Tin bão, dịch, công an không rõ thật giả thì không chuyển tiếp, không chế ảnh, không dựng ảnh hiện trường bằng AI

Nếu bạn vẫn chuyển tiếp tin bão, dịch hay tin công an dù biết là sai, bạn bị phạt 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng; nếu làm dân hoang mang thì 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Nặng hơn nữa là án tù 6 tháng đến 3 năm.

Chi phí

Không mất tiền. Bạn cần dành một phút trước khi bấm chuyển để mở trang của cơ quan phát ngôn, kiểm tra thông tin, và chấp nhận biết tin chậm hơn nhóm khác vài phút. Ảnh chế, ảnh dựng bằng AI, clip cắt ghép cũng phải bỏ, kể cả khi chỉ để "cho vui".

Lợi ích

Không chia sẻ hoặc tự chế hình ảnh, tin tức nhạy cảm chưa được kiểm chứng. Khi thấy thông tin gây hoang mang, tìm thông báo gốc của cơ quan có thẩm quyền trước khi bình luận hoặc chuyển tiếp.

Pháp luật Việt Nam

Điều 95 khoản 1 điểm a Nghị định 174/2026/NĐ-CP phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân. Điều 4 khoản 3 cùng nghị định quy định mức tiền từ Chương II đến Chương VI là mức của tổ chức, cá nhân có cùng hành vi thì bằng 1/2, nên với cá nhân khung này là 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Nếu tin đó gây hoang mang trong Nhân dân, gây khó khăn cho cơ quan nhà nước hoặc cho người thi hành công vụ thì chuyển sang Điều 95 khoản 2 điểm c: 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng của tổ chức, tức 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng với cá nhân. Điều 95 khoản 3 buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật và buộc khoá tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng. Về hình sự, Điều 288 Bộ luật Hình sự: đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông thông tin trái quy định của pháp luật mà gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân, hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng, hoặc gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng, thì bị phạt tiền 30.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù 6 tháng đến 3 năm. Báo tin giả trực tiếp cho cơ quan chức năng là hành vi riêng, nhẹ hơn nhưng vẫn bị phạt: Điều 8 khoản 3 điểm c Nghị định 282/2025/NĐ-CP, 3.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng.

Ghi chú

Vì sao mức B: khung tiền, ngưỡng và điều khoản đều mở ra đọc được từng chữ, nên đây là mức chắc của luật chứ không phải suy đoán; nhưng câu "thế nào là gây hoang mang" do người xử lý đánh giá, nên không lên hạng cao hơn. Bạn đừng nghĩ rằng "tôi chỉ chuyển tiếp, người viết mới bị phạt". Điều 95 khoản 1 điểm a phạt đúng hành vi "cung cấp, chia sẻ", không phân biệt ai là tác giả đầu tiên, và ảnh chế hay ảnh dựng bằng AI cũng là thông tin do bạn cung cấp. Ba cái bẫy ở Việt Nam. Một: ảnh chụp màn hình từ một nhóm khác, kèm câu "nghe nói ở đây vỡ đê" — vừa là tin không kiểm được, vừa là tin do bạn đưa ra công khai. Hai: tưởng xoá bài là xong; hành vi đã hoàn thành từ lúc bấm gửi, còn hạn 24 giờ gỡ nội dung khi có yêu cầu tại Điều 36 khoản 7 Nghị định 147/2024/NĐ-CP chỉ là nghĩa vụ thêm, Việc gỡ nội dung không xoá được hành vi chia sẻ trước đó. Ba: gọi điện báo cơ quan chức năng bằng tin mình chưa kiểm, để "cho họ vào cuộc" — đó là điểm c khoản 3 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP và bị phạt riêng. Mục này không có nghĩa là đừng chia sẻ tin khẩn cấp: cảnh báo bão, ngập, cháy vẫn nên chuyển, miễn là lấy từ bản tin của cơ quan có trách nhiệm và ghi rõ nguồn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Trước khi chia sẻ thì nhìn một cái, xem đó có phải thông báo do cơ quan chính thức đưa ra không. Không chắc thì không chia sẻ, cũng không sửa ảnh, không thêm chữ "nghe nói". Khó ở chỗ kìm được cái máu muốn làm người báo tin đầu tiên.

Nói đơn giản

Một tin về thiên tai, dịch bệnh, vụ việc an ninh trật tự mà bạn biết là giả vẫn chia sẻ đi, thì bị phạt nặng ngang với tự mình bịa ra. Không phải bạn bịa cũng vậy: giam hành chính 5 đến 10 ngày, còn có thể phạt thêm tới 1.000 nhân dân tệ. Làm rối loạn trật tự xã hội nghiêm trọng thì xử tới 3 năm tù, gây hậu quả nghiêm trọng thì 3 đến 7 năm. Ảnh chỉnh sửa, ảnh hiện trường giả do AI làm, đều tính là tự bịa.

Lợi ích

Cố ý tung tin đồn, báo tin giả về hiểm hoạ, dịch bệnh, thiên tai, vụ việc an ninh trật tự, làm rối trật tự công cộng, thì bị giam hành chính 5 đến 10 ngày. Còn có thể phạt thêm tới 1.000 nhân dân tệ. Mức tình tiết nhẹ là giam tới 5 ngày, hoặc phạt tới 1.000 nhân dân tệ. Bịa ra tin giả về hiểm hoạ, dịch bệnh, thiên tai, vụ việc an ninh trật tự rồi tung lên mạng, thì xử tới 3 năm tù. Biết là giả mà vẫn cố ý lan truyền cũng chung mức này. Điều kiện là làm rối trật tự xã hội nặng, điều luật gọi là "gây rối loạn nghiêm trọng trật tự xã hội". Gây hậu quả nghiêm trọng thì xử 3 đến 7 năm (toàn Trung Quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Biết là giả mà vẫn chia sẻ, với tự mình bịa ra, công an dùng cùng một điều khoản. Câu "tôi chỉ chia sẻ lại thôi" không giúp bạn thoát trách nhiệm. Ảnh chỉnh sửa và ảnh hiện trường giả do AI tạo cũng tính là tự bịa. Năm 2025, Bộ Công an (Trung Quốc) đã công bố nhiều đợt vụ việc điển hình về tin đồn trên mạng liên quan đến thiên tai, hiểm hoạ. Lúc viết chương này trang web của Bộ Công an không mở được, nên không dẫn vụ cụ thể.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nghị định 174/2026/NĐ-CP, Công báo số 308 ngày 05-06-2026 (Điều 4 khoản 3, Điều 95) — congbaocdn.chinhphu.vn/180507251028987904/202… ; Nghị định 282/2025/NĐ-CP, Công báo số 1583+1584 ngày 17-11-2025 (Điều 8 khoản 3 điểm c) — congbaocdn.chinhphu.vn/CongBaoCP/VanBan/2025/… ; Bộ luật Hình sự, bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 288) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Nghị định 147/2024/NĐ-CP, Công báo số 1261+1262 ngày 20-11-2024 (Điều 36 khoản 7, hạn 24 giờ và 48 giờ) — congbaocdn.chinhphu.vn/CongBaoCP/VanBan/2024/… . Tra ngày 3/11/2026.