Ngành có điều kiện thì phải có giấy phép con trước khi hoạt động

Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư có 227 ngành, nghề. Bán hàng thuộc danh mục đó mà chưa có giấy phép thì bị phạt 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Vẫn bán trong thời gian bị đình chỉ thì mức cao nhất là 20.000.000 đồng.

Chi phí

Người mở hàng trả lệ phí cấp phép và thường phải sửa mặt bằng, thiết bị cho đúng điều kiện, nên chi phí thật nằm ở phần sửa chứ không ở tờ giấy. Cái đắt nhất là thời gian chờ: mở cửa trước khi có giấy phép thì mỗi ngày bán được đều là mỗi ngày vi phạm.

Lợi ích

Không nên bắt đầu kinh doanh ngành có điều kiện rồi mới tìm giấy phép. Kiểm tra cơ quan cấp phép, yêu cầu nhân sự, cơ sở vật chất và phạm vi hoạt động từ đầu.

Pháp luật Việt Nam

Điều 7 khoản 1 Luật Đầu tư 61/2020/QH14 định nghĩa ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh phải đáp ứng điều kiện cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khoẻ của cộng đồng; khoản 2 dẫn sang Phụ lục IV của luật, và phụ lục đó đánh số 227 mục, từ sản xuất con dấu đến hoạt động in, đúc tiền. Điều 16 khoản 6 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, được sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15, xếp việc kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện khi chưa đủ điều kiện, hoặc không duy trì đủ điều kiện trong quá trình hoạt động, vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Chế tài hành chính nằm ở Điều 6 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, bản hợp nhất 03/VBHN-BCT: khoản 3 điểm a phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với hành vi kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà không có giấy phép kinh doanh theo quy định, điểm c phạt cùng mức khi vẫn kinh doanh mà không đáp ứng điều kiện trong quá trình hoạt động; khoản 4 nâng lên 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng khi tiếp tục hoạt động trong thời gian bị đình chỉ, bị tước quyền sử dụng hoặc bị thu hồi giấy phép.

Ghi chú

Vì sao B: Phụ lục IV của Luật Đầu tư liệt kê 227 ngành, nghề và hai mức phạt đọc được nguyên văn, nhưng mức phạt chung này không thay cho chế tài riêng của từng ngành, và mỗi ngành có điều kiện lại do một bộ quản lý, nên không có con số duy nhất đúng cho mọi trường hợp. Người mở ngành có điều kiện hay sập ở ba chỗ. Một: xin được giấy phép rồi cất đi, trong khi Điều 6 khoản 3 điểm c Nghị định 98/2020 phạt cả trường hợp vẫn kinh doanh mà không duy trì đủ điều kiện, tức giấy phép chỉ là điểm khởi đầu chứ không phải giấy thông hành vĩnh viễn. Hai: mở cửa trước, xin phép sau, tính rằng mức phạt vài chục triệu là rẻ so với tiền thuê mặt bằng, mà không tính khoản 4 cộng thêm khi vẫn bán trong thời gian bị đình chỉ, cộng việc bị thu hồi giấy và mất luôn tiền sửa mặt bằng. Ba: tự đoán ngành mình không nằm trong danh mục, trong khi Phụ lục IV xếp theo tên ngành chứ không theo tên cửa hàng, nên quán karaoke, phòng tập, tiệm vàng, nhà thuốc đều có mục riêng và cách đọc tên ngành rất dễ lệch. Mục này không có nghĩa là ngành có điều kiện là ngành khó làm: nó nói rằng giấy phép phải có trước ngày mở cửa, và điều kiện phải được giữ trong suốt thời gian hoạt động.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi mở cửa, tra cho rõ việc làm ăn mình định làm có cần xin giấy phép không. Làm quán ăn, bán thực phẩm thì phải xin giấy phép kinh doanh thực phẩm (Trung Quốc). Chỉ bán thực phẩm đóng gói sẵn do người khác làm thì không cần giấy phép, chuyển sang khai báo. Có giấy phép rồi mới mở cửa bán.

Nói đơn giản

Chưa có giấy phép đã mở cửa thì cơ quan quản lý giấy phép đó xử theo văn bản của họ. Đến giấy phép kinh doanh cũng không có, mà lại không có chế tài riêng, thì bị buộc dừng, tịch thu tiền kiếm được, phạt thêm tối đa 10.000 nhân dân tệ. Bán hàng chuyên doanh, độc quyền, hoặc làm chứng khoán, hợp đồng tương lai, bảo hiểm, thanh toán, mà tình tiết nghiêm trọng thì cấu thành tội kinh doanh trái phép, khung nhẹ nhất là tù tới 5 năm.

Lợi ích

Chưa có giấy phép đã mở cửa làm ăn thì cơ quan được luật và văn bản pháp quy chỉ định sẽ xử lý. Không có giấy phép kinh doanh mà làm ăn, luật lại không ghi rõ phạt thế nào, thì buộc dừng, thu hết tiền kiếm được (thu lợi bất chính), phạt thêm tối đa 10.000 nhân dân tệ. Còn một khung nặng hơn. Hàng hoá chuyên doanh, độc quyền hoặc hạn chế mua bán theo luật, chưa được phép đã kinh doanh. Chứng khoán, hợp đồng tương lai, bảo hiểm, thanh toán bù trừ tiền, chưa được duyệt đã làm. Hai trường hợp này, tình tiết nghiêm trọng thì cấu thành tội kinh doanh trái phép (Trung Quốc). Phạt tù tới 5 năm hoặc giam ngắn hạn (câu thúc), đồng thời phạt tiền 1 tới 5 lần số tiền kiếm được. Tình tiết đặc biệt nghiêm trọng thì tù từ 5 năm trở lên (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Điều kiện giấy phép của tài chính, y tế, giáo dục đào tạo đều có luật riêng; mục này chỉ kiểm chứng quy tắc xử lý chung và điều khoản Bộ luật Hình sự. Quán trà sữa, quán ăn vặt thuộc dịch vụ ăn uống, phải xin giấy phép kinh doanh thực phẩm. Sửa sang xong rồi mới đi xin giấy phép, chưa có giấy phép đã "bán thử", là chỗ hay vấp. Ngành thực phẩm chia mấy nhóm, bán thịt, rau tươi có cần giấy phép không, xem mục 8 (làm thực phẩm thì xem mình thuộc nhóm nào trước).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Đầu tư 61/2020/QH14 (Điều 7 khoản 1 và 2, Phụ lục IV), Công báo 717+718 ngày 25/7/2020 — congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-61-2020-q… ; Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, được sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15 (Điều 16 khoản 6), Công báo 713+714 và 715+716 ngày 24/7/2020 — congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-59-2020-q… ; Nghị định 98/2020/NĐ-CP, bản hợp nhất 03/VBHN-BCT (Điều 6 khoản 3 điểm a và c, khoản 4), Công báo 723+724 ngày 2/6/2025 — congbao.chinhphu.vn/van-ban/van-ban-hop-nhat-… . Tra ngày 3/11/2026.