Không dùng điện, thuốc cá hay mìn để bắt cá ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào; khi đi câu, bạn cần biết nơi nào đang cấm khai thác.

Điện, thuốc cá, mìn để bắt cá bị cấm ở mọi nơi. Chỉ dùng kích điện, không dùng tàu, cũng bị phạt 3.000.000 đến 5.000.000 đồng; tàng trữ, mua bán kích điện 10.000.000 đến 15.000.000 đồng. Gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng là bị truy cứu hình sự.

Chi phí

Không mất tiền để không làm. Cái phải bỏ ra là một lần tra cứu trước khi đi: xem thông báo của UBND tỉnh hoặc cơ quan thuỷ sản về khu vực cấm khai thác có thời hạn và danh mục nghề, ngư cụ cấm. Đi xa thêm một quãng tới chỗ được phép câu là hết chuyện.

Lợi ích

Không dùng dòng điện, chất nổ hay chất độc để đánh bắt thủy sản. Ngay cả việc câu cá bình thường cũng cần kiểm tra khu vực và thời gian có hạn chế.

Pháp luật Việt Nam

Luật Thuỷ sản 18/2017/QH14 Điều 7 khoản 7 cấm dùng chất, hoá chất cấm, chất độc, chất nổ, xung điện, dòng điện, phương pháp, phương tiện, ngư cụ khai thác có tính huỷ diệt, tận diệt để khai thác nguồn lợi thuỷ sản; khoản 6 cấm khai thác thuỷ sản bất hợp pháp và mua, bán, vận chuyển, tàng trữ thuỷ sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp. Nghị định 38/2024/NĐ-CP (hiệu lực 20/5/2024, thay Nghị định 42/2019/NĐ-CP) quy định mức phạt: Điều 28 khoản 1 là 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi dùng công cụ kích điện khai thác thuỷ sản mà không dùng tàu cá; khoản 2 là 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng khi tàng trữ, vận chuyển, mua bán công cụ kích điện; khoản 3 tính theo chiều dài tàu, từ 5.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng; khoản 4 là 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng khi dùng dòng điện trực tiếp từ điện lưới; khoản 5 tịch thu công cụ kích điện, máy phát điện, ngư cụ và tước quyền sử dụng chứng chỉ thuyền trưởng từ 3 tháng đến 6 tháng. Điều 7 khoản 1 phạt 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi khai thác trong khu vực cấm hoặc khu vực cấm có thời hạn mà không dùng tàu cá hoặc dùng tàu dưới 6 mét; Điều 27 khoản 4 phạt 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng khi dùng nghề cấm, ngư cụ cấm. Về hình sự, Điều 242 khoản 1 Bộ luật Hình sự, đã sửa theo Luật 86/2025/QH15 hiệu lực 1/7/2025, chỉ khởi tố khi gây thiệt hại nguồn lợi thuỷ sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, hoặc thuỷ sản thu được trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; hình phạt là phạt tiền 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 6 tháng đến 3 năm.

Ghi chú

Quan niệm sai đang sửa: "điện chỉ làm cá to chết, cá nhỏ bơi đi". Xung điện làm chết cả cá con, trứng và sinh vật đáy, nên đây là hành vi bị cấm tuyệt đối, không có ngưỡng nào cho phép. Ba cái bẫy ở Việt Nam. Một: nghĩ rằng ao, mương, kênh sau nhà là chỗ của mình — nhiều đoạn kênh, sông, hồ thuỷ lợi nằm trong khu vực cấm khai thác có thời hạn do tỉnh công bố, và cấm là cấm cả cần câu lẫn lưới. Hai: mua hộ, vận chuyển hộ, để kích điện ở nhà người khác — Điều 28 khoản 2 phạt riêng hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán công cụ kích điện, không cần bắt được lúc đang giật cá. Ba: "bắt được ít thì không sao" — chưa đủ ngưỡng hình sự thì vẫn bị phạt hành chính và tịch thu, và lần vi phạm thứ hai là đủ dấu hiệu để truy cứu. Mục này không có nghĩa là cấm câu cá giải trí: câu ở nơi không bị cấm, bằng ngư cụ được phép, là việc bình thường; Bạn không được dùng điện, thuốc, mìn, ngư cụ huỷ diệt hoặc khai thác trong khu vực đang cấm khai thác.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi xuống nước, tra vùng cấm đánh bắt, mùa cấm đánh bắt và vùng cấm câu do cơ quan nông nghiệp địa phương công bố. Máy kích điện bắt cá và các dụng cụ kiểu này không mua, cũng không mang ra bờ nước. Muốn câu thì tới vùng nước cho phép câu, hoặc hồ câu, ao cá. Khó ở chỗ thấy người khác kích điện bắt được nhiều, kìm được không làm theo.

