Con va đầu khi chơi thể thao, sau đó đau đầu, chóng mặt hoặc ngơ ngác: trong ngày đừng vào sân lại; nôn hết lần này tới lần khác, ngày càng buồn ngủ, đau đầu ngày càng nặng thì đi cấp cứu ngay
MớiMức BLợi ích lớnTuổi thọKhông tốn tiềnÍt thời gianCần chút ý chí
Trẻ bị chấn động não mà vẫn chơi tiếp, trung bình 44 ngày mới hồi phục; trẻ rời sân ngay thì khoảng 22 ngày. Va đầu xong có gì không ổn thì trong ngày đừng vào sân lại, chờ bác sĩ cho phép rồi mới chơi. Nôn liên tục, ngày càng buồn ngủ gọi không tỉnh, đau đầu ngày càng nặng, nói ngọng, co giật đều là dấu hiệu phải đi cấp cứu ngay.
- Chi phí
- Không tốn tiền. Cho con rời sân, trong ngày không tập, không thi đấu nữa. Khó ở chỗ trận đấu đang căng, con tự nói "không sao", huấn luyện viên và cha mẹ đều muốn con chơi tiếp.
- Lợi ích
- Chấn động não là chức năng não bị rối loạn tạm thời sau khi đầu bị va đập, chụp phim thường không thấy gì. Một nghiên cứu ở Mỹ theo dõi 69 vận động viên bị chấn động não khi chơi thể thao, trung bình khoảng 15 tuổi. 35 em rời sân ngay, trung bình 22,0 ngày hồi phục. 34 em còn triệu chứng mà vẫn chơi tiếp, trung bình 44,4 ngày (P=0,003, khó là ngẫu nhiên). Nhóm chơi tiếp có cơ hội hồi phục kéo dài quá 21 ngày gấp 8,80 lần nhóm rời sân. Năm 2022, Hội nghị Quốc tế về Chấn động não trong thể thao ở Amsterdam đưa ra một bản đồng thuận. Bản này nói người xuất hiện mất ý thức, co giật, đứng không vững, lú lẫn, thay đổi hành vi, không nhớ được việc thì phải rời sân ngay. Những người này trong ngày không nên quay lại thi đấu hay tập luyện. Ngoại lệ là nhân viên y tế có kinh nghiệm đã khám tại chỗ, xác nhận không phải do chấn động não. Hướng dẫn của CDC Hoa Kỳ cho cha mẹ và huấn luyện viên còn viết thẳng hơn: có triệu chứng đáng ngờ thì rời sân ngay, trong ngày không vào lại, chờ bác sĩ nói được thì mới chơi lại. Hướng dẫn còn nói đừng tự đánh giá nặng nhẹ, chỉ nhân viên y tế mới đánh giá được. Hướng dẫn liệt kê các dấu hiệu phải đi cấp cứu ngay: co giật, không nhận ra người hoặc nơi chốn, buồn nôn, nôn nhiều lần, hành vi bất thường, ngày càng lú lẫn hoặc bứt rứt. Còn có ngất đi rồi ngày càng buồn ngủ, gọi không tỉnh, nói ngọng, tay chân yếu hoặc tê. Rồi đau đầu ngày càng nặng không đỡ, hai đồng tử to nhỏ khác nhau hoặc nhìn một thành hai (Mỹ / nhiều nước)
- Ghi chú
- Xếp B vì hai nhóm chơi tiếp và rời sân không chia bằng bốc thăm, số người cũng ít. Lợi ích xếp lớn là dựa vào việc số ngày hồi phục rút ngắn khoảng một nửa. Bản đồng thuận còn nói hai ngày đầu bớt nhìn màn hình, có thể làm việc nhẹ như đi dạo, sau 24 đến 48 giờ thì tăng dần theo mức chịu được. Nhưng môn thể thao có nguy cơ va chạm, ngã thì phải chờ bác sĩ nói được. Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, trượt tuyết xem chương 22 mục 12 (đội mũ khi đi xe đạp địa hình). Người già đập đầu vài tuần sau mới có vấn đề xem chương 13 mục 10 (người già từng đập đầu). Người được lợi là con.
Nguồn · 4
- Elbin RJ, Sufrinko A, Schatz P, et al. (2016). Removal From Play After Concussion and Recovery Time. Pediatrics, 138(3), e20160910. doi.org/10.1542/peds.2016-0910
- Patricios JS, Schneider KJ, Dvorak J, et al. (2023). Consensus statement on concussion in sport: the 6th International Conference on Concussion in Sport-Amsterdam, October 2022. British Journal of Sports Medicine, 57(11), 695-711. doi.org/10.1136/bjsports-2023-106898
- CDC (2025). Signs and Symptoms of Concussion. HEADS UP. cdc.gov/heads-up/signs-symptoms/index.html
- CDC. How to Respond. HEADS UP. cdc.gov/heads-up/response/index.html