Đốt giấy, đốt cỏ, đốt rẫy trong rừng: phạt 1.000.000 đến 3.000.000 đồng, để cháy lan thì tới 25.000.000 đồng, cố ý đốt rừng có thể vào tù; thấy cháy gọi 114

Đốt lửa sai quy định trong rừng bị phạt 1.000.000 đến 3.000.000 đồng; để lửa lan thành cháy rừng, mức phạt lên tới 25.000.000 đồng, rừng tự nhiên gấp đôi. Cố ý đốt rừng thì bị tù 1 đến 5 năm. Thấy cháy gọi 114.

Chi phí

Không mất tiền. Đổi cách làm: thắp hương trong nhà, hoa tươi thay vàng mã, dọn cỏ bằng cuốc thay vì đốt, mang cơm nắm thay vì nấu nướng. Nếu nhất định phải đốt dọn, bạn cần gọi một cuộc để báo với xã hoặc kiểm lâm địa bàn.

Lợi ích

Trước khi đốt rác, cỏ hoặc vật liệu ở khu vực gần rừng, xem điều kiện an toàn và quy định địa phương. Khi cháy lan, thiệt hại có thể nghiêm trọng hơn khoản phạt ban đầu.

Pháp luật Việt Nam

Nghị định 146/2026/NĐ-CP (Công báo số 279 ngày 18-5-2026), thay Nghị định 35/2019/NĐ-CP và Nghị định 07/2022/NĐ-CP: Điều 19 khoản 2 phạt 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng với điểm h (sử dụng lửa không đúng quy định trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng) và điểm i (không thực hiện đúng quy định về sử dụng lửa khi đốt nương, rẫy, đồng ruộng, đốt thực bì); Điều 19 khoản 11 áp mức của các khoản 1 đến 8 cho hành vi vi phạm phòng cháy, chữa cháy rừng gây cháy rừng, cao nhất là khoản 7 với 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng, và rừng tự nhiên thì gấp đôi; Điều 19 khoản 10 đẩy hành vi cố ý gây cháy rừng, đốt rừng sang Điều 23 (phá rừng), từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng ở mức thấp nhất và tới 180.000.000 đồng đến 220.000.000 đồng ở mức cao nhất. Về hình sự, Điều 243 khoản 1 Bộ luật Hình sự: đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác huỷ hoại rừng bị phạt tiền 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 1 năm đến 5 năm; ngưỡng khởi điểm tính theo loại rừng, rừng phòng hộ từ 3.000 m2 đến dưới 7.000 m2, rừng đặc dụng từ 1.000 m2 đến dưới 3.000 m2, rừng sản xuất từ 5.000 m2 đến dưới 10.000 m2. Điều 313 khoản 1 phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 2 năm đến 5 năm khi vi phạm quy định phòng cháy, chữa cháy gây chết người, gây tổn thương cơ thể từ 61% trở lên hoặc thiệt hại tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; khoản 2 là 5 năm đến 8 năm, khoản 3 là 7 năm đến 12 năm. Số báo cháy ở Việt Nam là 114, dùng cho cứu hoả, cứu nạn, cứu hộ; 115 là cấp cứu, 113 là công an.

