Trước khi ra tay thì tính: phạt hành chính, bồi thường, rồi án

Một cú đấm: phạt 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng. Thương tích từ 11% là án hình sự, tù 6 tháng đến 3 năm, cộng bồi thường tới 126.500.000 đồng tiền tổn thất tinh thần.

Chi phí

Cố ý gây thương tích chưa tới mức truy cứu trách nhiệm hình sự: 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng (Điều 8 khoản 5 điểm a Nghị định 282/2025/NĐ-CP). Tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%: cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 6 tháng đến 3 năm (Điều 134 khoản 1 Bộ luật Hình sự); từ 31% đến 60%: tù 2 năm đến 6 năm; từ 61% trở lên: tù 5 năm đến 10 năm. Tiền bồi thường tổn thất tinh thần tối đa 126.500.000 đồng, tính bằng 50 lần mức lương cơ sở 2.530.000 đồng (Điều 590 khoản 2 Bộ luật Dân sự, Nghị định 161/2026/NĐ-CP), chưa kể viện phí và thu nhập bị mất.

Lợi ích

Không dùng bạo lực để giải quyết bất đồng, dù chỉ một cái tát hoặc cú đẩy. Thiệt hại thể chất nhỏ vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ bồi thường và chế tài.

Pháp luật Việt Nam

Nghị định 282/2025/NĐ-CP Điều 8 khoản 5 điểm a: phạt tiền 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng với hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Bộ luật Hình sự Điều 134 khoản 1: tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc các trường hợp như dùng hung khí nguy hiểm, đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu, có tính chất côn đồ, thì cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 6 tháng đến 3 năm; khoản 2 tù 2 năm đến 6 năm; khoản 3 tù 5 năm đến 10 năm; khoản 4 tù 7 năm đến 14 năm nếu làm chết người. Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 Điều 590 khoản 1: thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe, chi phí cho người chăm sóc, thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; khoản 2: ngoài các khoản đó, người gây thiệt hại còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần, mức tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở. Nghị định 161/2026/NĐ-CP: từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, tức mức tối đa 50 lần là 126.500.000 đồng. Bộ luật Hình sự Điều 70 khoản 2 điểm b: người bị phạt tù đến 05 năm phải sau 02 năm mới được xoá án tích.

Ghi chú

Quan niệm sai là "đánh một cái thì cùng lắm bị phạt hành chính" và "có tiền đền là xong". Ngưỡng chuyển sang hình sự thấp hơn nhiều người tưởng: tổn thương cơ thể từ 11% là đã sang Điều 134, mà 11% có khi chỉ là gãy một xương hoặc một vết rách phải khâu. Bốn cái bẫy ở Việt Nam. (1) "Nó đánh trước": hai người lao vào nhau thì cả hai đều bị xử, và phòng vệ chính đáng chỉ được công nhận khi chống trả cần thiết trước hành vi đang diễn ra, dừng khi người kia dừng. (2) Đền tiền không xoá tội: bồi thường chỉ là tình tiết giảm nhẹ, án tích vẫn còn, và với án tù đến 05 năm thì phải 02 năm sau mới được xoá. (3) Đánh người đang thi hành công vụ, người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người già: cùng một cú đấm nhưng khung nặng hơn. (4) Quay clip rồi đăng lên mạng "cho mọi người biết": thêm một tội làm nhục, và clip đó thành chứng cứ chống lại bạn. Mục này không có nghĩa là bị đánh thì phải chịu: đỡ, giữ tay, đẩy ra rồi chạy và gọi 113 là chống trả cần thiết.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền, cũng không tốn thời gian. Khó nhất là mấy giây trước khi ra tay.

Nói đơn giản

Ra tay một lần thì phải trả: giam hành chính 5 đến 10 ngày, thêm phạt 500 đến 1.000 nhân dân tệ. Đánh người ta bị thương nhẹ là thành vụ án hình sự, xử tới 3 năm tù, đánh bị thương nặng thì xử 3 đến 10 năm. Tiền đền tính riêng: có người đánh gãy ba xương sườn của người khác, đền 113.000 nhân dân tệ để hoà giải, mới không bị truy tố. Một người khác đánh gãy xương quay của người ta, không đền, bị xử 10 tháng tù.

