Trước khi nhận làm, hỏi rõ ai trả tiền, sản phẩm dùng để làm gì, người đặt có giấy phép không; bị hỏi thì gọi luật sư hình sự ngay, đừng tự giải thích trước

Biết rõ người ta đang làm việc phạm pháp mà không tố giác thì chính bạn cũng bị truy cứu, mức 6 tháng đến 3 năm tù; chỉ người thân trong nhà mới được miễn. Bị giữ thì luật sư được vào từ lúc bạn có mặt ở trụ sở điều tra. Bạn không buộc phải nhận tội.

Chi phí

Không mất tiền, mất một buổi ngồi viết ra ba câu hỏi và gửi bằng tin nhắn có lưu lại: ai trả tiền, sản phẩm dùng để làm gì, người đặt có giấy phép cho việc đó không. Khó ở chỗ câu trả lời thường mơ hồ, và bạn phải chấp nhận mất đơn hàng thay vì đoán tiếp.

Lợi ích

Nhận việc kỹ thuật cần kiểm tra khách hàng, mục đích dùng sản phẩm và quyền hạn được cấp. Một hợp đồng mập mờ có thể khiến người làm không lường được rủi ro pháp lý.

Pháp luật Việt Nam

Điều 19 Bộ luật Hình sự buộc người biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện mà không tố giác phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm, và Điều 390 định khung: cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Khoản 2 Điều 19 miễn cho ông bà, cha mẹ, con cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội, tức là người nhà của khách hàng, không phải bạn. Về phía tố tụng, Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự cho người bào chữa tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ, không phải chờ tới lúc khởi tố. Điều 58 và Điều 59 liệt kê quyền của người bị giữ, bị bắt, bị tạm giữ, trong đó có quyền trình bày lời khai mà không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội, quyền tự bào chữa, nhờ người bào chữa, quyền khiếu nại việc giữ, bắt, tạm giữ. Thời hạn: Điều 110 khoản 4 buộc cơ quan điều tra lấy lời khai ngay trong 12 giờ kể từ khi giữ người trong trường hợp khẩn cấp và phải ra quyết định tạm giữ, ra lệnh bắt hoặc trả tự do; Điều 118 cho tạm giữ không quá 3 ngày, gia hạn không quá 3 ngày, trường hợp đặc biệt gia hạn lần thứ hai không quá 3 ngày, và mọi lần gia hạn đều phải được Viện kiểm sát phê chuẩn trong 12 giờ.

Ghi chú

Vì sao B: cả hai điều đều có khung đọc được nguyên văn, nhưng câu hỏi của mục là "có nên nhận việc này không", mà không điều nào trả lời trực tiếp câu đó — luật chỉ nói cái gì xảy ra sau khi bạn đã biết. Không có bản án nào ở Việt Nam về đúng tình huống này để lên hạng A. Ba cái bẫy hay gặp. Một: coi "tôi chỉ viết code, không biết họ dùng làm gì" là lá chắn — Điều 19 đòi "biết rõ", và cái làm bạn biết rõ thường là chính mấy tin nhắn bạn đang lưu: yêu cầu chuyển tiền qua ví cá nhân, yêu cầu giấu tên miền, yêu cầu đừng ghi tên công ty trong hợp đồng. Hai: gặp công an là ngồi giải thích kỹ thuật cho êm, trong khi Điều 58 và Điều 59 cho bạn quyền giữ im lặng và gọi luật sư ngay từ lúc có mặt ở trụ sở; những gì bạn giải thích trước khi có luật sư cũng thành lời khai. Ba: tưởng bị giữ vài hôm rồi về, trong khi Điều 118 cho cộng dồn 3 ngày, gia hạn 3 ngày, rồi lần thứ hai 3 ngày — đủ để công ty bạn kịp xoá log, đủ để bạn mất việc, và đủ để bạn ký một biên bản mà sau đó rất khó rút. Bạn không cần từ chối mọi khách hàng mờ ám hay tự điều tra họ: hãy hỏi ba câu và lưu câu trả lời trước khi nhận việc; khi bị hỏi, hãy gọi luật sư để được hướng dẫn trước khi trả lời.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi làm, đổi câu hỏi "về kỹ thuật có làm được không" thành câu khác: hãng, nền tảng, công ty có đi trình báo không. Khó ở chỗ phải nén cái ý "chuyện nhỏ thế này ai mà quản", vì nhật ký máy chủ, lịch sử thanh toán, lịch sử chat nhóm, cơ quan điều tra đều có quyền thu thập