Ghi chú

Quan niệm sai đang sửa: "đốt có người canh thì an toàn". Lửa rẫy cháy theo chiều gió và theo lớp thực bì khô, người canh không chạy kịp khi gió đổi, và pháp luật không miễn vì đã canh. Ba cái bẫy ở Việt Nam. Một: "đất của mình thì đốt thoải mái" — đất nhà bạn, nhưng lửa lan sang rừng bên cạnh thì tính theo diện tích rừng bị cháy, không theo thửa đất. Hai: gọi theo số báo cháy của nước ngoài đã đọc ở đâu đó, hoặc gọi 113 — ở Việt Nam số cứu hoả là 114, gọi sai làm mất mấy phút quý nhất. Ba: tin vào mức phạt nhẹ vẫn được trích dẫn trên mạng, vốn là mức của nghị định cũ đã bị thay từ năm 2026, hoặc tưởng mức 25.000.000 đồng áp cho mọi lần đốt lửa — đó là mức cao nhất khi vi phạm phòng cháy gây cháy rừng. Mục này không có nghĩa là cấm đốt dọn nương: đốt có báo trước với xã hoặc kiểm lâm, đúng thời điểm, có đường băng cản lửa là việc được phép; nhưng đốt trong rừng, trong khu vực đang cấm lửa thì không có ngoại lệ nào.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Tảo mộ thì đổi sang dâng hoa, nhổ cỏ, trồng hoa; vàng mã, nhang nến và pháo không đốt trên núi. Cỏ dại, rơm rạ ngoài đồng không đốt. Đi dã ngoại mang đồ ăn không cần lửa, tàn thuốc mang xuống núi. Khó ở chỗ người già trong nhà thấy tảo mộ không đốt vàng mã thì không tính.

Nói đơn giản

Trong mùa phòng cháy mà đốt lửa ở khu phòng cháy, chưa cháy cũng bị phạt 300 đến 5.000 nhân dân tệ. Cháy mất 2 ha đất có rừng là đủ lập án tội gây cháy do sơ suất, xử 3 đến 7 năm, tình tiết nhẹ thì tới 3 năm. Có người tảo mộ đốt vàng mã làm cháy 39 ha, bị xử 1 năm tù cho hưởng án treo 2 năm, còn phải trồng lại 32 ha rừng.

