Thử việc: 180, 60, 30, 6 ngày, ít nhất 85% lương, và chỉ một lần cho một công việc

Thử việc tối đa 180 ngày với quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với việc cần cao đẳng trở lên, 30 ngày với trung cấp và công nhân kỹ thuật, 06 ngày làm việc với việc khác. Lương ít nhất 85%. Chỉ một lần cho một công việc. Hết hạn phải thông báo kết quả.

Chi phí

Khoản mất đầu tiên là 15% lương, vì Điều 26 buộc trả ít nhất 85% mức lương của công việc đó, nên một tháng thử việc là một tháng nhận ít hơn công việc thật. Cái mất thêm là thời gian không được tính vào hợp đồng chính: 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp là nửa năm, và nếu sau đó công ty không ký hợp đồng thì nửa năm ấy không có bảo hiểm thất nghiệp. Phía người sử dụng lao động, cái giá được ghi thành số: yêu cầu thử việc quá 01 lần cho một công việc, thử việc quá thời gian thoả thuận hoặc vượt điều kiện của Điều 25, trả lương thử việc dưới 85%, hoặc không ký hợp đồng khi thử việc đã đạt — mỗi hành vi bị phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và còn bị buộc trả đủ tiền lương của công việc đó; thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng hoặc không thông báo kết quả bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Lợi ích

Thử việc chỉ có ý nghĩa khi hai bên thống nhất rõ công việc, thời hạn và mức trả. Giữ hợp đồng hoặc thỏa thuận thử việc để đối chiếu khi bị kéo dài.

Pháp luật Việt Nam

Điều 25 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH, đặt bốn mức và một điều kiện: thời gian thử việc do hai bên thoả thuận căn cứ tính chất, mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc, và không quá 180 ngày với công việc của người quản lý doanh nghiệp, không quá 60 ngày với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên, không quá 30 ngày với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ, không quá 06 ngày làm việc với công việc khác. Điều 24 khoản 3 loại hẳn một nhóm: không áp dụng thử việc với người giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng. Điều 26 đặt sàn lương: tiền lương trong thời gian thử việc do hai bên thoả thuận nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó — sàn này tính trên mức lương của công việc, không tính trên mức lương tối thiểu vùng. Điều 27 khoản 1 buộc khi kết thúc thời gian thử việc phải thông báo kết quả cho người lao động; đạt thì tiếp tục hợp đồng đã giao kết hoặc phải giao kết hợp đồng lao động nếu trước đó chỉ có hợp đồng thử việc; không đạt thì chấm dứt. Khoản 2 cho cả hai phía một đường thoát đối xứng: trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền huỷ bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Nghĩa là quãng thử việc không phải quãng một chiều, và người lao động rời đi trong thời gian này không mất trợ cấp, không phải đền. Phần nối tiếp mới là chỗ hay bị bỏ: Điều 13 khoản 2 buộc giao kết hợp đồng lao động trước khi nhận người vào làm việc, Điều 14 khoản 1 buộc hợp đồng bằng văn bản, làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản; và Điều 20 khoản 2 xử lý hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn làm: trong 30 ngày phải ký hợp đồng mới, quá 30 ngày mà không ký thì hợp đồng cũ trở thành không xác định thời hạn, và nếu ký tiếp một hợp đồng xác định thời hạn thì chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó phải chuyển sang không xác định thời hạn. Điều này đóng đúng cái cửa mà nhiều nơi dùng: hết thử việc, ký hợp đồng 01 tháng, hết 01 tháng lại ký hợp đồng 01 tháng mới, và người lao động không bao giờ có hợp đồng dài. Về chế tài, Điều 16 Nghị định 283/2026/NĐ-CP phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với bốn hành vi: yêu cầu thử việc quá 01 lần cho một công việc, thử việc quá thời gian thoả thuận hoặc vượt điều kiện của Điều 25, trả lương thử việc thấp hơn thoả thuận hoặc thấp hơn 85%, không giao kết hợp đồng lao động khi thử việc đạt yêu cầu; khoản 1 phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng với việc thử việc khi hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng và với việc không thông báo kết quả; khoản 3 buộc trả đủ tiền lương của công việc đó và buộc giao kết hợp đồng. Điều 15 khoản 1 cùng nghị định phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi giao kết hợp đồng không bằng văn bản với công việc từ đủ 01 tháng trở lên, và khoản 3 điểm a buộc giao kết bằng văn bản. Điều 7 khoản 1: doanh nghiệp trả gấp đôi mức của cá nhân.

