Thuế với trợ cấp thôi việc: phần đúng luật không tính, phần thêm thì tính

Trợ cấp thôi việc trả đúng luật không nằm trong thu nhập chịu thuế. Phần trả thêm ngoài luật thì tính thuế luỹ tiến 5% đến 35%, sau khi trừ giảm trừ 15.500.000 đồng một tháng. Đơn vị gộp cả khoản đúng luật vào để tính thuế là làm sai.

Chi phí

Không phải nộp thêm đồng nào để kiểm: một lần đọc bảng lương cuối cùng, một lần mở ứng dụng thuế để xem tờ khai, và một cuộc gọi tới cơ quan thuế nếu con số không khớp. Cái mất là tiền thuế bị trừ sai, và nó không nhỏ: cùng một khoản trợ cấp, nếu bị cộng vào thu nhập năm thì phần vượt các mốc 120 triệu, 360 triệu, 720 triệu và 1.200 triệu đồng đều bị đẩy lên bậc thuế cao hơn, trong khi đúng luật thì khoản đó không nằm trong thu nhập chịu thuế. Phần tiền đúng luật: nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc, tính trên tiền lương bình quân của 06 tháng liền kề trước khi thôi việc, với người đã làm thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên. Ngưỡng để biết mình có bị tính sai: giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15.500.000 đồng một tháng, và biểu thuế luỹ tiến từng phần có 5 bậc với thuế suất 5%, 10%, 20%, 30%, 35%.

Lợi ích

Tiền được trả khi thôi việc có thể gồm phần miễn thuế và phần phải tính thuế. Yêu cầu bảng tách khoản trước khi chấp nhận số tiền thực nhận.

Pháp luật Việt Nam

Điều 3 khoản 2 điểm c Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 liệt kê thu nhập từ tiền lương, tiền công gồm các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác, nhưng trừ ra một danh sách dài, và trong danh sách đó có trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hằng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, rồi tới trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm và trợ cấp mang tính chất bảo trợ xã hội. Nghĩa là trợ cấp thôi việc trả theo đúng pháp luật lao động không phải khoản được miễn có điều kiện, mà là khoản nằm ngoài thu nhập chịu thuế ngay từ đầu — không có ngưỡng, không có hạn mức, không có mức "mấy lần lương bình quân". Phần vượt ra ngoài quy định thì ngược lại: một khoản đơn vị tự nguyện trả thêm, một khoản "hỗ trợ" ghi trong biên bản thoả thuận mà không có căn cứ pháp luật, hay phần chênh do tính sai số năm, đều là khoản lợi ích bằng tiền từ quan hệ lao động, nên vẫn vào thu nhập chịu thuế và chịu biểu thuế luỹ tiến. Mức tiền để tự kiểm nằm ở ba điều sau: Điều 46 khoản 1 Bộ luật Lao động tính trợ cấp thôi việc bằng nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc, khoản 3 lấy tiền lương bình quân của 06 tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi thôi việc; Điều 10 khoản 1 Luật Thuế thu nhập cá nhân cho giảm trừ 15,5 triệu đồng một tháng với người nộp thuế (186 triệu đồng một năm) và 6,2 triệu đồng một tháng với mỗi người phụ thuộc; Điều 9 khoản 2 đặt biểu thuế luỹ tiến từng phần 5 bậc, bậc 1 đến 120 triệu đồng một năm chịu 5%, bậc 2 trên 120 đến 360 triệu chịu 10%, bậc 3 trên 360 đến 720 triệu chịu 20%, bậc 4 trên 720 đến 1.200 triệu chịu 30%, bậc 5 trên 1.200 triệu chịu 35%. Luật này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Ghi chú