Lợi ích

"Điều lệ phòng chống và dập tắt cháy rừng, cháy đồng cỏ" (Trung Quốc) áp dụng từ 01/01/2026, đồng thời bãi bỏ điều lệ phòng cháy rừng và điều lệ phòng cháy đồng cỏ cũ. Điều 27 của Điều lệ: trong mùa phòng cháy, cấm dùng lửa ngoài trời trong khu phòng cháy, không ai được vứt mồi lửa trong khu phòng cháy. Gặp thời tiết nóng, khô hạn, gió lớn, chính quyền địa phương có thể ra lệnh nghiêm cấm mọi việc dùng lửa ngoài trời. Điều 54: trong mùa phòng cháy chưa được phép mà tự ý dùng lửa ngoài trời trong khu phòng cháy, thì bị buộc dừng. Phạt cá nhân 300 đến 5.000 nhân dân tệ, phạt đơn vị 20.000 đến 100.000 nhân dân tệ. Điều 34: ai phát hiện cháy rừng, cháy đồng cỏ phải báo ngay. Bộ Quản lý Ứng phó Khẩn cấp (Trung Quốc) ghi rõ số báo cháy rừng thống nhất toàn quốc là 12119. Đã cháy, đạt tiêu chuẩn lập án, là vụ án hình sự. Khoản 2 Điều 115 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc) là tội gây cháy do sơ suất: sơ suất gây ra hoả hoạn, xử 3 đến 7 năm, tình tiết nhẹ thì tới 3 năm hoặc câu lưu hình sự (giam giữ ngắn hạn). Trong tiêu chuẩn lập án có một mục liên quan thẳng tới cháy rừng. Đất có rừng bị cháy tới 2 ha, hoặc đất rừng thưa, đất rừng cây bụi, đất rừng chưa thành rừng, đất vườn ươm tới 4 ha, là phải lập án. Chết 1 người, bị thương nặng 3 người, thiệt hại trực tiếp 500.000 nhân dân tệ, cháy nhà của 10 hộ, cũng đều đủ lập án. Trong bài của Tân Hoa Xã do Cục Lâm nghiệp và Đồng cỏ Quốc gia (Trung Quốc) đăng lại, chuyên gia nói các nguyên nhân do con người như dùng lửa khi cúng tế, làm nông chiếm hơn chín phần mười nguyên nhân gây cháy. Trong số liệu lịch sử, dùng lửa khi cúng tế đứng hàng đầu. Vụ việc chính thức thứ nhất: tháng 2/2021, Tạ mỗ Quân tảo mộ đốt vàng mã trong khu bảo tồn thiên nhiên cấp quốc gia Kỳ Liên Sơn, làm cháy cỏ dại và cây bụi. Diện tích bị cháy 39,2156 ha, phần lớn là đất rừng cây bụi tự nhiên. Khi cháy anh ta gọi báo, cùng chữa cháy, chủ động ra đầu thú, được tính là tự thú. Anh ta còn trồng bù trước 9.420 cây vân sam Thanh Hải ở chỗ khác. Dù vậy, anh ta vẫn bị xử 1 năm tù cho hưởng án treo 2 năm về tội gây cháy do sơ suất. Toà còn buộc anh ta trồng rừng 32,05 ha chia ba đợt, không làm xong thì trả tiền theo số định giá. Vụ việc chính thức thứ hai: tháng 5/2022, Vương mỗ Tiền tham gia một hoạt động phong tục, dùng bật lửa đốt đồ cúng "đốt cây hương bách". Anh ta lấy đá đè lên mồi lửa, chưa xác nhận đã tắt hẳn thì bỏ đi. Mồi lửa làm cháy cỏ khô, cháy 121,69 mẫu Trung Quốc (khoảng 8,1 ha), thiệt hại khoảng 469.000 nhân dân tệ (chính xác là 468.578 nhân dân tệ). Anh ta bị xử 9 tháng tù cho hưởng án treo 1 năm 6 tháng. Anh ta phải trồng bù theo phương án, không làm xong thì chịu 986.700 nhân dân tệ chi phí phục hồi (toàn Trung Quốc, Điều lệ áp dụng từ 01/01/2026)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Người hưởng lợi là chính bạn. Khu phòng cháy và mùa phòng cháy do chính quyền địa phương cấp huyện trở lên khoanh định và công bố, mỗi nơi một khác, lên núi thì tra thông báo của địa phương trước. Bộ Quản lý Ứng phó Khẩn cấp (Trung Quốc) ghi rõ: dịp Thanh minh là thời kỳ hay xảy ra và xảy ra nhiều nhất cháy rừng. Tiền phạt chỉ áp dụng trong mùa phòng cháy, khu phòng cháy. Tội gây cháy do sơ suất không xét mấy điều này, chỉ cần sơ ý làm cháy, đạt tiêu chuẩn lập án là tính. Cả hai vụ đều sau khi tự thú hoặc chủ động chữa cháy, trồng bù, mới được hưởng án treo. Tiền phục hồi rừng tính riêng, có thể nhiều hơn tiền phạt nhiều. Khi báo cháy thì nói rõ ở huyện, xã, thôn nào, núi nào, lửa lớn cỡ nào, rồi để lại số điện thoại của mình. Gọi 119 cũng được, trong vụ Tạ mỗ Quân ghi rõ sau khi cháy anh ta đã chủ động gọi số cứu hoả cứu nạn. Mức phạt nhiều bài trên mạng dẫn là từ hai điều lệ phòng cháy năm 2008, từ năm 2026 đã hết hiệu lực. Lửa lớn thì đừng tự cố dập, chạy tới bãi trống không có cây cỏ, chỗ đã cháy rồi hoặc bờ suối, đừng chạy xuôi chiều gió.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định 146/2026/NĐ-CP ngày 6/5/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, thay Nghị định 35/2019/NĐ-CP — congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-146-… (bản Công báo 82 trang, đã đọc trực tiếp) ; Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 243, 313) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; danh mục số khẩn cấp 113, 114, 115 của Công an tỉnh Điện Biên — congan.dienbien.gov.vn/Danh-muc-tin-tuc/tong-… . Tra ngày 3/11/2026.