Hình ảnh trên sản phẩm, bao bì, tem, ảnh quảng cáo: tự làm hoặc mua bản quyền; đổi màu, thêm icon không phải là "đã đổi"

Ảnh chụp và hình vẽ trên bao bì là tác phẩm được bảo hộ, không cần đăng ký gì. Đổi màu, đổi nền, thêm icon vẫn là làm tác phẩm phái sinh từ ảnh của người khác. Bán được 100.000.000 đồng hàng in hình đó là mốc hình sự, và toà có thể buộc bồi thường tới năm trăm triệu đồng.

Chi phí

Ảnh có giấy phép thương mại thường từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn một ảnh, thuê vẽ mới thì vài trăm nghìn đến vài triệu một hình. Mỗi ảnh dùng cho sản phẩm phải lưu hoá đơn và trang điều khoản giấy phép. Việc khó là bỏ thói quen tải ảnh từ kết quả tìm kiếm.

Lợi ích

Ảnh và thiết kế trên bao bì, nhãn, quảng cáo đều cần quyền sử dụng hợp pháp. Đừng nghĩ thay màu, ghép biểu tượng là đã tạo sản phẩm hoàn toàn mới.

Pháp luật Việt Nam

Điều 14 khoản 1 Luật Sở hữu trí tuệ, bản hợp nhất 155/VBHN-VPQH, xếp tác phẩm mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng vào điểm g và tác phẩm nhiếp ảnh vào điểm h của danh sách được bảo hộ, khoản 3 chỉ đòi tác phẩm do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình. Điều 20 khoản 1 xếp việc làm tác phẩm phái sinh vào điểm a, sao chép vào điểm c và phân phối bản sao vào điểm d trong nhóm quyền tài sản, khoản 2 buộc người khai thác phải được chủ sở hữu cho phép và trả tiền bản quyền. Điều 28 khoản 2 coi việc xâm phạm quyền tài sản đó là hành vi xâm phạm quyền tác giả. Điều 27 khoản 2 điểm a cho tác phẩm nhiếp ảnh và mỹ thuật ứng dụng thời hạn bảo hộ 75 năm kể từ khi công bố lần đầu, nên ảnh cũ vẫn còn bảo hộ. Về bồi thường, Điều 205 khoản 1 điểm d cho toà ấn định mức bồi thường vật chất khi không tính được theo cách khác, với trần là năm trăm triệu đồng, khoản 2 cho mức thiệt hại tinh thần từ 5.000.000 đến 50.000.000 đồng. Về hình sự, Điều 225 khoản 1 Bộ luật Hình sự phạt tiền từ 50.000.000 đến 300.000.000 đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm với người không được phép mà cố ý sao chép hoặc phân phối bản sao tác phẩm với quy mô thương mại, hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đến dưới 300.000.000 đồng, hoặc hàng hoá vi phạm trị giá từ 100.000.000 đến dưới 500.000.000 đồng; khoản 2 nâng mức phạt tiền lên 300.000.000 đến 1.000.000.000 đồng, hay phạt tù 6 tháng đến 3 năm khi có tổ chức hoặc phạm tội hai lần trở lên.

Ghi chú

Vì sao B: điều kiện bảo hộ, hành vi xâm phạm và khung bồi thường đọc được nguyên văn, nhưng chưa có bản án công bố nào về đúng việc đổi màu ảnh rồi in lên bao bì để lên A. Ba cái bẫy hay gặp. Một: coi ảnh không thấy dấu bản quyền là ảnh tự do, trong khi Điều 14 khoản 3 chỉ đòi tác phẩm do tác giả tự sáng tạo, không đòi đăng ký hay ghi tên trên ảnh. Hai: mua một ảnh rồi in cho cả nghìn sản phẩm và dùng cho mọi kênh, trong khi giấy phép thường giới hạn số bản in, thời hạn và kênh, nên vượt giấy phép là dùng không được phép dù đã trả tiền một lần. Ba: thuê người ngoài thiết kế nhưng hợp đồng không có điều khoản chuyển quyền, nên người vẽ vẫn giữ quyền tài sản và bạn chỉ có quyền dùng hẹp, dẫn tới việc in lại bao bì năm sau là vi phạm. Mục này không có nghĩa là mọi ảnh trên mạng đều phải mua, hay ảnh do bạn tự chụp cũng phải có giấy phép: nó nói rằng mỗi hình đưa lên sản phẩm phải có một tờ giấy nói bạn được dùng, và sửa màu không tạo ra tác phẩm của bạn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Bản quyền của kho ảnh có giấy phép từ vài chục nhân dân tệ một tấm. Thuê người thiết kế riêng thì vài trăm tới vài nghìn nhân dân tệ. Tấm nào dùng trên hàng hoá cũng giữ một bản giấy phép và chứng từ mua. Cái khó là không dùng ảnh tiện tay tìm trên mạng.

