Dưới 16 tuổi vẫn được đi làm, nhưng chỉ việc nhẹ hoặc việc luật cho phép theo từng nhóm tuổi: thuê sai bị phạt tới 150 triệu đồng

Trẻ dưới 16 tuổi chỉ được nhận việc đúng luật; nhóm nhỏ hơn chỉ làm việc nhẹ trong danh mục, tối đa 4 giờ một ngày và 20 giờ một tuần, không thêm giờ, không làm đêm. Dưới 13 tuổi chỉ còn nghệ thuật và thể thao. Thuê sai ở nhóm lỗi nặng nhất bị phạt 50 đến 75 triệu đồng, doanh nghiệp gấp đôi.

Chi phí

Không tốn tiền. Mất một buổi đọc danh mục việc nhẹ và một lần xin chữ ký của cha mẹ hoặc người giám hộ. Cái đắt hơn là quãng học: trần là 4 giờ một ngày và 20 giờ một tuần, nên một chỗ làm 8 tiếng sẽ lấy mất buổi học, và luật buộc người thuê phải bố trí giờ làm sao cho không ảnh hưởng thời gian học tập. Nhận việc ngoài danh mục là sai luật, và cái mất là chỗ dựa khi xảy ra tai nạn: không hợp đồng, không sổ theo dõi, không ai đứng ra trả viện phí.

Lợi ích

Làm thêm khi còn nhỏ tuổi cần được giới hạn công việc, thời gian và điều kiện an toàn. Gia đình nên kiểm tra nội dung thỏa thuận trước khi cho con nhận việc.

Pháp luật Việt Nam

Điều 143 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH, chia ba mức: người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không được làm công việc và không được làm ở nơi quy định tại Điều 147; người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do bộ quản lý về lao động ban hành; người chưa đủ 13 tuổi chỉ được làm các công việc ở khoản 3 Điều 145, tức nghệ thuật, thể dục, thể thao, không làm tổn hại sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách, và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh. Điều 144 khoản 3 buộc người sử dụng lao động có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ và lập sổ theo dõi riêng, ghi họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc, kết quả kiểm tra sức khoẻ. Điều 145 khoản 1 buộc hợp đồng bằng văn bản với cả người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật, bố trí giờ làm không ảnh hưởng việc học, có giấy khám sức khoẻ xác nhận phù hợp công việc và kiểm tra sức khoẻ định kỳ ít nhất 01 lần trong 06 tháng. Điều 146 đặt trần giờ: người chưa đủ 15 tuổi không quá 4 giờ một ngày và 20 giờ một tuần, không làm thêm giờ, không làm ban đêm; người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không quá 8 giờ một ngày và 40 giờ một tuần, chỉ được làm thêm giờ và làm ban đêm ở những nghề có trong danh mục. Điều 147 cấm hẳn nhóm 15 đến 18 tuổi làm các việc mang vác quá thể trạng, sản xuất và kinh doanh rượu, bia, thuốc lá, chất gây nghiện, sản xuất hoặc vận chuyển hoá chất, khí gas, chất nổ, bảo trì máy móc, phá dỡ công trình, hàn kim loại, lặn biển và đánh bắt xa bờ, cùng các nơi như công trường, cơ sở giết mổ, quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở xoa bóp, điểm bán xổ số, điểm trò chơi điện tử. Chế tài nằm ở Điều 27 Nghị định 283/2026/NĐ-CP: khoản 1 phạt 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng khi không lập sổ theo dõi; khoản 2 phạt 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng với việc dùng lao động chưa thành niên mà chưa có sự đồng ý của cha mẹ, giao kết hợp đồng không bằng văn bản với người chưa đủ 15 tuổi, bố trí giờ làm ảnh hưởng việc học, thiếu giấy khám sức khoẻ hoặc không kiểm tra định kỳ, cho làm quá giờ, cho người chưa đủ 15 tuổi làm thêm giờ hoặc làm ban đêm; khoản 3 phạt 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng (50 đến 75 triệu đồng) với ba nhóm nặng nhất là dùng người 13 đến 15 tuổi làm việc ngoài danh mục, dùng người chưa đủ 13 tuổi ngoài danh mục hoặc chưa được cơ quan chuyên môn cấp tỉnh đồng ý, và dùng người 15 đến 18 tuổi làm công việc hoặc ở nơi bị cấm. Khoản 1 Điều 7 cùng nghị định nói rõ các mức đó là mức với cá nhân, còn tổ chức trả gấp 02 lần, nên một doanh nghiệp nhận trẻ dưới 16 tuổi làm việc ngoài danh mục có thể bị phạt trong khung 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng (100 đến 150 triệu đồng).

