Quà lớn trong chuyện tình cảm: nghĩ trước khi trao, vì trao rồi thì gần như không đòi lại được

Tiền đã chuyển, xe đã giao, nhà đã sang tên thì gần như không đòi lại được. Trước khi trao thì còn kịp: tặng cho đồ vật chỉ có hiệu lực từ lúc giao, còn nhà đất từ lúc đăng ký. Muốn đòi lại về sau thì phải ghi điều kiện ngay trong giấy tặng cho.

Chi phí

Không mất tiền. Một câu hỏi trước khi chuyển khoản: đây là cho hay là cho vay. Nếu là cho vay thì ghi giấy, chuyển khoản có ghi nội dung; nếu là tặng cho mà có kèm điều kiện (sau này cưới, cùng đứng tên nhà) thì ghi điều kiện đó vào giấy tặng cho. Nhà đất phải công chứng, chứng thực.

Lợi ích

Trước khi tặng tiền hoặc tài sản lớn, hãy xác định đó là quà tặng, khoản vay hay giao dịch có điều kiện. Chuyển quyền sở hữu rồi thì việc đòi lại có thể rất khó.

Pháp luật Việt Nam

Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 không có điều luật riêng cho việc đòi lại quà đã tặng; quyền và nghĩa vụ nằm ở bốn điều. Điều 457: tặng cho tài sản là thoả thuận giao tài sản và chuyển quyền sở hữu mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận. Điều 458: hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ khi có thoả thuận khác; động sản mà luật buộc đăng ký thì từ thời điểm đăng ký. Điều 459: tặng cho bất động sản phải lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, và có hiệu lực từ thời điểm đăng ký. Điều 462: các bên có thể đặt điều kiện mà bên được tặng cho phải thực hiện; nếu phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà bên được tặng cho không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Ghi chú

Quan niệm sai là "chưa cưới thì đòi lại được hết" và "có luật cho đòi lại quà khi chia tay". Ở Việt Nam không có điều luật nào như vậy, và toà cũng không chia quà tình cảm theo tỉ lệ. Ba bẫy cụ thể. (1) Chuyển khoản vài trăm triệu với nội dung trống, sau đó hai bên nói hai kiểu: một bên bảo cho vay, một bên bảo tặng cho — bên nào cầm giấy tờ thì bên đó thắng, và người chuyển tiền thường là người không có giấy. (2) Hứa miệng "anh cho em cái xe, sau này cưới" rồi giao xe trước: giao rồi là hợp đồng tặng cho động sản đã có hiệu lực, điều kiện không được ghi thì không đòi lại được. (3) Nhà đất dù chưa sang tên nhưng đã công chứng hợp đồng tặng cho, và người nhận đã thực hiện phần lớn nghĩa vụ thì việc rút lại càng khó. Mục này không có nghĩa là đừng tặng gì: quà nhỏ, quà dịp lễ, tiền đi lại, tiền ăn uống là chi tiêu bình thường của một mối quan hệ, và mục này không khuyên bạn ghi giấy cho từng bữa ăn — nó chỉ nói đừng trao khoản mà nếu mất bạn sẽ phải kiện.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi chuyển khoản lớn thì nghĩ một chút: đây là cho vay, hay là tặng. Là cho vay thì viết giấy vay, nội dung chuyển khoản ghi "tiền vay". Khó ở chỗ mở miệng nói ra câu đó.

Nói đơn giản

Tiền đã giao đi, về nguyên tắc là không đòi lại được. Đồ đã tặng, chỉ trước khi sang tên cho bên kia mới tuỳ ý huỷ được. Sang tên xong rồi thì chỉ ba trường hợp mới huỷ được: bên kia xâm hại nghiêm trọng bạn hoặc người thân thích gần của bạn, có nghĩa vụ nuôi dưỡng bạn mà không nuôi, không làm nghĩa vụ đã thoả thuận. Nên trước khi chuyển khoản lớn hãy nghĩ cho rõ: đây là cho vay hay là tặng.

Lợi ích

Đồ đã tặng, trước khi sang tên bên kia thì có thể huỷ việc tặng; luật gọi mốc này là chuyển giao quyền tài sản. Một khi đã chuyển khoản, sang tên xong, thì chỉ còn ba trường hợp được huỷ. Một là bên nhận xâm hại nghiêm trọng bạn hoặc người thân thích gần của bạn. Hai là có nghĩa vụ nuôi dưỡng bạn mà không nuôi. Ba là không thực hiện nghĩa vụ đã thoả thuận trong hợp đồng tặng cho. Quà, tiền mừng tặng vào các dịp có ý nghĩa kỷ niệm như ngày lễ, sinh nhật, giá trị không lớn, thì không thuộc sính lễ (Trung Quốc). Chi tiêu hằng ngày để bày tỏ hoặc vun đắp tình cảm cũng không thuộc sính lễ. Hai loại này khi chia tay không phải trả lại như sính lễ (áp dụng toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

"Những con số đặc biệt như 520, 1314 thường được coi là tặng cho" (520 đọc gần "anh yêu em", 1314 đọc gần "trọn đời") là cách nói hay gặp trong thực tế xét xử, chương này chưa tìm thấy nguyên văn chính thức của Toà án Nhân dân Tối cao (Trung Quốc), nên không dùng làm kết luận. Việc tặng cho đã công chứng ở phòng công chứng thì không thể nói đổi ý là đổi ý. Một khoản chuyển khoản rốt cuộc là vay hay là tặng, cuối cùng phải xem chứng cứ; một câu "tiền này anh cho em mượn trước" trong tin nhắn có ích hơn nhiều so với cãi nhau sau này.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (Điều 457, 458, 459, 462): datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2016/01/…, trang văn bản trên Cổng thông tin Chính phủ vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=183188. Tra ngày 2/11/2026.