Nói đơn giản

Đổi màu, đổi nền, thêm logo của mình lên hình của người khác, vẫn là dùng tác phẩm của người khác mà chưa được phép. Vì kiếm tiền mà sao chép tác phẩm mỹ thuật của người khác, kiếm được 30.000 nhân dân tệ, làm tới 50.000 nhân dân tệ, hoặc in đủ 500 tấm, là cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả, tù tới 3 năm. Bên nhãn hiệu, "giống tới mức dễ nhầm lẫn" tự nó đã là xâm phạm.

Lợi ích

Luật Quyền tác giả (Trung Quốc) đặt "chưa được chủ quyền tác giả cho phép mà dùng tác phẩm theo cách cải biên, dịch, chú giải…" ngang hàng với sao chép trực tiếp, đều là hành vi xâm phạm. Vì vậy đổi màu, đổi nền, thêm logo của mình lên hình gốc vẫn là dùng tác phẩm của người khác mà chưa được phép. Ngưỡng bị kết án là ở đây: vì kiếm tiền, chưa được người giữ bản quyền tác phẩm (chủ quyền tác giả) cho phép, mà in tác phẩm mỹ thuật ra bán (sao chép, phát hành). Đủ thành tội là ba con số. Tiền kiếm được (thu lợi bất chính) đủ 30.000 nhân dân tệ. Hoặc việc mua bán này làm tới 50.000 nhân dân tệ (doanh số trái phép). Hoặc số bản in ra cộng lại đủ 500 bản (tấm). Tới bất kỳ con số nào trong đó là cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả (Trung Quốc). Tù tới 3 năm, đồng thời phạt tiền, hoặc chỉ phạt tiền. Tới mười lần mức này thì tù 3 tới 10 năm. Chỉ bán hàng xâm phạm do người khác in, kiếm được từ 50.000 nhân dân tệ trở lên, hoặc bán ra từ 100.000 nhân dân tệ trở lên, thì xử theo tội bán bản sao xâm phạm, tù tới 5 năm. Nhãn hiệu cũng vậy, hai trường hợp "dễ dẫn tới nhầm lẫn" dưới đây tự nó đã nằm trong phạm vi xâm phạm. Một là dùng nhãn hiệu tương tự nhãn hiệu đã đăng ký trên cùng loại hàng. Hai là dùng nhãn hiệu giống hoặc tương tự trên hàng tương tự. "Tương tự" là trường hợp xâm phạm luật ghi rõ. Nhãn hiệu của người khác sửa một chút rồi dùng, chỉ cần dễ dẫn tới nhầm lẫn, vẫn tính là xâm phạm (toàn Trung Quốc, giải thích tư pháp thi hành từ ngày 26/4/2025)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Hay vấp ở ba chỗ. Một là in hình nhân vật hoạt hình, ảnh người nổi tiếng tìm trên mạng lên áo, cốc, ốp điện thoại. Hai là phông chữ: phần lớn phông chữ dùng thương mại phải mua bản quyền riêng, xem trước miễn phí không có nghĩa là dùng thương mại miễn phí. Ba là bản thiết kế làm cho khách có kèm tư liệu chưa có bản quyền, trách nhiệm vẫn ở người bán hàng. Muốn đỡ việc thì dùng kho ảnh có giấy phép thương mại và lưu lại trang giấy phép. Hoặc để bên thiết kế ghi rõ trong hợp đồng tư liệu lấy từ đâu, bản quyền tới phạm vi nào, có chuyện thì bên thiết kế chịu. Ngoài bị kết án còn có bồi thường dân sự và phạt hành chính: gây hại lợi ích công cộng thì có thể tịch thu thu lợi bất chính, và phạt 1 tới 5 lần doanh số trái phép. Tra nhãn hiệu trước khi sản xuất, xem mục 19 (làm xong mẫu thì rà danh sách sản xuất hàng loạt). Ngược lại, hình của mình bị người khác dùng cũng bảo vệ quyền theo các quy tắc này. Lằn ranh hình sự khi đăng truyện tranh, phim của người khác lên mạng, gắn quảng cáo, thu phí hội viên, xem chương 9 mục 24 (dịch truyện tranh, đăng lại phim).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Sở hữu trí tuệ, bản hợp nhất 155/VBHN-VPQH ngày 9/9/2025 (Điều 14 khoản 1 điểm g và h, Điều 20 khoản 1 và 2, Điều 27 khoản 2 điểm a, Điều 28 khoản 2, Điều 205 khoản 1 điểm d và khoản 2) datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 225 khoản 1 và 2) datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… . Tra ngày 3/11/2026.