Nói đơn giản

Ở vùng cấm hoặc trong mùa cấm mà kích điện, đánh thuốc, đánh mìn bắt cá, là đủ ngưỡng tội đánh bắt thuỷ sản trái phép, nặng nhất xử 3 năm. Chỉ khi bắt ít, mức nguy hại rõ ràng nhẹ, mới có thể không bị truy tố. Kích điện bắt cá còn bị phạt tiền, thường tới 200.000 nhân dân tệ, mang dụng cụ kích điện xuống nước cũng có thể bị phạt. Bên sông Trường Giang có người kích điện bắt cá bán được 9.000 nhân dân tệ, bị xử 1 năm tù.

Lợi ích

Điều 340 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc): đánh bắt thuỷ sản ở vùng cấm, trong mùa cấm, hoặc dùng công cụ, phương pháp bị cấm, tình tiết nghiêm trọng, thì xử tới 3 năm tù có thời hạn, câu lưu hình sự (giam giữ ngắn hạn), quản chế hoặc phạt tiền. Giải thích tư pháp năm 2022 của hai cơ quan tối cao (Trung Quốc) ghi rõ thế nào là "tình tiết nghiêm trọng", có một trong các trường hợp dưới đây là đủ. Đánh bắt trái phép ở vùng nước nội địa từ 500 kg trở lên, hoặc trị giá từ 10.000 nhân dân tệ trở lên. Đánh bắt trong khu bảo tồn nguồn gen thuỷ sản từ 50 kg trở lên, hoặc trị giá từ 1.000 nhân dân tệ trở lên. Ở vùng cấm mà đánh bắt bằng cách kích điện, đánh thuốc, đánh mìn. Trong mùa cấm mà đánh bắt bằng các cách này. Cùng điều đó cũng chừa một khe hở: căn cứ số lượng, giá trị đánh bắt được và công cụ đã dùng, xác định mức nguy hại rõ ràng nhẹ, thì có thể không truy tố hoặc miễn hình phạt. Tiếp theo là Luật Ngư nghiệp (Trung Quốc), sửa đổi năm 2025, áp dụng từ 01/5/2026. Luật cấm đánh bắt trái quy định về vùng cấm, mùa cấm, cũng cấm câu cá trái quy định. Luật cấm đánh bắt bằng cách đánh mìn, đánh thuốc, kích điện, cũng cấm mang các thiết bị này vào vùng nước nghề cá. Dùng ngư cụ bị cấm, lưới có mắt nhỏ hơn kích thước tối thiểu để đánh bắt, cũng bị cấm. Mức phạt như sau: kích điện, đánh thuốc, đánh mìn bắt cá thì tịch thu dụng cụ, sản phẩm đánh bắt và thu nhập bất hợp pháp, phạt tới 200.000 nhân dân tệ. Tình tiết nghiêm trọng thì phạt 200.000 đến 2 triệu nhân dân tệ. Chỉ mang dụng cụ kích điện vào vùng nước nghề cá thì tịch thu dụng cụ, có thể phạt tới 100.000 nhân dân tệ. Đánh bắt trái quy định về vùng cấm, mùa cấm, hoặc dùng ngư cụ bị cấm, thì phạt tới 200.000 nhân dân tệ. Câu cá trái quy định ở vùng cấm, trong mùa cấm, thì tịch thu cá câu được, thu nhập bất hợp pháp và đồ câu, có thể phạt tới 50.000 nhân dân tệ. Trường Giang còn thêm một tầng: Luật Bảo vệ Trường Giang (Trung Quốc) quy định ở các vùng nước trọng điểm như dòng chính, các nhánh quan trọng, các hồ lớn thông với sông, cấm hoàn toàn đánh bắt nguồn lợi cá tự nhiên để sản xuất. Lệnh cấm đánh bắt mười năm trên Trường Giang tính từ 01/01/2021. Đánh bắt trong vùng nước cấm thì tịch thu cá, thu nhập bất hợp pháp và thuyền, ngư cụ, phạt 10.000 đến 50.000 nhân dân tệ. Dùng cách kích điện, đánh thuốc, đánh mìn thì phạt 50.000 đến 500.000 nhân dân tệ. Vụ việc chính thức: Lý