Mốc để so các khoá học: thêm một năm đi học, thu nhập của chính người học cao hơn khoảng 9%

Tính trung bình toàn cầu, thêm một năm đi học đi kèm thu nhập cao hơn khoảng 9%; đây là trung bình của nhiều người, không phải lời hứa cho một người. Lấy mốc 10,1 triệu đồng/tháng của người làm công ăn lương, 9% là khoảng 909.000 đồng/tháng, gần 10,9 triệu đồng một năm.

Chi phí

Không mất tiền, chỉ mất chừng mười lăm phút để nhớ một con số và áp nó vào khoá học đang cân nhắc. Khoản đắt ở đây không phải tiền mà là quyết định: đã lấy 9% làm thước thì bạn sẽ phải bỏ vài khoá nghe rất hấp dẫn, và bỏ thì khó hơn trả tiền.

Lợi ích

Psacharopoulos và Patrinos (2018) gộp 1.120 ước lượng ở 139 nước và ra một con số rất ổn định qua nhiều thập kỷ: lợi tức riêng trung bình toàn cầu của một năm đi học thêm là khoảng 9%/năm. Lợi tức riêng là phần rơi vào chính người học, không phải phần rơi vào xã hội. Ba điểm nữa trong cùng bài: lợi tức riêng của giáo dục đại học đã tăng theo thời gian; lợi tức xã hội vẫn trên 10% ở bậc trung học và đại học; nữ học vẫn lãi hơn nam, và nước thu nhập thấp lãi hơn nước giàu. Thử nhân trên mức thu nhập ở Việt Nam, đây không phải số đo của Việt Nam: thu nhập bình quân của lao động làm công hưởng lương 9 tháng năm 2026 là 10,1 triệu đồng/tháng, nên 9% tương đương khoảng 909.000 đồng/tháng, gần 10,9 triệu đồng/năm. Đó là cái thước, không phải lời hứa: một khoá 30 triệu đồng chỉ đáng khi nó mang lại cho bạn thứ gì đó gần mức đó mỗi năm, và giữ được trong nhiều năm.

Ghi chú

Vì sao mức A: con số 9% không phải một nghiên cứu lẻ mà là gộp 1.120 ước lượng ở 139 nước, cùng chiều qua sáu thập kỷ, nên độ tin của nó nằm ở chỗ lặp lại, không nằm ở một mẫu đẹp. Nhưng A ở đây là độ tin của một con số trung bình toàn cầu, không phải độ tin của dự báo cho riêng bạn. Bốn cái bẫy. Một: nhân 9% cho một khoá ba tháng. 9% là mỗi năm học chính quy, cộng dồn theo năm làm việc; một khoá ba tháng không phải một năm học và cũng không tự nhân lên. Hai: đọc 9% thành số Việt Nam. Ở đây không có cơ quan nào công bố lợi tức của một năm đi học cho cả nước, nên con số 909.000 đồng/tháng chỉ là phép nhân trên mức thu nhập bình quân, không phải mức tăng lương mà một người cụ thể nhận được. Ba: bỏ chi phí cơ hội. Với phần lớn người đi học thêm, khoản đắt nhất hiếm khi là học phí mà là một hai năm không có lương, không có bảo hiểm và không được tính thâm niên, thứ không nằm trong bất kỳ bảng học phí nào. Bốn: lấy mức trung bình của người làm công ăn lương để so cho người đang làm nghề tự do, thu nhập tháng không đều và không có hợp đồng. Có người đọc xong sẽ nghĩ 9% là ít nên thôi không học gì; đúng ra, nếu khoản chênh 9% giữ được qua ba chục năm làm việc thì tính tổng lại là lớn; đó là trung bình của nhiều người, và khoản chênh này đến chậm, không đều. Chiều ngược lại cũng sai: 9% không có nghĩa học gì cũng lãi như nhau. Nghiên cứu đó nói rõ chênh lệch giữa các ngành và các nước lớn hơn nhiều so với con số trung bình, nên câu hỏi đúng không phải "học có lãi không" mà là "khoá này, ở chỗ này, có lãi hơn một năm học thêm không".

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Nhớ con số này, dùng làm thước đo cho mọi phương án "học thêm cái gì đó".

Nói đơn giản

Tính trung bình toàn thế giới, học thêm một năm thì thu nhập cá nhân mỗi năm cao hơn khoảng 9%, lợi ích của nữ luôn cao hơn nam. Con số này nói về đi học chính quy, đăng ký một khoá học thì không áp thẳng được. Dùng nó làm thước đo: một khoá học đòi bạn 30.000 nhân dân tệ và nửa năm, thì hỏi thay đổi thu nhập nó mang lại có bằng học thêm một năm không.

Lợi ích

Một tổng quan gồm giai đoạn 1950 đến 2014, 139 nước, 1.120 ước tính, tính ra: "lợi ích riêng trung bình toàn cầu của một năm học thêm là 9% mỗi năm". Lợi ích riêng là phần rơi vào thu nhập của chính người học: học thêm một năm, thu nhập trung bình cao hơn khoảng 9%. Lợi ích riêng của giáo dục đại học đang tăng. Lợi ích xã hội của giáo dục (phần rơi vào cả xã hội chứ không phải bản thân người học) vẫn rất cao. Lợi ích trung bình khi nữ được đi học luôn cao hơn nam

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Đây là mức trung bình toàn cầu của "học thêm một năm", không coi là lợi ích của "đăng ký một khoá học" được, cũng không phải con số cụ thể của Trung Quốc, chỉ dùng để tham chiếu cỡ số. Tác dụng của nó là cho mọi phương án đào tạo một cây thước. Một khoá học đòi bạn 30.000 nhân dân tệ và nửa năm, thì phải hỏi nó có mang lại thay đổi thu nhập tương đương một năm học chính quy không. Cũng cần lưu ý, con số trung bình toàn cầu che đi khác biệt rất lớn giữa các ngành và giữa các nước

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Psacharopoulos G, Patrinos HA (2018). Returns to investment in education: a decennial review of the global literature. Education Economics, 26(5), 445–458: doi.org/10.1080/09645292.2018.1484426 ; bản đọc được toàn văn, Ngân hàng Thế giới, Policy Research Working Paper 8402: documents.worldbank.org/curated/en/4425215234… ; Tổng cục Thống kê, Thông cáo báo chí về tình hình lao động, việc làm quý III và 9 tháng năm 2026: nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2026/10/thong-cao… . Tra ngày 3/11/2026.