Bị giữ, bị gọi lên làm việc thì im lặng và gọi luật sư; không tự giải thích cho êm, không đưa tiền, không xoá tin nhắn

Từ lúc bị giữ, bạn đã có quyền không khai chống lại mình và quyền gọi luật sư. Không tự giải thích cho êm, không đưa tiền cho ai để lo, không xoá tin nhắn. Lời nhận tội đứng một mình không đủ kết tội. Thời hạn tạm giữ tối đa 9 ngày.

Chi phí

Luật sư là khoản tiền thật, thường tính theo buổi hoặc theo vụ, và mức cao thấp tuỳ nơi và tuỳ giai đoạn; người thuộc diện trợ giúp pháp lý thì được cử người bào chữa miễn phí (Luật Trợ giúp pháp lý 11/2017/QH14). Cái đắt hơn tiền là thời gian: quãng từ lúc bị giữ đến lúc có kết luận thường tính bằng tuần, có khi bằng tháng, và bạn phải chịu trọn quãng đó.

Lợi ích

Khi bị giữ hoặc triệu tập làm việc, biết quyền của mình và nhờ luật sư sớm sẽ tránh những quyết định khó sửa. Giữ lại giấy tờ làm việc và không đưa tiền cho người tự nhận có thể 'lo'.

Pháp luật Việt Nam

Bộ luật Tố tụng hình sự 101/2015/QH13 (bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH, đã sửa đổi bởi Luật 99/2025/QH15) đặt sẵn các mốc. Điều 13: người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi có bản án kết tội đã có hiệu lực. Điều 58 khoản 1 điểm d và Điều 59: người bị giữ, bị bắt, bị tạm giữ có quyền trình bày lời khai, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc nhận mình có tội, và có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa. Điều 73: người bào chữa được gặp, hỏi người bị buộc tội, được báo trước thời gian và địa điểm lấy lời khai, hỏi cung, được có mặt khi lấy lời khai. Điều 76: có những trường hợp buộc phải chỉ định người bào chữa dù gia đình không mời — tội có khung cao nhất từ 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình, người có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần, người dưới 18 tuổi. Điều 98 khoản 2: lời nhận tội chỉ được coi là chứng cứ nếu phù hợp với các chứng cứ khác, và không được dùng lời nhận tội làm chứng cứ duy nhất để buộc tội. Thời hạn: Điều 118, tạm giữ không quá 3 ngày, gia hạn 2 lần mỗi lần không quá 3 ngày, tổng cộng không quá 9 ngày; Điều 173, tạm giam để điều tra không quá 2 tháng với tội ít nghiêm trọng, 3 tháng với tội nghiêm trọng, 4 tháng với tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

Ghi chú

Quan niệm sai đang sửa: "cứ thành khẩn nhận trước cho nhẹ tội, ra khỏi đó rồi tính". Nhận tội không phải đường tắt ra khỏi phòng hỏi cung, và lời nhận tội không tự biến thành bản án — nhưng nó cũng không xoá được, nên phải đọc kỹ từng dòng biên bản trước khi ký. Ba cái bẫy ở Việt Nam. Một: "đưa tiền cho người quen lo giúp" — ngoài việc mất tiền, người đưa tiền để được giảm nhẹ còn có thể bị xử lý về hành vi đưa hối lộ. Hai: giấu điện thoại, xoá tin nhắn, xoá lịch sử chuyển khoản có thể làm mất chứng cứ gỡ tội cho chính mình; hành vi xoá còn có thể bị hiểu là che giấu chứng cứ. Ba: nghĩ rằng không được gặp luật sư cho đến khi khởi tố — quyền nhờ người bào chữa có từ lúc bị giữ, và luật sư đăng ký bào chữa ngay từ giai đoạn này (Điều 78). Bạn không cần im lặng trước mọi câu hỏi hay coi mọi câu hỏi của điều tra viên là bẫy: bạn có nghĩa vụ chấp hành lệnh và có thể trình bày thông tin về nhân thân, còn các câu liên quan đến việc buộc tội thì nên có luật sư trước khi trả lời dài.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Phí luật sư từ vài nghìn nhân dân tệ trở lên. Khó khăn về kinh tế thì có thể xin cơ quan trợ giúp pháp lý cử luật sư miễn phí. Khi bị hỏi chỉ trả lời những câu liên quan tới vụ án, còn lại để luật sư lo. Khó ở chỗ giữ bình tĩnh ngay tại chỗ, không vội tự giải thích.

Nói đơn giản

Ngay lần đầu bị gọi đi hỏi, bạn đã có thể mời luật sư. Luật sư xin gặp bạn thì trại tạm giam chậm nhất trong 48 giờ phải sắp xếp, cuộc nói chuyện không bị nghe lén. Câu hỏi không liên quan tới vụ án thì bạn có quyền không trả lời.

Lợi ích

Từ lần hỏi cung đầu tiên, hoặc từ khi bị áp dụng biện pháp ngăn chặn (bị hạn chế tự do thân thể), bạn có quyền mời luật sư. Giai đoạn vụ án còn trong tay công an điều tra, chỉ được mời luật sư, không được nhờ người không phải luật sư làm người bào chữa. Luật sư xin gặp, trại tạm giam chậm nhất trong 48 giờ phải sắp xếp, cuộc gặp không bị nghe lén. Không được ép bất kỳ ai tự chứng minh mình có tội. Câu hỏi không liên quan tới vụ án, bạn có quyền từ chối trả lời. Triệu tập, áp giải để hỏi mỗi lần dài nhất 12 giờ, vụ đặc biệt lớn, phức tạp dài nhất 24 giờ. Triệu tập là báo bạn tới để hỏi, áp giải là cưỡng chế đưa bạn tới để hỏi. Không được triệu tập liên tiếp để giam người trá hình. Bịa đặt sự việc vu cáo người khác, muốn họ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, thì bị xử tới 3 năm tù; gây hậu quả nghiêm trọng thì 3 đến 10 năm. Bị tạm giữ, bắt giam rồi sau đó vụ án bị huỷ, không truy tố hoặc tuyên vô tội, thì có thể xin bồi thường nhà nước (Trung Quốc). Tiền bồi thường mỗi ngày tính theo lương bình quân ngày của người lao động cả nước năm trước (áp dụng toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Đừng tự đi tìm bên kia, cũng đừng đi tìm người nhà họ. Bất kỳ kiểu "dàn xếp riêng" nào cũng có thể bị hiểu là bạn đã nhận. Tin nhắn trò chuyện, lịch sử cuộc gọi, lịch sử di chuyển là tài liệu để bạn tự chứng minh mình trong sạch, xoá đi là xoá luôn chứng cứ của chính mình. Nhớ nhầm, hay việc tố giác sau đó điều tra ra là không đúng, thì không tính là tội vu cáo hãm hại. Mục này áp dụng cho người bị tố cáo, không phân biệt nam nữ. Ba hướng mở rộng xem chương này mục 33 (truy cứu bên bịa đặt sự việc), mục 34 (không đủ chứng cứ thì phải tuyên vô tội, khiếu nại và xét xử lại), mục 35 (bồi thường nhà nước sau khi bị giam giữ, tính theo ngày).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Tố tụng hình sự 101/2015/QH13, bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH (Điều 13, 58, 59, 73, 76, 98, 118, 173) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Luật Trợ giúp pháp lý 11/2017/QH14 — congbaocdn.chinhphu.vn/CongBaoCP/VanBan/2017/… . Tra ngày 2/11/2026.