Tự Căn biết rõ đoạn Giang Đô Giáp Giang của Trường Giang ở Dương Châu là vùng cấm đánh bắt, vẫn lái xuồng máy dùng bộ kích điện bắt cá. Từ tháng 1/2018 tới tháng 4/2019, anh ta kích điện hơn 60 lần, bắt hơn 900 cân Trung Quốc (khoảng 450 kg) cá tự nhiên đem bán, thu lợi 9.000 nhân dân tệ. Anh ta tự thú, nộp lại thu nhập bất hợp pháp, cũng đã thả đợt cá giống đầu tiên, nhưng vẫn bị xử 1 năm tù về tội đánh bắt thuỷ sản trái phép. Theo thoả thuận hoà giải, anh ta còn phải xin lỗi công khai trên báo đài cấp tỉnh, thả cá giống hai đợt trị giá 25.000 và 22.500 nhân dân tệ. Một án lệ hướng dẫn khác của Toà án Nhân dân Tối cao (Trung Quốc): 8 người ở vùng cấm đánh bắt hồ Đông Động Đình dùng lưới mắt nhỏ và lưới điện tự chế bắt cá ba bốn chục lần. Mức án của họ từ 3 tháng câu lưu hình sự cho hưởng án treo tới 1 năm 1 tháng tù. Thu lợi bất chính 100.000 nhân dân tệ bị truy thu toàn bộ (toàn Trung Quốc, Luật Ngư nghiệp áp dụng từ 01/5/2026)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Người hưởng lợi là chính bạn. Luật Ngư nghiệp (Trung Quốc) ghi rõ: cá nhân câu cá lẻ tẻ để giải trí không tính là đánh bắt, không cần giấy phép đánh bắt. Nhưng câu trái quy định ở vùng cấm, trong mùa cấm, vẫn bị tịch thu đồ câu, phạt tiền. Vùng nước cấm đánh bắt trên Trường Giang có được câu không, một người dùng mấy cần mấy lưỡi, toàn quốc không có con số chung. Ý kiến năm 2024 của Bộ Nông nghiệp và Nông thôn (Trung Quốc) chỉ yêu cầu mỗi địa phương tự quy định, tự khoanh vùng cấm câu. Vùng lõi khu bảo tồn và nơi cư trú quan trọng của sinh vật thuỷ sinh thì tuyệt đối không được câu. Chỗ được câu trong vùng nước cấm đánh bắt trên Trường Giang cũng có hạn chế chung toàn quốc: không được dùng máy dò cá và camera dưới nước, không được dùng mồi, thính có độc, cá câu được không được bán. Các kiểu câu như "lưỡi nổ", "lưỡi chùm" bị nêu tên để xử lý. Cá câu được rõ ràng quá nhiều, đem bán lấy tiền, có thể bị xử như đánh bắt trái phép. Nên trước khi đi, lên trang web hoặc bảng thông báo của cơ quan nông nghiệp địa phương tra cho rõ. Ngưỡng cấu thành tội ở trên chỉ áp dụng cho vùng nước nội địa, ngoài biển có tiêu chuẩn khác. Biết rõ là cá đánh bắt trái phép mà vẫn thu mua, buôn bán, thì bị xử tội che giấu, giấu giếm tài sản do phạm tội mà có. Bắt được động vật thuỷ sinh được nhà nước bảo vệ trọng điểm thì bị xử nặng hơn, xem chương này mục 14 (không ăn thịt thú rừng, không mua bán động vật được bảo vệ).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Thuỷ sản 18/2017/QH14, bản hợp nhất 91/VBHN-VPQH (Điều 7) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/9… ; Nghị định 38/2024/NĐ-CP ngày 5/4/2024 (Điều 7, 27, 28) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2024/4/3… ; Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 242) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… . Tra ngày 3/11/2026.