Đừng đưa tiền, đưa quà cho người đang giải quyết việc của mình: người đưa cũng bị truy tố, không phải chỉ người nhận

Đưa tiền cho người đang giải quyết việc của mình là tội riêng; người đưa cũng bị truy tố, không phải chỉ người nhận. Cùng một món tiền, người nhận chịu khung nặng hơn người đưa. Bị họ đòi thì đừng đưa: ghi âm, báo cấp trên hoặc cơ quan điều tra, giữ giấy tờ.

Chi phí

Không mất đồng nào để làm đúng; cái mất là cái cửa "chạy" mà bạn tưởng mình đang có. Nếu đã trót đưa thì phần đã đưa bị tịch thu, và mức khởi điểm của tội này là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng. Khung nhẹ nhất đã là phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, cộng thêm khoản phạt tiền 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Lợi ích

Không đưa tiền hoặc lợi ích để nhờ người có thẩm quyền giải quyết nhanh việc riêng. Ngay cả người chủ động đưa cũng có thể phải chịu trách nhiệm.

Pháp luật Việt Nam

Điều 364 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13 (bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH, đọc trang 247–248): người nào trực tiếp hay qua trung gian đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn một lợi ích để họ làm hoặc không làm một việc thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm (khoản 1); của hối lộ từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng thì phạt tù từ 02 năm đến 07 năm (khoản 2 điểm e); từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng thì từ 07 năm đến 12 năm (khoản 3); từ 1.000.000.000 đồng trở lên thì từ 12 năm đến 20 năm (khoản 4). Cùng món tiền đó, người nhận bị xử theo Điều 354 khoản 1 với khung từ 02 năm đến 07 năm — nặng hơn ngay từ bậc đầu. Khoản 7 Điều 364: người bị ép buộc đưa hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì được coi là không có tội và được trả lại toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ; người không bị ép buộc nhưng chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự và được trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã đưa. Phía người nhận, khoản 2 Điều 22 Luật Phòng, chống tham nhũng 36/2018/QH14 (hợp nhất 65/VBHN-VPQH) cấm người có chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc gián tiếp nhận quà tặng dưới mọi hình thức của cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết.

Ghi chú

Mức B, không phải A: đây là điều luật đang hiệu lực, đọc trực tiếp bản hợp nhất, khung hình phạt kiểm được từng mức tiền — nhưng không có nghiên cứu nào đo được lời khuyên này giữ được bao nhiêu người khỏi bị truy tố, nên không lên A. Cái nhiều người vẫn tin là "đưa ít thì không sao, chỉ người nhận bị xử" — sai ở cả hai vế: người đưa bị truy tố bằng một tội riêng, và mức tiền nhỏ không phải lá chắn. Bốn bẫy ở Việt Nam. (1) Phong bì "cảm ơn" đưa sau khi việc đã xong: vẫn là của hối lộ nếu đưa để người ta làm hoặc không làm một việc, và với cán bộ thì khoản 2 Điều 22 Luật Phòng, chống tham nhũng cấm nhận quà của người có việc đang do mình giải quyết — đưa sau không làm khoản đó hợp pháp. (2) Nhờ người quen cầm hộ, chuyển hộ: người cầm hộ bị xử theo Điều 365 tội môi giới hối lộ, khung từ 06 tháng đến 03 năm, và bạn vẫn là người đưa. (3) Nguỵ trang thành hợp đồng tư vấn, quà Tết, "tiền công chạy giấy": luật tính theo giá trị lợi ích vật chất, không tính theo tên gọi trên giấy. (4) Tưởng "bị đòi thì mình vô can": chỉ được coi là không có tội khi bị ép buộc và chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thiếu một trong hai điều kiện là mất quyền đó. Mục này không có nghĩa là mọi món quà cho cán bộ đều là hối lộ: quà theo đúng quy định về tặng quà, không gắn với việc họ đang giải quyết cho mình, là chuyện khác — nhưng khi bạn đang có việc trong tay họ thì ranh giới đó gần như biến mất, và cách an toàn là đừng đưa gì cả, kể cả khi họ mở lời trước.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Chỉ cần không làm.

Nói đơn giản

"Bỏ ít tiền cho xong chuyện" là một tội riêng trong Bộ luật Hình sự (Trung Quốc), người đưa tiền cũng bị xử. Đưa hối lộ bị phạt tù đến 3 năm, tình tiết nghiêm trọng thì từ 3 đến 10 năm, đặc biệt nghiêm trọng thì từ 10 năm trở lên hoặc chung thân. Đưa hối lộ cho người làm giám sát, thi hành pháp luật hành chính, tư pháp còn thuộc trường hợp ghi rõ phải xử nặng hơn. Bị đòi mới đưa tiền mà không nhận được lợi ích bất chính nào thì không tính là đưa hối lộ.