Nói đơn giản

Trước khi làm, hỏi một câu: hãng, nền tảng, công ty có đi trình báo không. Nhật ký máy chủ, lịch sử thanh toán, lịch sử chat nhóm, cơ quan điều tra đều có quyền thu thập. Nếu thật sự bị tạm giữ hình sự, trong tối đa 37 ngày sẽ có quyết định có bắt tạm giam bạn hay không. Từ lần hỏi cung đầu tiên bạn đã được mời luật sư; luật sư có thể gửi Viện Kiểm sát ý kiến "không nên phê chuẩn bắt", cũng có thể xin cho tại ngoại.

Lợi ích

Đơn vị hay cá nhân nào phát hiện sự việc phạm tội cũng có quyền trình báo. Cơ quan điều tra thấy có sự việc phạm tội thì phải lập án. Toà án, Viện Kiểm sát và công an "có quyền thu thập, lấy chứng cứ từ các đơn vị và cá nhân liên quan", các đơn vị và cá nhân đó phải cung cấp đúng sự thật. Sau khi tạm giữ hình sự, công an phải đề nghị phê chuẩn bắt (xin Viện Kiểm sát cho bắt tạm giam chính thức) trong 3 ngày. Trường hợp đặc biệt được kéo dài thêm 1 đến 4 ngày. Những trường hợp như gây án lưu động (gây án liên tiếp ở nhiều nơi) được kéo dài tới 30 ngày. Viện Kiểm sát có thêm 7 ngày để quyết định. Cộng lại, trong tối đa 37 ngày sẽ quyết định có bắt hay không. Khi Viện Kiểm sát xét phê chuẩn bắt, "nếu luật sư bào chữa yêu cầu thì phải nghe ý kiến của luật sư bào chữa". Luật sư còn có quyền xin thay đổi biện pháp ngăn chặn, ví dụ đổi từ giam giữ sang cho tại ngoại chờ xét xử, cơ quan điều tra phải trả lời trong 3 ngày. Từ lần hỏi cung đầu tiên, hoặc từ khi bị áp dụng biện pháp ngăn chặn (bị tạm giữ, bị bắt kiểu này), bạn đã được nhờ luật sư. Giai đoạn vụ án còn ở công an điều tra, chỉ được nhờ luật sư. Luật sư đề nghị gặp, trại tạm giam phải sắp xếp chậm nhất trong 48 giờ. Nếu có thể chỉ bị xử quản chế, giam giữ hình sự ngắn hạn (những hình phạt nhẹ hơn tù có thời hạn theo luật Trung Quốc), hoặc chỉ bị hình phạt bổ sung mà không bị hình phạt chính, thì có thể được tại ngoại chờ xét xử. Tại ngoại chờ xét xử là nộp một khoản tiền bảo đảm hoặc tìm một người bảo lãnh, về nhà trước rồi chờ giải quyết vụ án. Tại ngoại dài nhất 12 tháng (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

C

Ghi chú

37 ngày này tính từ lúc bị tạm giữ tới lúc Viện Kiểm sát quyết định có phê chuẩn bắt hay không, không phải giới hạn thời gian bị giam. Sau khi phê chuẩn bắt còn có thời hạn tạm giam trong giai đoạn điều tra, tính tiếp. Trong 37 ngày này, luật sư làm được ba việc: gặp được người, gửi Viện Kiểm sát một bản ý kiến "không nên phê chuẩn bắt", xin cho tại ngoại chờ xét xử. Tác giả cho rằng đợi tới khi bị truy tố mới tìm luật sư thì cửa phê chuẩn bắt đã qua rồi. Các mục còn lại của chương này đều nói cùng một chuyện: bên kia có lý do để đi trình báo hay không.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 19, Điều 390) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Bộ luật Tố tụng hình sự, bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH ngày 27/8/2025 (Điều 58, Điều 59, Điều 74, Điều 110 khoản 4, Điều 118) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… . Tra ngày 3/11/2026.