Không nuôi được con thì đi đăng ký cho làm con nuôi, không nhận tiền, không bỏ mặc

Muốn cho con làm con nuôi thì đăng ký ở xã, phường; con phải sinh ra ít nhất 15 ngày. Nhận tiền để cho con: tù 7 năm đến 12 năm. Bỏ mặc bé đang tuổi bú: phạt 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, nặng hơn là tù.

Chi phí

Đăng ký việc nuôi con nuôi tại Uỷ ban nhân dân cấp xã, có lệ phí và thời gian kiểm tra hồ sơ, lấy ý kiến, đánh giá (Luật Nuôi con nuôi 52/2010/QH12, Điều 9 khoản 1 và Điều 12). Cha mẹ đẻ chỉ được đồng ý cho con làm con nuôi sau khi con đã được sinh ra ít nhất 15 ngày (Điều 21 khoản 4). Nếu chuyển giao trẻ để nhận tiền: tù 7 năm đến 12 năm (Điều 151 khoản 1 Bộ luật Hình sự); lợi dụng việc cho, nhận con nuôi để phạm tội: tù 12 năm đến 20 năm (khoản 2 điểm b). Bỏ mặc, không nuôi dưỡng người đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi: 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng (Điều 38 khoản 1 điểm a Nghị định 282/2025/NĐ-CP). Vứt bỏ con mới đẻ dẫn tới chết: tù 3 tháng đến 2 năm (Điều 124 khoản 2 Bộ luật Hình sự).

Lợi ích

Khi không thể nuôi dưỡng trẻ, tìm sự trợ giúp chính thức và thủ tục cho nhận con nuôi hợp pháp. Không giao trẻ đổi lấy tiền hoặc bỏ mặc trẻ.

Pháp luật Việt Nam

Luật Nuôi con nuôi 52/2010/QH12 Điều 8: người được nhận làm con nuôi là trẻ em dưới 16 tuổi, hoặc người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi nếu được cha dượng, mẹ kế, cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi. Điều 9 khoản 1: Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi thường trú của người được giới thiệu làm con nuôi hoặc của người nhận con nuôi đăng ký việc nuôi con nuôi trong nước. Điều 13 khoản 1: nghiêm cấm lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục; bắt cóc, mua bán trẻ em. Điều 14 khoản 1 điểm b: người nhận con nuôi phải hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên. Điều 21 khoản 3: sự đồng ý phải hoàn toàn tự nguyện, trung thực, không bị ép buộc, đe doạ hay mua chuộc, không vụ lợi, không kèm theo yêu cầu trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác; khoản 4: cha mẹ đẻ chỉ được đồng ý cho con làm con nuôi sau khi con đã được sinh ra ít nhất 15 ngày. Điều 24 khoản 1: kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con. Bộ luật Hình sự Điều 151 khoản 1 điểm a: chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 16 tuổi để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác, trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo, thì phạt tù 7 năm đến 12 năm; khoản 2 điểm b: lợi dụng hoạt động cho, nhận con nuôi để phạm tội thì tù 12 năm đến 20 năm. Điều 124 khoản 2: người mẹ do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết thì bị cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc tù 3 tháng đến 2 năm. Điều 185 khoản 1: đối xử tồi tệ hoặc bạo lực xâm phạm thân thể con thì bị cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù 6 tháng đến 3 năm. Điều 186: từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng làm người được cấp dưỡng lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe thì bị cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc tù 3 tháng đến 2 năm. Nghị định 282/2025/NĐ-CP Điều 38 khoản 1 điểm a: phạt 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với hành vi bỏ mặc, không quan tâm, không nuôi dưỡng, không chăm sóc thành viên gia đình là phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người khuyết tật, người già yếu, người không có khả năng tự chăm sóc.

Ghi chú

Việt Nam không có tội danh "từ bỏ trẻ em": Bộ luật Hình sự chỉ có tội "giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ" (Điều 124) trong 07 ngày tuổi, còn bỏ mặc trẻ lớn hơn thì xử theo tội ngược đãi, hành hạ con (Điều 185), tội từ chối nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 186), hoặc nặng hơn nếu đứa trẻ chết. Quan niệm sai là "đưa con cho người khác nuôi là chuyện gia đình, không ai xử" và "nhận ít tiền cảm ơn thì không sao". Bốn cái bẫy ở Việt Nam. (1) "Nhờ người quen nuôi hộ, không làm giấy": không có quan hệ nuôi con nuôi, trẻ không có giấy tờ, người nuôi hộ không có quyền quyết định khám bệnh hay nhập học. (2) Nhận tiền "bù chi phí sinh đẻ" rồi giao con: chuyển giao người dưới 16 tuổi để nhận tiền là Điều 151, tù 7 năm đến 12 năm, và lợi dụng việc cho, nhận con nuôi để phạm tội là khung 12 năm đến 20 năm. (3) Bỏ con ở cửa chùa, cửa bệnh viện, nhà người quen rồi đi: nếu con mới sinh trong 07 ngày và dẫn tới chết thì là Điều 124 khoản 2; nếu con lớn hơn thì là bỏ mặc, ngược đãi, có thể sang Điều 185 hoặc 186, và nếu con chết thì xét theo tội giết người hoặc cố ý gây thương tích. (4) Tự làm giấy tờ, giả chữ ký của cha hoặc mẹ còn lại: giấy tờ đó vô hiệu và có thể thành tội làm giả giấy tờ. Mục này không có nghĩa là phải giữ con bằng mọi giá: luật cho phép cha mẹ có hoàn cảnh khó khăn cho con làm con nuôi, miễn là qua đăng ký và không vì tiền.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Tới cơ quan dân chính cấp huyện trở lên làm đăng ký cho nhận con nuôi, phải nộp hồ sơ, còn phải chờ thẩm định và đánh giá việc nhận nuôi, trước sau mất một ít thời gian.

