Đừng gửi con vào "trại rèn luyện", "trung tâm cai nghiện game": hệ thống giáo dục không có loại trường đó, và giữ con trong phòng khoá là hành vi bị luật cấm

Không có loại trường nào để phụ huynh gửi con cho ngoan. Trường giáo dưỡng chỉ dành cho người chưa thành niên phạm tội, do toà quyết định, 6 tháng đến 2 năm. Khoá trái phòng, giữ con là bạo lực gia đình: gọi 111.

Chi phí

Không đồng nào, và còn giữ lại được khoản học phí nội trú mà nơi đó sẽ thu trước. Cái phải trả là thời gian của chính mình: vài buổi làm việc với bác sĩ hoặc nhà tâm lý, và những tuần ở nhà với con trong lúc con đang khó nhất, khi họ hàng khuyên đưa con đi cho nhẹ nhà. Ý chí nằm ở chỗ đó: chịu được tiếng "chiều con", "không dạy được con", để không giao con cho người lạ.

Lợi ích

Khi trẻ gặp vấn đề hành vi hoặc nghiện game, trước tiên cần đánh giá tâm lý, môi trường gia đình và hỗ trợ phù hợp. Đừng đưa trẻ tới một cơ sở giam giữ, kỷ luật không rõ thẩm quyền hay giấy phép.

Pháp luật Việt Nam

Trước hết là chuyện loại hình. Hệ thống giáo dục Việt Nam không có trường nội trú nào nhận trẻ với mục đích "rèn nếp" hay "cai game" theo hợp đồng của cha mẹ. Chỗ duy nhất có thể nhận trẻ ở lại qua đêm ngoài gia đình là cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em hoặc cơ sở trợ giúp xã hội, tức là cơ sở có chức năng bảo vệ, nuôi dưỡng, không phải nơi nhận trẻ để trị hư. Còn "trường giáo dưỡng" thì khác hẳn về bản chất: Điều 51 Luật Tư pháp người chưa thành niên 59/2024/QH15 định nghĩa đó là việc buộc người chưa thành niên phạm tội học văn hoá, học nghề, lao động, sinh hoạt dưới sự quản lý, giáo dục trong một tổ chức giáo dục có kỷ luật chặt chẽ; biện pháp này do toà án quyết định, chỉ áp dụng với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng thuộc một danh sách tội nhất định, hoặc người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội nghiêm trọng thuộc danh sách hẹp hơn, và thời hạn từ 6 tháng đến 2 năm. Nghĩa là không có cửa nào để cha mẹ tự nộp đơn xin cho con vào đó, và không có chuyện "vào rồi sẽ ngoan". Thứ hai là chuyện giam giữ. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 13/2022/QH15 Điều 3 khoản 1 điểm p xếp cô lập, giam cầm thành viên gia đình vào hành vi bạo lực gia đình, cùng nhóm với đánh đập và lăng mạ; điểm d xếp việc không giáo dục thành viên gia đình là trẻ em vào nhóm đó. Nếu người giữ con không phải cha mẹ thì đó lại là quan hệ dân sự, và việc giữ người không có căn cứ là chuyện hình sự. Thứ ba là đường dùng được ngay khi đã lỡ gửi. Nghị định 56/2017/NĐ-CP Điều 25 khoản 1 buộc mọi cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân khi phát hiện hoặc có thông tin về hành vi xâm hại trẻ em phải thông báo ngay cho Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em, cơ quan lao động - thương binh và xã hội, cơ quan công an hoặc Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra vụ việc; Điều 26 khoản 3 buộc trong vòng 12 giờ kể từ khi nhận thông tin, nếu trẻ có nguy cơ hoặc đang bị tổn hại nghiêm trọng về tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm thì phải áp dụng biện pháp can thiệp khẩn cấp hoặc tạm thời cách ly trẻ khỏi người gây tổn hại; Điều 32 cho Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyền quyết định tạm thời cách ly trẻ khỏi cha, mẹ, người chăm sóc trong vòng 12 giờ, thời hạn cách ly tối đa 15 ngày. Tổng đài 111 là số ngắn ba số, hoạt động 24 giờ, không thu phí viễn thông và phí tư vấn (Nghị định 56/2017/NĐ-CP Điều 22 và Điều 23; trang chính thức tongdai111.vn).

Ghi chú

Vì sao mức B: phần loại hình và phần thẩm quyền là câu chữ đọc được trong luật và nghị định, nên mục này không phải suy đoán về chuyện "có được gửi con hay không"; nhưng không có thống kê nào cho biết ở Việt Nam mỗi năm có bao nhiêu cơ sở tự nhận rèn luyện trẻ, bao nhiêu trẻ bị giữ, và bao nhiêu vụ bị xử lý, nên không thể nói chuyện đó phổ biến đến mức nào. Ba cái bẫy người Việt hay sập. Một: nghe chữ "trường giáo dưỡng" rồi tưởng đó là chỗ nhà nước nhận trẻ hư để dạy lại, trong khi đối tượng là người chưa thành niên phạm tội và quyết định là của toà, không phải của cha mẹ. Hai: tin quảng cáo "trại hè kỷ luật", "trung tâm giáo dục nhân cách", "lớp rèn luyện 21 ngày" trên mạng xã hội, nơi hợp đồng chỉ là một tờ giấy photo, thu tiền cả khoá trước, và không có ai chịu trách nhiệm chuyên môn về tâm lý trẻ. Ba: ký hợp đồng mà không đọc phần thăm nom, rồi mới phát hiện không được gặp con, con không được gọi điện, giấy tờ và điện thoại bị giữ — đó không phải quy định nội trú bình thường mà là dấu hiệu của việc cách ly trẻ, và cách xử lý là gọi 111 hoặc ra công an xã, phường, không phải chờ hết khoá. Điều đáng nói thêm: chơi game nhiều không phải tội, và cách can thiệp có cơ sở là khám, đánh giá rồi điều trị ngoại trú tại chuyên khoa tâm thần hoặc tâm lý, chứ không phải cách ly khỏi gia đình.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền, còn tiết kiệm được một khoản học phí. Khó ở chỗ đúng lúc con quậy dữ nhất, cha mẹ phải nhịn để không giao con cho người ngoài "quản giáo khép kín".

