Không nói thực phẩm chữa bệnh: nhãn, tờ rơi, bài đăng và lời nói trong buổi phát trực tiếp đều bị tính như nhau

Nói thực phẩm chữa bệnh, hoặc dẫn lời người bệnh kể uống vào khỏi bệnh, bị phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe thiếu câu "không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh" bị phạt 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Chi phí

Bạn bỏ tiền in lại tờ rơi và sửa lại nội dung trên trang bán hàng. Việc phải làm gồm: rà từng câu giới thiệu sản phẩm, xóa các từ chỉ bệnh và các từ chỉ kết quả xét nghiệm, bỏ phần kể của người đã dùng, và tập cho người bán hàng một câu trả lời cố định khi khách hỏi "uống cái này khỏi bệnh không". Cái mất là doanh số ngắn hạn: câu "hỗ trợ điều trị" bán tốt hơn câu mô tả thành phần, nên bỏ nó đi thì đơn hàng đầu tiên giảm.

Lợi ích

Không quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe như thuốc chữa bệnh. Nội dung nhãn, bài đăng và lời nói khi bán hàng cần thống nhất với công dụng được phép công bố.

Pháp luật Việt Nam

Điều 23 Nghị định 115/2018/NĐ-CP xử đúng nhóm hành vi này. Khoản 1 phạt 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe mà thiếu nội dung khuyến cáo "Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh". Khoản 3 phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng với quảng cáo thực phẩm có nội dung đăng tải, dẫn, trích dẫn hoặc nêu ý kiến người bệnh mô tả thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh; câu chữ này khóa cả đường vòng phổ biến nhất, là để người đã mua hàng tự kể trên trang của mình rồi đơn vị bán chia sẻ lại. Khoản 4 phạt 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng với hành vi phát hành tài liệu, ấn phẩm thông tin, giáo dục, truyền thông về an toàn thực phẩm không chính xác, không đúng sự thật, hoặc đăng tải thông tin như vậy trên phương tiện thông tin đại chúng; biện pháp kèm theo là buộc thu hồi, tiêu hủy tài liệu, tháo gỡ quảng cáo và cải chính thông tin. Phía nhãn có chốt chặn riêng: khoản 1 Điều 11 Nghị định 43/2017/NĐ-CP quy định tên hàng hóa không được làm hiểu sai lệch về bản chất, công dụng và thành phần của hàng hóa, nên đặt tên sản phẩm nghe như thuốc cũng rơi vào cùng nhóm. Với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, khoản 1 Điều 23 còn buộc câu khuyến cáo xuất hiện ngay trong nội dung quảng cáo, không phải chỉ trên nhãn.

Ghi chú

Vì sao mức B: khung tiền cho từng kiểu câu nằm rõ trong điều khoản, nhưng điều khoản không định nghĩa "mô tả tác dụng điều trị" theo một danh sách từ cố định, nên việc một câu văn có rơi vào nhóm bị phạt hay không do người xử lý đọc toàn bộ ngữ cảnh, và không có bản án công bố nào ở Việt Nam cho đúng câu hỏi về một buổi phát trực tiếp bán hàng. Ba cái bẫy hay gặp. Một: coi lời nói là vô hình; buổi phát trực tiếp có bản ghi, có ảnh chụp màn hình, có người xem lưu lại, và câu "mẹ mình uống ba tháng là hết" do chủ shop nói cũng là nội dung quảng cáo. Hai: đẩy câu chữa bệnh ra khỏi trang chính rồi để nó sống trong nhóm chát kín và trong tờ rơi phát ở hội chợ; khoản 4 Điều 23 phạt riêng việc phát hành tài liệu và đăng tải thông tin sai, nên đổi kênh không đổi được gì. Ba: thay từ "chữa" bằng "hỗ trợ", "thanh lọc", "phục hồi" nhưng vẫn giữ tên bệnh, tên chỉ số xét nghiệm và lời kể của người bệnh; cái bị xét là nghĩa mà người mua hiểu, không phải từng chữ bạn chọn. Mục này không có nghĩa là bạn không được mô tả thành phần, không được nói về công dụng dinh dưỡng đã công bố, và không cấm khách tự viết cảm nhận: cái bị quản là lời khẳng định của người bán rằng sản phẩm thay được thuốc.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Rà lại câu quảng cáo, trang chi tiết sản phẩm và lời nói khi livestream. Cái khó là nhịn không nói những câu như "hạ mỡ máu, huyết áp, đường huyết", "chữa táo bón".