Lợi ích

Đánh người hoặc cố ý gây thương tích, thì giam 5 đến 10 ngày, kèm phạt 500 đến 1.000 nhân dân tệ. Kéo bè đánh, đánh người khuyết tật, phụ nữ mang thai, người già, trẻ em, đánh nhiều lần hoặc một lần đánh nhiều người, thì giam 10 đến 15 ngày, kèm phạt 1.000 đến 2.000 nhân dân tệ. Đánh người bị thương nhẹ là tội cố ý gây thương tích, xử tới 3 năm tù có thời hạn, câu lưu hình sự (giam ngắn ngày) hoặc quản chế (không giam nhưng bị hạn chế đi lại). Đánh bị thương nặng thì xử 3 đến 10 năm. Về dân sự còn phải đền chi phí chữa bệnh, tiền mất thu nhập (số tiền mất đi vì không đi làm được), tiền người chăm sóc, tiền đi lại, tiền ăn trong thời gian nằm viện, tiền bồi dưỡng. Đánh người ta thành tàn tật thì đền thêm tiền bồi thường tàn tật. Tiền bồi thường tàn tật tính bằng thu nhập khả dụng bình quân đầu người của cư dân thành thị năm trước ở nơi có toà xét xử, nhân với 20 năm. Người bị thương từ 60 tuổi trở lên thì mỗi tuổi thêm trừ một năm, từ 75 tuổi trở lên tính 5 năm. Năm 2022, các viện kiểm sát toàn quốc (Trung Quốc) thụ lý hơn 70.000 vụ gây thương tích nhẹ, phần lớn bắt nguồn từ mâu thuẫn hôn nhân, gia đình, hàng xóm hoặc sự việc ngẫu nhiên. Vụ việc điển hình của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (Trung Quốc): Lư mỗ đánh gãy ba xương sườn của người kia (thương tích nhẹ độ hai), đền 113.000 nhân dân tệ để hoà giải, mới được không truy tố. Thạch mỗ đánh gãy xương quay của người kia (thương tích nhẹ độ hai), không đền, bị xử mười tháng tù có thời hạn (toàn Trung Quốc, Luật Xử phạt Quản lý Trị an áp dụng từ 01/01/2026)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Tránh xung đột thế nào, vì sao ra tay trước là thiệt, ranh giới phòng vệ chính đáng ở đâu, xem chương 8 mục 10 (xung đột và phòng vệ chính đáng). Khoản phải trả khi ra tay với người khác để hả giận, xem chương 8 mục 12 đến 14. Đánh nhau do mâu thuẫn dân sự, tình tiết nhẹ, công an có thể hoà giải. Đánh người bị thương nhẹ, thoả thuận xong tiền đền với bên kia và đền thật, thì có thể được xử nhẹ, thậm chí không bị truy tố, nhưng tiền đền không bớt được đồng nào. Bị thương tới mức nào là thương tích nhẹ, do tiêu chuẩn giám định quy định, chương này chưa kiểm. Tiền mất thu nhập, tiền người chăm sóc tính theo thu nhập thực tế và số ngày bị mất, không có con số chung.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025, hiệu lực 15/12/2025, Công báo số 1583 + 1584 ngày 17/11/2025 (Điều 8) — congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-282-… ; Bộ luật Hình sự, văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 70, 134) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Nghị định 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026, mức lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/7/2026 — xaydungchinhsach.chinhphu.vn/tu-01-7-chinh-ph… ; Điều 590 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (mức tối đa 50 lần mức lương cơ sở), đọc qua trang Sở Tư pháp Hải Phòng — pbgdpl.haiphong.gov.vn/Nghien-cuu-trao-doi/Mo… . Tra ngày 3/11/2026.