Lợi ích

Điều 389 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc) định nghĩa tội đưa hối lộ: "Để mưu lợi ích bất chính mà đưa tài sản cho nhân viên nhà nước thì là tội đưa hối lộ". Cùng điều này còn ghi: "Trong quan hệ kinh tế, vi phạm quy định của nhà nước, đưa tài sản cho nhân viên nhà nước với số tiền tương đối lớn, hoặc vi phạm quy định của nhà nước, đưa cho nhân viên nhà nước tiền lại quả, phí thủ tục dưới mọi danh nghĩa, thì xử như đưa hối lộ". Cũng chừa một ngoại lệ: "Vì bị đòi mà đưa tài sản cho nhân viên nhà nước, không nhận được lợi ích bất chính, thì không phải là đưa hối lộ". Mức hình phạt ghi ở Điều 390 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc) (sửa bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự lần thứ mười hai, thi hành từ 01/3/2024). Nguyên văn: "Phạm tội đưa hối lộ thì bị phạt tù có thời hạn đến ba năm hoặc câu lưu hình sự, kèm phạt tiền; đưa hối lộ để mưu lợi ích bất chính mà tình tiết nghiêm trọng, hoặc làm lợi ích nhà nước bị tổn thất lớn, thì bị phạt tù có thời hạn từ ba đến mười năm, kèm phạt tiền; tình tiết đặc biệt nghiêm trọng, hoặc làm lợi ích nhà nước bị tổn thất đặc biệt lớn, thì bị phạt tù có thời hạn từ mười năm trở lên hoặc tù chung thân, kèm phạt tiền hoặc tịch thu tài sản". Có bảy trường hợp phải xử về phía nặng: "(1) đưa hối lộ nhiều lần hoặc đưa hối lộ cho nhiều người; (2) nhân viên nhà nước đưa hối lộ; (3) đưa hối lộ trong công trình trọng điểm, dự án lớn của nhà nước; (4) đưa hối lộ để được bổ nhiệm, thăng cấp, điều chuyển chức vụ; (5) đưa hối lộ cho nhân viên làm công tác giám sát, thi hành pháp luật hành chính, tư pháp; (6) đưa hối lộ trong các lĩnh vực môi trường sinh thái, tài chính tiền tệ, an toàn sản xuất, thực phẩm dược phẩm, phòng chống thiên tai, an sinh xã hội, giáo dục, y tế… để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, tội phạm; (7) dùng tiền thu lợi bất chính để đưa hối lộ". Khoản cuối chừa đường được giảm, miễn khi chủ động khai: "Người đưa hối lộ chủ động khai ra hành vi đưa hối lộ trước khi bị truy cứu thì có thể được xử nhẹ hơn hoặc giảm nhẹ hình phạt. Trong đó, phạm tội tương đối nhẹ, có vai trò then chốt trong việc điều tra làm rõ, phá vụ án lớn, hoặc có thành tích lập công lớn, thì có thể được giảm nhẹ hoặc miễn hình phạt" (toàn quốc Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Người được lợi là chính bạn. Đừng mong hối lộ một chút là thoát được hình phạt. Người kia có đồng nghiệp, có sổ sách, có camera và đốc sát. Thứ bạn đưa đi là chứng cứ khi họ bị điều tra, cũng là tang chứng tội của chính bạn, mà loại đưa hối lộ này lại thuộc trường hợp ghi rõ phải xử nặng hơn. Thật sự gặp người kia đòi lợi lộc thì đi theo các kênh ở mục 39 (báo công an thì đòi ngay giấy biên nhận). Giữ lại giấy biên nhận và văn bản, phản ánh với cơ quan đốc sát hoặc cơ quan kiểm tra kỷ luật, giám sát (Trung Quốc). Điều kiện thoát trách nhiệm mà Điều 389 khoản 3 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc) đưa ra là "bị đòi và không nhận được lợi ích bất chính". Một khi bạn nhân dịp này lấy được thứ lẽ ra không lấy được, điều kiện này không còn đứng vững. Phong bì trong bệnh viện thuộc một bộ quy tắc khác, xem chương 24 mục 11

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 364 trang 247–248, Điều 354 trang 239) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Luật Phòng, chống tham nhũng, bản hợp nhất 65/VBHN-VPQH (Điều 22 trang 12–13) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/6… ; tra ngày 2/11/2026.