Nói đơn giản

Nhãn, hướng dẫn sử dụng và quảng cáo của thực phẩm thường đều không được nói mình phòng bệnh, chữa bệnh. Trừ quảng cáo y tế, thuốc, thiết bị y tế, các quảng cáo khác đều không được nói chữa bệnh, cũng không được dùng từ nghe như thuốc. Phạt 1 tới 3 lần chi phí quảng cáo, không tính được chi phí quảng cáo thì phạt 100.000 tới 200.000 nhân dân tệ. Tình tiết nghiêm trọng còn có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh.

Lợi ích

Luật An toàn thực phẩm (Trung Quốc): "Nhãn, hướng dẫn sử dụng của thực phẩm và phụ gia thực phẩm không được chứa nội dung sai sự thật, không được nói tới chức năng phòng ngừa, điều trị bệnh. Người sản xuất kinh doanh chịu trách nhiệm về nội dung nhãn, hướng dẫn sử dụng mình cung cấp". "Nội dung quảng cáo thực phẩm phải đúng sự thật và hợp pháp, không được chứa nội dung sai sự thật, không được nói tới chức năng phòng ngừa, điều trị bệnh. Người sản xuất kinh doanh thực phẩm chịu trách nhiệm về tính đúng sự thật, tính hợp pháp của nội dung quảng cáo thực phẩm". Nghĩa là bao bì, hướng dẫn sử dụng và quảng cáo đều không được nói mình phòng bệnh, chữa bệnh, viết gì thì người bán tự chịu. Quảng cáo nói khoác về thực phẩm, lừa người tiêu dùng, thì phạt theo Luật Quảng cáo (Trung Quốc). Luật Quảng cáo cũng có một lệnh cấm. "Trừ quảng cáo y tế, thuốc, thiết bị y tế, cấm mọi quảng cáo khác nói tới chức năng điều trị bệnh, và không được dùng thuật ngữ y khoa hoặc từ ngữ dễ làm hàng hoá được quảng cáo bị nhầm với thuốc, thiết bị y tế". Trừ ba loại quảng cáo y tế, thuốc, thiết bị y tế, các quảng cáo khác đều không được nói chữa bệnh, cũng không được dùng từ nghe như thuốc, như thiết bị y tế. Vi phạm điều này thì buộc dừng quảng cáo. Còn bắt bên đặt quảng cáo (người quảng cáo) công khai đính chính, xoá ảnh hưởng trong phạm vi đã đăng. Rồi phạt 1 tới 3 lần chi phí quảng cáo. Chi phí quảng cáo không tính được, hoặc khai thấp rõ ràng, thì phạt 100.000 tới 200.000 nhân dân tệ. Tình tiết nghiêm trọng thì phạt 3 tới 5 lần chi phí quảng cáo, hoặc phạt 200.000 tới 1.000.000 nhân dân tệ. Còn có thể thu hồi giấy phép kinh doanh, coi như hết làm ăn (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

"Chức năng bảo vệ sức khoẻ" cũng không phải thứ thực phẩm thường được nói. Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ (Trung Quốc) chỉ được công bố chức năng nằm trong danh mục nhà nước định, sản phẩm còn phải đăng ký hoặc khai báo; thực phẩm thường không qua thủ tục này. Người mua nhận ra kiểu lời quảng cáo này thế nào, xem chương 6 mục 10 (đừng bỏ nhiều tiền mua thực phẩm chức năng để bồi bổ). Ngoài bao bì và quảng cáo, trang chi tiết sản phẩm, lời nói khi livestream, bài đăng trên trang cá nhân cũng tính là nội dung quảng cáo, đăng ra là để lại dấu vết.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định 115/2018/NĐ-CP, Công báo số 907+908 ngày 14-9-2018 (Điều 23 khoản 1, 3, 4, 5) — congbaocdn.chinhphu.vn/CongBaoCP/VanBan/2018/… ; Nghị định 43/2017/NĐ-CP ngày 14-4-2017, bản ký (Điều 11 khoản 1) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2017/04/… . Tra ngày 3/11/2026.