Ghi chú

Vì sao mức B: bốn mức ngày, sàn 85%, quy tắc một lần và nghĩa vụ thông báo kết quả đều là câu chữ của Điều 25, 26, 27, còn khung phạt là số trong nghị định đang có hiệu lực, nên không có chỗ nào phải ước; chưa lên A vì không có thống kê Việt Nam nào về tỷ lệ người bị thử việc quá hạn, số người bị thử việc lặp lại ở nhiều công việc, hay mức thiệt hại bình quân của một lần thử việc trả dưới sàn. Ba cái bẫy người Việt hay sập. Một: bị thử việc hai lần cho cùng một công việc, kiểu lần đầu ở chi nhánh này rồi chuyển sang chi nhánh khác vẫn gọi là thử việc, trong khi Điều 25 chặn ở đúng một lần cho một công việc và Điều 16 khoản 2 điểm a của nghị định phạt hành vi đó. Hai: nhận 85% nhưng bị trừ thêm tiền ăn, tiền đồng phục, tiền "đào tạo", nên thực nhận dưới sàn; sàn 85% tính trên mức lương của công việc, và mọi khoản khấu trừ phải nằm trong hợp đồng, có bảng kê theo Điều 95 khoản 3. Ba: hết thử việc mà công ty không ký hợp đồng, hoặc ký hợp đồng 01 tháng rồi gia hạn mãi; Điều 20 khoản 2 buộc trong 30 ngày phải ký hợp đồng mới, quá hạn thì hợp đồng thành không xác định thời hạn, và hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 01 lần. Bạn không cần chấp nhận "làm thử không lương" hay "thử việc 6 tháng cho vị trí bán hàng": mức trần theo loại công việc là con số luật định, và việc đúng là đề nghị ghi thời gian thử việc, mức lương thử việc vào hợp đồng bằng văn bản ngay từ ngày đầu, giữ một bản, rồi yêu cầu thông báo kết quả bằng văn bản khi hết hạn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi ký bỏ vài phút đối chiếu thời hạn hợp đồng với độ dài thời gian thử việc.

Nói đơn giản

Hợp đồng từ 3 tháng đến 1 năm thì thử việc tối đa 1 tháng, từ 1 đến 3 năm tối đa 2 tháng, từ 3 năm trở lên tối đa 6 tháng. Một công ty chỉ được thử việc bạn một lần, lên chính thức rồi chuyển vị trí lại bắt thử việc nữa là trái luật. Lương thử việc không được thấp hơn 80% mức thấp nhất của cùng vị trí hoặc lương ghi trong hợp đồng, cũng không được thấp hơn lương tối thiểu ở địa phương.

Lợi ích

Hợp đồng từ 3 tháng trở lên chưa đủ 1 năm thì thử việc không quá 1 tháng. Từ 1 năm trở lên chưa đủ 3 năm thì không quá 2 tháng. Từ 3 năm trở lên, và hợp đồng không xác định thời hạn (không ghi ngày hết hạn), thì không quá 6 tháng. Hợp đồng lấy việc hoàn thành một công việc làm thời hạn, hoặc hợp đồng tổng cộng dưới 3 tháng, thì không được thoả thuận thử việc. "Một người sử dụng lao động với một người lao động chỉ được thoả thuận thử việc một lần", cùng một công ty với cùng một người chỉ được thử một lần. Hợp đồng chỉ ghi thời gian thử việc thì khoảng thử việc đó không thành lập, thời hạn đó chính là thời hạn hợp đồng lao động. Lương thử việc "không được thấp hơn mức lương thấp nhất của cùng vị trí trong đơn vị hoặc 80% tiền lương thoả thuận trong hợp đồng lao động, và không được thấp hơn mức lương tối thiểu nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở". Thoả thuận thử việc dài quá mức luật cho phép mà người đó đã thật sự làm, đơn vị phải trả thêm một khoản bồi thường. Tính theo mức lương tháng sau khi hết thử việc, cho phần thời gian vượt quá. Trong thời gian thử việc, đơn vị muốn chấm dứt hợp đồng chỉ được làm trong mấy trường hợp luật đã liệt kê, và phải nói rõ lý do với người lao động (áp dụng toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Ba cách làm trái luật hay gặp nhất. Một là hợp đồng chỉ ký 1 năm mà thoả thuận thử việc 3 tháng. Hai là lên chính thức rồi chuyển vị trí, bắt thử việc thêm lần nữa. Ba là "thử việc thì không đóng bảo hiểm xã hội": nghĩa vụ bảo hiểm xã hội tính từ ngày đầu đi làm, không liên quan có thử việc hay không, nghĩa vụ của người sử dụng lao động xem chương 12 mục 16. Bị cho nghỉ trong thời gian thử việc không có nghĩa là không được đồng nào, phải xem lý do đơn vị đưa ra có thuộc mấy trường hợp luật cho phép cho nghỉ hay không. Bị chấm dứt trái luật thì tính 2N theo mục 6.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 (Điều 13 khoản 2, Điều 14 khoản 1, Điều 20 khoản 2, Điều 24, Điều 25, Điều 26, Điều 27), bản ký PDF: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/02/… bản công bố kèm tệp đọc được: congbao.chinhphu.vn/van-ban/van-ban-hop-nhat-… ; Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 (Điều 7 khoản 1, Điều 15 khoản 1 và khoản 3 điểm a, Điều 16): congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-283-… Tra ngày 3/11/2026.