Ghi chú

Vì sao mức B: toàn bộ mục là câu chữ đọc được nguyên văn trong luật và nghị định đang có hiệu lực, nhưng đây là quy định về quyền và chế tài, không phải một nghiên cứu đo kết cục, nên không lên A. Ba cái bẫy hay gặp. Một: tin rằng dưới 16 tuổi thì không được làm gì, rồi hoặc từ chối mọi việc làm thêm, hoặc ngược lại nhận việc mà không kiểm tra gì — luật Việt Nam không cấm tuyệt đối, mà chia ba mức tuổi với ba bộ điều kiện khác nhau, và cái quyết định là danh mục việc nhẹ chứ không phải lời thoả thuận với chủ. Hai: làm trong nhà, phụ quán của họ hàng, bán hàng online, giữ trẻ thuê theo giờ và coi đó là việc gia đình nên không cần giấy tờ; hễ có trả công và có người quản lý, giám sát thì đó là quan hệ lao động, và không có hợp đồng cùng sổ theo dõi thì chính người lao động mất chỗ dựa để đòi tiền lương, tiền viện phí hay bồi thường khi tai nạn. Ba: tin rằng có giấy đồng ý của bố mẹ là đủ; giấy đó chỉ là một trong các điều kiện, vẫn phải đúng danh mục, đúng trần giờ, có giấy khám sức khoẻ và kiểm tra định kỳ, và với người chưa đủ 13 tuổi thì còn phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Đừng hiểu ngược mục này thành lời khuyên 16 tuổi nên đi làm hay việc nhẹ nào cũng nhận: việc cần làm là biết ranh giới để từ chối chỗ sai luật, vì chỗ sai luật là chỗ không có bảo hiểm, không có sổ sách và không có ai chịu trách nhiệm khi đứt tay hay ngã giàn giáo.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Mất một phút tính xem mình bao nhiêu tuổi.

Nói đơn giản

Học xong cấp hai thường 15 đến 16 tuổi, đúng ngay mức này. Chưa đủ 16 tuổi, trừ trường hợp đơn vị nghệ thuật, thể thao tuyển đặc biệt, đơn vị nào nhận bạn là phạm luật, cứ mỗi lao động trẻ em mỗi tháng bị phạt 5.000 nhân dân tệ. Vì vậy nơi chịu nhận bạn đều là nơi đang dùng lao động trái luật. Có chuyện xảy ra thật thì tiền thuốc men và tiền bồi thường chỉ đòi được ở chính đơn vị đó.

Lợi ích

义务教育法 (Luật Giáo dục bắt buộc Trung Quốc) Điều 11: "Trẻ em đủ 6 tuổi thì cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp khác phải cho đi học để nhận và hoàn thành giáo dục bắt buộc". Điều 14: "Cấm đơn vị sử dụng lao động tuyển dụng trẻ em, thiếu niên trong độ tuổi phải học giáo dục bắt buộc". Điều 58: không có lý do chính đáng mà không cho trẻ em, thiếu niên trong độ tuổi đi học theo luật này thì chính quyền xã, thị trấn nơi đó hoặc cơ quan quản lý giáo dục cấp huyện "phê bình, giáo dục, buộc sửa chữa trong thời hạn". 禁止使用童工规定 (Quy định cấm sử dụng lao động trẻ em, Trung Quốc) Điều 2: cơ quan nhà nước, đoàn thể xã hội, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, đơn vị dân lập phi doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cá thể "đều không được tuyển người chưa thành niên chưa đủ 16 tuổi". Điều 6: "phạt theo mức mỗi lao động trẻ em sử dụng, mỗi tháng phạt 5.000 nhân dân tệ"; quá hạn không sửa thì phạt mỗi người mỗi tháng 10.000 nhân dân tệ. Điều 7: ai giới thiệu trẻ em đi làm thì "cứ giới thiệu một người phạt 5.000 nhân dân tệ". Điều 10: lao động trẻ em bị ốm hoặc bị thương thì đơn vị sử dụng lao động "phải chịu trách nhiệm đưa đến cơ sở y tế chữa trị, và chịu toàn bộ chi phí y tế và sinh hoạt trong thời gian điều trị"; bị thương tật hoặc chết thì còn phải bồi thường một lần. Điều 13 chỉ để lại một ngoại lệ: đơn vị nghệ thuật, thể thao, được cha mẹ hoặc người giám hộ khác đồng ý, có thể tuyển người làm nghệ thuật chuyên nghiệp, vận động viên chưa đủ 16 tuổi (toàn quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Người hưởng lợi là chính bạn. Đủ 16 tuổi thì đi làm thuê là hợp pháp. Trước khi đi làm mà muốn học một nghề, có thể dùng các tiêu chí ở mục 10 chương này (chọn kỹ năng khó bị tự động hoá) để xét trước. Tiền làm thêm giờ, nghỉ phép năm, chế độ tai nạn lao động nói ở chương 19 đều cần có quan hệ lao động và có chứng cứ. Lao động trẻ em bị thương thì theo Điều 10 Quy định cấm sử dụng lao động trẻ em (Trung Quốc), đơn vị sử dụng lao động chịu toàn bộ chi phí y tế và sinh hoạt trong thời gian điều trị, bị thương tật hoặc chết thì còn phải bồi thường một lần

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH (Điều 143, 144, 145, 146, 147), bản ký PDF: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/02/… ; Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Điều 7 khoản 1, Điều 27), Công báo số 448 ngày 28/7/2026: congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-283-… . Tra ngày 3/11/2026.