Nói đơn giản

Không nuôi được thì có lối ra, nhưng lối hợp pháp chỉ có một: tới cơ quan dân chính đăng ký cho nhận con nuôi, quan hệ nuôi con nuôi chỉ hình thành từ ngày đăng ký. Tự đem con cho người khác, nhất là có nhận tiền, có thể từ "cho con nuôi" biến thành tội buôn bán trẻ em, mức khởi điểm đã là từ 5 năm tù trở lên. Bỏ mặc con, từ chối nuôi dưỡng, tình tiết tồi tệ là tội bỏ rơi, xử tới 5 năm tù.

Lợi ích

Điều 240 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc): "Buôn bán phụ nữ, trẻ em thì bị xử từ năm năm đến mười năm tù có thời hạn, kèm phạt tiền". Có tình tiết tăng nặng thì xử từ mười năm tù trở lên hoặc chung thân, kèm phạt tiền hoặc tịch thu tài sản. "Tình tiết đặc biệt nghiêm trọng thì xử tử hình, kèm tịch thu tài sản". Điều 17 "Ý kiến về xử lý theo pháp luật tội buôn bán phụ nữ, trẻ em" (Trung Quốc) nói về cách phân biệt bán con ruột với cho con nuôi trong dân gian. Tiêu chuẩn phân biệt là "mấu chốt nằm ở việc người đó có mục đích thu lợi bất chính hay không". Tức là xem có muốn kiếm tiền nhờ việc này không. Có ba trường hợp có thể bị xác định là bán con ruột, bị kết tội buôn bán phụ nữ, trẻ em. Thứ nhất là "lấy việc sinh con làm phương tiện thu lợi bất chính, sinh xong là bán con". Thứ hai là "biết rõ bên kia không có mục đích nuôi dưỡng, hoặc hoàn toàn không quan tâm bên kia có mục đích nuôi dưỡng hay không, mà 'cho' con người khác để nhận tiền". Thứ ba là "'cho' con người khác để nhận một khoản tiền lớn rõ ràng không phải là 'tiền bồi dưỡng', 'tiền cảm ơn'". Ngược lại, không vì kiếm tiền, thật sự vì cuộc sống khó khăn mà tự cho con nuôi, chỉ nhận ít tiền bồi dưỡng, tiền cảm ơn, thì là cho con nuôi trong dân gian, không bị kết tội buôn bán. Xem tiếp Điều 261 Bộ luật Hình sự (Trung Quốc). "Người có nghĩa vụ nuôi dưỡng người già, trẻ nhỏ, người bệnh hoặc người khác không có khả năng tự sống mà từ chối nuôi dưỡng, tình tiết tồi tệ, thì bị xử tới năm năm tù có thời hạn, câu lưu hình sự (giam giữ ngắn hạn) hoặc quản chế". Điều 1094 Bộ luật Dân sự (Trung Quốc) quy định chỉ ba loại người được làm người cho con nuôi: người giám hộ của trẻ mồ côi, cơ sở phúc lợi trẻ em, cha mẹ đẻ gặp khó khăn đặc biệt không đủ sức nuôi con. Điều 1105: "Việc nhận nuôi con nuôi phải đăng ký với cơ quan dân chính của chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên. Quan hệ nuôi con nuôi hình thành từ ngày đăng ký"

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Ở đây không bàn có nên sinh hay không. Sau khi con chào đời, đi theo thứ tự này cho đỡ rắc rối. Bước một, sinh ở bệnh viện; khám thai và nhập viện sinh xem chương 27. Giấy chứng sinh là điều kiện cho mọi thủ tục sau này. Bước hai, muốn cho con nuôi thì tìm thẳng cơ quan dân chính cấp huyện trở lên, đừng qua người trung gian. Tiền đã qua tay là bản chất việc có thể đổi. Trong vòng một năm sau sinh, nếu xuất hiện "ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại con", thì coi như bệnh cấp cứu. Danh sách những lúc trong thai kỳ và sau sinh phải tới bệnh viện ngay, xem chương 27 mục 7. Lần khám lại 42 ngày sau sinh đồng thời là lần sàng lọc trầm cảm sau sinh, xem chương 27 mục 16. Có ý nghĩ tự sát thì gọi 12356, xem chương 1 mục 25. Mục này không kèm vụ việc: các vụ điển hình chính thức về bán con ruột, đợt này chưa đối chiếu từng vụ, nên chỉ dẫn điều luật và nguyên văn văn bản ý kiến.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Nuôi con nuôi 52/2010/QH12 ngày 28/6/2010 (Điều 8, 9, 13, 14, 21, 24) — chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=9… ; Bộ luật Hình sự, văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH (Điều 124, 151, 185, 186) — datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2025/9/1… ; Nghị định 282/2025/NĐ-CP, Công báo số 1583 + 1584 ngày 17/11/2025 (Điều 38) — congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-282-… . Tra ngày 3/11/2026.