Vì sao mức B: ranh giới giữa phần không tính thuế và phần tính thuế đọc được nguyên văn trong một dòng của Luật Thuế thu nhập cá nhân, và hai con số dùng để tự kiểm là giảm trừ 15,5 triệu đồng cùng năm bậc thuế suất của cùng luật đó; chưa lên A vì không có thống kê Việt Nam nào về số người bị đơn vị tính thuế sai vào khoản trợ cấp thôi việc, nên không có số đo kết cục. Ba cái bẫy. Một: nghe nói trợ cấp thôi việc "được miễn thuế tới vài lần lương bình quân" rồi tưởng phần vượt mức đó mới chịu thuế — cơ chế đó không có trong luật Việt Nam, ở đây khoản trả đúng luật không nằm trong thu nhập chịu thuế, còn khoản trả thêm thì cộng vào thu nhập chịu thuế, không có mức miễn riêng. Hai: để đơn vị gộp cả khoản trợ cấp vào thu nhập của tháng cuối rồi trừ thuế theo biểu luỹ tiến, trong khi khoản đúng luật phải được loại ra trước khi tính; cách kiểm là so số trên tờ khai với số trên quyết định thôi việc. Ba: nhận tiền rồi mới hỏi, khi đã qua kỳ quyết toán của đơn vị — hỏi trước khi ký biên bản nhận tiền thì đơn vị còn phải giải trình, còn hỏi sau thì phải chờ quyết toán thuế và tự làm hồ sơ với cơ quan thuế. Bạn không cần tự tính thuế: việc cần làm là tách khoản nào trả theo luật, khoản nào trả thêm, giữ lại quyết định thôi việc và bảng lương 06 tháng cuối, rồi so ba con số — số năm làm việc, tiền lương bình quân, và số thuế đã bị trừ.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Tra lương bình quân năm trước của người lao động ở địa phương, rồi bỏ vài phút đối chiếu đơn vị đã khấu trừ thuế thế nào. Trong ứng dụng thuế thu nhập cá nhân (Trung Quốc) xem được chi tiết khai thuế của từng khoản thu nhập.

Nói đơn giản

Khoản bồi thường một lần nhận được vì chấm dứt hợp đồng lao động, phần nằm trong 3 lần lương bình quân năm trước của người lao động địa phương thì không nộp thuế thu nhập cá nhân. Phần vượt tính thuế riêng, không cộng chung với lương cả năm. Đơn vị mà gộp cả khoản vào lương tháng đó để khấu trừ thuế, thì hỏi đơn vị cho rõ trước, rồi gọi 12366 hỏi cơ quan thuế.

Lợi ích

Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế (Trung Quốc) có một văn bản, điều chỉnh khoản thu nhập bồi thường một lần mà cá nhân nhận được khi chấm dứt quan hệ lao động với người sử dụng lao động. Khoản thu nhập này gồm tiền bồi thường kinh tế, tiền trợ cấp sinh hoạt và các khoản trợ cấp khác. Trong đó phần nằm trong 3 lần lương bình quân năm trước của người lao động địa phương được miễn thuế thu nhập cá nhân. Phần vượt quá 3 lần không gộp vào thu nhập tổng hợp của năm, mà tính thuế riêng theo biểu thuế suất thu nhập tổng hợp. Biểu này, phần trong 36.000 nhân dân tệ cả năm chịu thuế suất 3%, phần từ 36.000 tới 144.000 nhân dân tệ chịu 10%. Lên nữa thì tăng dần theo bậc tới 45%. Lấy ví dụ, lương bình quân năm trước của người lao động địa phương là 100 nghìn nhân dân tệ, 3 lần là 300 nghìn nhân dân tệ. Nhận 360 nghìn nhân dân tệ tiền bồi thường thì chỉ tính thuế trên 60 nghìn nhân dân tệ vượt ra, là 3.480 nhân dân tệ. Cùng 360 nghìn nhân dân tệ mà tính cả khoản theo biểu này thì là 58.080 nhân dân tệ. Quy định này áp dụng từ 01/01/2019, không ghi ngày hết hạn (áp dụng toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Trong cùng văn bản, mục tiền thưởng một lần cả năm có ghi ngày hết hạn, sau được kéo dài tới 31/12/2027. Mục bồi thường khi chấm dứt quan hệ lao động không ghi ngày hết hạn, không đi theo mục tiền thưởng. Văn bản chỉ nêu tên tiền bồi thường kinh tế, tiền trợ cấp sinh hoạt và các khoản trợ cấp khác, không nêu riêng tiền thay báo trước và tiền bồi thường khi chấm dứt trái luật. Hai khoản này có tính vào hay không, không chắc thì gọi 12366 hỏi cơ quan thuế địa phương. "Lương bình quân năm trước của người lao động địa phương" dùng con số nào cũng theo cơ quan thuế địa phương. Bản thân khoản bồi thường tính thế nào, xem mục 4 (bị cho nghỉ thì tính rõ N trước), mục 5 (không báo trước 30 ngày) và mục 6 (tiền bồi thường khi chấm dứt trái luật) chương này. Khoản trợ cấp một lần khi nghỉ hưu sớm, nghỉ chờ hưu nội bộ có cách tính khác, không áp dụng mục này.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025, hiệu lực 01/7/2026 (Điều 3 khoản 2 điểm c, Điều 9 khoản 2, Điều 10 khoản 1), bản ký PDF: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/01/… ; Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 (Điều 46 khoản 1 và khoản 3), Công báo số 131 ngày 28/02/2026: congbaocdn.chinhphu.vn/180507251028987904/202… . Tra ngày 3/11/2026.