Tâm trạng tệ tới mức trầm cảm thì đi bộ hoặc chạy bộ; tác dụng chống trầm cảm tăng theo cường độ tập

Người trầm cảm nặng tập thể dục thì đi bộ nhanh hoặc chạy chậm cải thiện rõ nhất. Tiếp theo là yoga, tập sức mạnh, thái cực quyền, khí công, mấy môn này chênh nhau không nhiều. Cường độ càng cao thì hiệu quả càng tốt; tập sức mạnh và yoga dễ duy trì nhất. Bằng chứng ở mảng này chất lượng còn thấp, điều chắc chắn là vận động tốt hơn không vận động, hãy chọn môn mình theo được.

Chi phí

Không tốn tiền. Mỗi lần khoảng nửa tiếng. Khó ở chỗ lúc tâm trạng tệ là lúc lười động đậy nhất, phải tự đẩy mình một cái.

Lợi ích

Đây là kết quả gộp 218 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), gồm 495 nhóm, 14.170 người tham gia đạt tiêu chuẩn lâm sàng của trầm cảm nặng. Cách tính cho các môn vận động so sánh lẫn nhau (phân tích gộp mạng lưới Bayes). Nhóm dùng để so sánh là chăm sóc thông thường và viên giả dược (đối chứng chủ động). Độ lớn hiệu quả tính bằng Hedges' g, số càng âm thì triệu chứng càng giảm nhiều. Đi bộ nhanh hoặc chạy chậm −0,62 (khoảng tin cậy 95% từ −0,80 đến −0,45, nghĩa là giá trị thật nằm đại khái trong khoảng này). Yoga −0,55 (từ −0,73 đến −0,36). Tập sức mạnh −0,49 (từ −0,69 đến −0,29). Aerobic kết hợp −0,43 (từ −0,61 đến −0,24). Thái cực quyền hoặc khí công −0,42 (từ −0,65 đến −0,21). Nguyên văn bài báo nói "hiệu quả của vận động tỷ lệ thuận với cường độ được kê": cường độ càng cao, hiệu quả càng tốt. Tập sức mạnh và yoga được chấp nhận tốt nhất, dễ duy trì nhất

Ghi chú

Còn tranh cãi. Chính các tác giả ghi rõ, trong 218 nghiên cứu chỉ có 1 nghiên cứu làm đủ sạch, khó bị thiết kế làm lệch kết quả. Theo cách chấm điểm thông dụng, đi bộ nhanh, chạy chậm chỉ được xếp độ tin cậy "thấp", còn lại là "rất thấp". Vận động cũng không giấu được người tham gia: ai cũng biết mình đang tập, nên dễ thấy mình khá hơn, phần kỳ vọng này không loại ra được. Hướng kết luận vẫn dùng được: vận động tốt hơn không vận động, cường độ đừng quá thấp, chọn môn mình theo được. Mục này là phần triển khai của "khi tâm trạng đi xuống thì vận động trước" ở chương 3, không thay được điều trị bài bản sau khi đã được chẩn đoán.

Nguồn · 1

1. Noetel M, Sanders T, Gallardo-Gómez D và cộng sự (2024). Effect of exercise for depression: systematic review and network meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ, 384, e075847. doi.org/10.1136/bmj-2023-075847