt động sản xuất chứ không theo hình thức bán, và bếp gia đình nấu để giao cho khách vẫn phải có giấy của cơ sở sản xuất. Hai: đọc chữ "bao gói sẵn" rồi cho rằng cứ xúc vào túi ni lông là xong; nhóm được miễn giấy là nhóm bán lại hàng đã đóng gói tại nơi khác, còn tự cân, tự gói, tự dán nhãn tại chỗ thì bạn là người sản xuất. Ba: mượn giấy của hộ bên cạnh hoặc thuê lại bếp đã có giấy rồi bán dưới tên mình; giấy cấp cho một địa điểm và một chủ thể, đứng bán ở địa điểm của người khác là không có giấy. Mục này không có nghĩa là bán hàng ăn là phải mở công ty, không có nghĩa là bán rau và bán thịt tươi phải đi xin giấy, và cũng không có nghĩa là hàng miễn giấy thì được bán mất vệ sinh: nhóm được miễn giấy vẫn phải giữ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo khoản 2 Điều 12.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Bản thân giấy phép không thu phí. Nhưng mặt bằng và thiết bị phải đạt chuẩn, kiểm tra thực tế cộng làm giấy tờ mất vài tuần. Bán thịt thì mỗi lô còn phải giữ giấy chứng nhận kiểm dịch và giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng thịt.

Nói đơn giản

Tự làm đồ ăn để bán, như quán ăn vặt, đồ kho, đồ nướng bánh, dưa muối tự làm, đều phải xin giấy phép; xưởng nhỏ và gánh hàng rong làm theo quy định riêng của tỉnh. Chỉ bán thực phẩm bao gói sẵn đúng định nghĩa trong tiêu chuẩn thì không cần giấy phép kinh doanh thực phẩm, nhưng phải khai báo. Bán thịt tươi, rau thì không cần giấy. Phải xin giấy phép mà không xin, lô hàng chưa tới 10.000 nhân dân tệ cũng bị phạt 50.000 tới 100.000 nhân dân tệ.

Lợi ích

Luật An toàn thực phẩm (Trung Quốc): làm ăn với thực phẩm thì phải có giấy phép trước. Tự sản xuất thực phẩm, bán thực phẩm, làm dịch vụ ăn uống đều phải có giấy phép theo luật. "Nhưng bán nông sản dùng làm thực phẩm và chỉ bán thực phẩm bao gói sẵn thì không cần giấy phép. Chỉ bán thực phẩm bao gói sẵn thì phải khai báo với cơ quan quản lý giám sát an toàn thực phẩm của chính quyền địa phương từ cấp huyện trở lên nơi kinh doanh". Nông sản dùng làm thực phẩm là những thứ chưa chế biến như thịt tươi, rau. Thực phẩm bao gói sẵn phải xét theo tiêu chuẩn áp dụng, không thể chỉ xem có phải người khác làm sẵn, có bao bì hay không. Định nghĩa cụ thể xem mục 9 (nhãn thực phẩm bao gói sẵn). "Biện pháp quản lý cụ thể đối với xưởng sản xuất chế biến thực phẩm nhỏ, người bán hàng rong thực phẩm… do tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương ban hành", hai nhóm này do từng tỉnh tự đặt quy định. Không có giấy phép mà làm ăn thực phẩm thì tịch thu hết tiền kiếm được, thực phẩm, dụng cụ, thiết bị, nguyên liệu. Tổng giá trị lô hàng tính theo giá bán (giá trị hàng hoá) dưới 10.000 nhân dân tệ thì phạt thêm từ 50.000 tới 100.000 nhân dân tệ. Giá trị hàng hoá từ 10.000 nhân dân tệ trở lên thì phạt từ 10 tới 20 lần giá trị hàng hoá. Điều lệ quản lý giết mổ lợn (Trung Quốc): lợn chỉ được giết mổ ở lò mổ do nhà nước chỉ định, cơ quan nhà nước kiểm dịch tập trung. "Trừ cá nhân ở vùng nông thôn tự giết mổ để tự ăn không áp dụng giết mổ tập trung, mọi đơn vị và cá nhân chưa được chỉ định không được giết mổ lợn". "Sản phẩm từ lợn mà đơn vị, cá nhân bán sản phẩm từ lợn, sản xuất chế biến thực phẩm từ thịt, cũng như người kinh doanh dịch vụ ăn uống, đơn vị có bếp ăn tập thể sản xuất kinh doanh, phải là sản phẩm từ lợn đã qua kiểm dịch và kiểm tra chất lượng thịt đạt yêu cầu của lò mổ lợn được chỉ định". Vì vậy thịt lợn bạn bán, bạn dùng đều phải từ lò mổ được chỉ định, qua đủ hai khâu kiểm dịch và kiểm tra chất lượng thịt. Giết mổ lợn lậu ngoài lò được chỉ định thì buộc đóng cửa, tịch thu lợn, dụng cụ thiết bị giết mổ và tiền kiếm được. Mức phạt giống khung làm thực phẩm không giấy phép ở trên. Luật Phòng chống dịch bệnh động vật (Trung Quốc): sản phẩm động vật bán ra và vận chuyển phải kèm theo giấy chứng nhận kiểm dịch và dấu kiểm dịch. Không kèm thì buộc sửa, phạt thêm tối đa một lần giá trị hàng hoá tính theo hàng cùng loại đạt chuẩn. Giải thích tư pháp (Trung Quốc) điều chỉnh khoản bồi thường mang tính trừng phạt, tức khoản bồi thường thêm ngoài việc trả lại tiền. Thực phẩm do xưởng nhỏ và người bán rong làm, bán không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, người mua đòi bồi thường gấp mười lần thì toà phải chấp nhận (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Ngưỡng cho xưởng nhỏ, quán ăn nhỏ, người bán rong thực phẩm do từng tỉnh định, mục này không ghi con số cụ thể. Vào trang của cơ quan quản lý giám sát thị trường tỉnh mình, tìm "điều lệ quản lý xưởng thực phẩm nhỏ, quán ăn nhỏ, người bán rong", xem bản của địa phương. Bán đồ ăn tự làm trên mạng không vì "ở trên mạng" mà được bớt một tờ giấy phép, cái cần giấy phép vẫn cần. Loại hình và giấy phép kinh doanh làm thế nào, xem mục 6 (trước khi đăng ký, chốt tên, địa điểm, ngành nghề). Ngành khác có cần giấy phép không, xem mục 7 (ngành cần giấy phép). Người mua đòi được bao nhiêu tiền bồi thường, xem chương 5 mục 31 (bồi thường gấp mười lần với thực phẩm).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 2-2-2018, bản ký trên Cổng TTĐT Chính phủ (Điều 4 khoản 1, Điều 5 khoản 1 điểm b, Điều 11 khoản 1, Điều 12 khoản 1) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2018/02/… ; Nghị định 115/2018/NĐ-CP, Công báo số 907+908 ngày 14-9-2018 (Điều 18 khoản 1, 2, 3; Điều 20 khoản 4 và khoản 5) — congbaocdn.chinhphu.vn/CongBaoCP/VanBan/2018/… ; Nghị định 124/2021/NĐ-CP ngày 28-12-2021, bản ký (khoản 8 Điều 1) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/01/… . Tra ngày 3/11/2026.