Nói đơn giản

Luật (Trung Quốc) cấm rõ việc dùng cách gây hại thân thể, tinh thần của trẻ để cai nghiện mạng. Một trường huấn luyện đặc biệt ở Hợp Phì còng một cậu bé vừa được đưa tới trong phòng biệt giam, khoảng 44 tiếng sau thì cậu chết. Học viện Dự Chương ở Nam Xương nhốt học sinh vào phòng biệt giam, bốn người bị kết án tù; cha mẹ đòi lại học phí, toà không chấp nhận.

Lợi ích

Điều 68 "Luật Bảo vệ người chưa thành niên" (Trung Quốc) quy định mọi tổ chức, cá nhân không được dùng cách xâm hại sức khoẻ thân thể, tinh thần của người chưa thành niên để can thiệp việc người chưa thành niên nghiện mạng. Hai vụ dưới đây đều có bản án của toà. Vụ thứ nhất ở Hợp Phì, An Huy. Tháng 8/2017, cha mẹ một chàng trai 18 tuổi ký thoả thuận với một trường huấn luyện đặc biệt, gửi cậu tới cai nghiện mạng. Người của trường cưỡng ép đưa cậu đi, nhốt vào phòng biệt giam, còng hai tay cậu vào song cửa sổ. Họ hạn chế cậu ăn, uống và nghỉ ngơi, còn đánh cậu. Khoảng 44 tiếng sau, chàng trai tử vong. Kết luận giám định là nhiệt độ cao, tư thế bị hạn chế, thiếu ăn uống và chấn thương gây rối loạn nước và điện giải dẫn tới tử vong. Ngày 31/10/2018, Toà án Nhân dân Trung cấp thành phố Hợp Phì (Trung Quốc) xử sơ thẩm. Người phụ trách trường phạm tội cố ý gây thương tích và tội giam giữ người trái pháp luật, bị phạt 16 năm tù. Bốn huấn luyện viên bị phạt từ 1 năm tới 8 năm 6 tháng tù. Ngày 28/12/2018, Toà án Nhân dân Cấp cao tỉnh An Huy xử phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm. Quyết định phúc thẩm ghi rõ trường này không được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, mấy bị cáo cũng đều không có tư cách giáo viên. Vụ thứ hai ở Nam Xương, Giang Tây. Học viện Dự Chương mở năm 2013, giải thể, ngừng hoạt động tháng 11/2017. Trong thời gian hoạt động, trường đưa một số học sinh vào "phòng giải toả buồn bực" để biệt giam, cử người canh giữ, mỗi lần nhốt ba tới mười ngày. Ngày 28/4/2023, Toà án Nhân dân quận An Nguyên, thành phố Bình Hương tuyên án sơ thẩm xét xử lại, năm bị cáo phạm tội giam giữ người trái pháp luật. Bốn người bị kết án, nguyên văn của Tân Hoa Xã là "tù có thời hạn từ hai năm mười tháng tới mười một tháng không đều nhau" (tức mỗi người từ 11 tháng tới 2 năm 10 tháng). Bốn người này còn bị cấm làm nghề liên quan tới giáo dục trong một thời hạn nhất định, một người được miễn hình phạt. Cha mẹ đòi bồi thường học phí và tiền đi lại, toà không chấp nhận (toàn quốc Trung Quốc / An Huy / Giang Tây)

Mức bằng chứng

C

Ghi chú

Xếp C vì chỉ có từng vụ riêng lẻ, không có thống kê loại trường này xảy ra chuyện bao nhiêu. Vụ Hợp Phì chỉ có báo chí đưa tin, bài báo dẫn bản án sơ thẩm và quyết định phúc thẩm, trên trang chính thức của toà không tìm thấy nguyên văn bản án. Vụ Học viện Dự Chương là Tân Hoa Xã đưa tin việc toà tuyên án. Con mê chơi game thì trước hết làm theo chương này mục 14 (con mê chơi game), xem giấc ngủ, bài tập và thời gian ra ngoài vận động có bị lấn mất không. Điểm số, giấc ngủ, quan hệ trong nhà cùng sụp, khuyên cũng không dừng được, thì đưa con tới khoa tâm thần hoặc khoa tâm lý trẻ em, để bác sĩ chẩn đoán rồi chữa. Đã gửi vào rồi thì đón con về. Con nói bị nhốt, bị đánh thì báo công an. Người được lợi là con.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 (Điều 51): vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/luat-tu-phap-nguoi-c… ; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình số 13/2022/QH15 (Điều 3 khoản 1 điểm d và điểm p): vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/luat-phong-chong-bao… ; Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09/5/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em (Điều 3 khoản 2, Điều 22, Điều 23, Điều 25 khoản 1, Điều 26 khoản 3, Điều 32): vbpl.vn/van-ban/chi-tiet/nghi-dinh-so-56-2017… ; Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em: tongdai111.vn/ . Tra ngày 3/11/2026.