Đau đầu mà tháng nào cũng uống giảm đau: quá 15 ngày với thuốc đơn, quá 10 ngày với thuốc phối hợp, kéo dài trên 3 tháng thì cơn đau có thể do chính thuốc

Càng uống giảm đau nhiều ngày thì cơn đau đầu càng dễ nặng lên vì chính thuốc. Quá 15 ngày một tháng với thuốc đơn, quá 10 ngày với thuốc phối hợp, kéo dài trên 3 tháng là ngưỡng nên đi khám thay vì tăng liều.

Chi phí

Không tốn tiền để đếm, nhưng phải bỏ công ghi lại: tháng này uống ngày nào, uống thuốc gì, hộp nào. Khoản đắt là khoản tích lại: mỗi tháng vài vỉ giảm đau, cộng tiền khám thần kinh, cộng những ngày làm việc mất vì đau, và có khi nhiều tháng thử đủ loại thuốc mà không ai hỏi một câu đơn giản là tháng này uống bao nhiêu ngày.

Lợi ích

Bản phân loại đau đầu quốc tế (ICHD-3) đặt tên cho tình trạng này là đau đầu do lạm dụng thuốc: người đã có bệnh đau đầu từ trước, đau từ 15 ngày một tháng trở lên, và dùng thuốc giảm đau đều đặn quá 3 tháng. Ngưỡng dùng thuốc tính riêng theo loại: thuốc giảm đau không phải opioid thì 15 ngày một tháng trở lên; thuốc phối hợp — hai nhóm thuốc trở lên cùng có tác dụng giảm đau, hoặc có thêm chất hỗ trợ như caffeine — thì 10 ngày một tháng trở lên; nhiều loại thuốc đơn dùng xen kẽ thì cộng ngày lại, vì bản phân loại coi chúng cùng một nhóm. Bản phân loại dẫn chứng dịch tễ từ nhiều nước: trong số người đau đầu từ 15 ngày một tháng trở lên, hơn một nửa thuộc nhóm đau đầu do lạm dụng thuốc. Phần lớn người bệnh đỡ hơn sau khi ngừng loại thuốc bị lạm dụng, và đáp ứng với thuốc phòng đau đầu cũng tốt hơn. Chính bản phân loại ghi rõ các ngưỡng ngày này dựa trên ý kiến chuyên gia chứ không dựa trên bằng chứng thực nghiệm hình thức.

Ghi chú

Vì sao mức B: các ngưỡng 15 ngày, 10 ngày và 3 tháng là câu chữ của bản phân loại, đọc được nguyên văn, nhưng chính tài liệu đó nói các con số dựa trên ý kiến chuyên gia chứ không phải thử nghiệm, và không có thử nghiệm nào đo việc tự đếm ngày làm giảm bao nhiêu cơn đau — nên đây là tiêu chuẩn chẩn đoán chứ không phải kết quả can thiệp. Bốn cái bẫy hay gặp. Một: chỉ đếm vỉ giảm đau mà quên thuốc cảm, thuốc ho, thuốc đau đầu phối hợp có caffeine hoặc có thêm một hoạt chất giảm đau khác — những hộp đó tính theo ngưỡng 10 ngày, không phải 15. Hai: mua thuốc lẻ, không giữ vỏ hộp, nên không biết mình đã uống loại đơn hay loại phối hợp; muốn đếm đúng thì giữ vỏ hộp và ghi lại tên hoạt chất. Ba: đang uống đều rồi tự bỏ đột ngột vì sợ, rồi mấy ngày sau đau đầu dữ hơn và kết luận là không bỏ được; đau đầu do cai thuốc là chuyện thường gặp, nên việc ngừng thuốc cần bác sĩ hướng dẫn, nhất là khi đang có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc kê đơn khác. Bốn: uống thuốc đúng liều trên hộp nhưng ngày nào cũng uống, và nghĩ như thế là an toàn; vấn đề ở đây là số ngày trong tháng, không phải liều mỗi lần. Đừng hiểu mục này thành phải bỏ hẳn thuốc giảm đau: cơn đau cấp vẫn cần xử lý, và việc cần làm là đi khám để có thuốc phòng cơn thay vì tăng số ngày dùng thuốc cắt cơn.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Phải ghi số ngày uống thuốc, còn phải nhịn, không tiện tay là uống.

Nói đơn giản

Hay đau đầu nên ngày nào cũng uống thuốc giảm đau thì có thể càng uống càng đau. Bảng phân loại đau đầu quốc tế gọi đây là đau đầu do lạm dụng thuốc. Một tháng đau từ 15 ngày trở lên, uống thuốc giảm đau thông thường từ 15 ngày trở lên hoặc thuốc phối hợp từ 10 ngày trở lên, kéo dài liên tục quá 3 tháng, là đủ để chẩn đoán. Phần lớn người bệnh đỡ hơn sau khi ngừng loại thuốc đã uống quá nhiều.

Lợi ích

Bảng "Phân loại quốc tế các rối loạn đau đầu" lần thứ 3 của Hội Đau đầu Quốc tế đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán: người vốn có bệnh đau đầu, mỗi tháng đau đầu từ 15 ngày trở lên, đồng thời đều đặn dùng quá nhiều thuốc trị đau đầu trong hơn 3 tháng. Với các thuốc giảm đau không phải opioid như paracetamol, aspirin, ibuprofen, ngưỡng dùng quá nhiều là từ 15 ngày trở lên mỗi tháng. Ngưỡng của thuốc giảm đau phối hợp là từ 10 ngày trở lên mỗi tháng. Thuốc giảm đau phối hợp là thuốc gộp từ hai loại trở lên có tác dụng giảm đau, hoặc có thêm thành phần hỗ trợ như caffeine, ví dụ paracetamol kèm codein. Uống luân phiên vài loại thuốc giảm đau không phải opioid thì cộng dồn số ngày. Phần giải thích của bảng phân loại ghi rõ: bằng chứng dịch tễ học ở nhiều nước cho thấy trong số người mỗi tháng đau đầu từ 15 ngày trở lên, hơn một nửa thuộc loại đau đầu này. Phần lớn người bệnh đỡ hơn sau khi ngừng loại thuốc dùng quá nhiều, các biện pháp điều trị phòng đau đầu cũng có tác dụng hơn.

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Ở Trung Quốc, viên giảm đau mà tên thuốc có chữ "ca" (viết tắt của caffeine) thường có thêm caffeine, tính là thuốc phối hợp, ngưỡng 10 ngày. Một tháng mà số ngày đau đầu ngày càng nhiều thì đi khám chuyên khoa thần kinh, đừng chỉ biết uống thêm thuốc. Xếp B vì tiêu chuẩn phân loại đưa ra ngưỡng chẩn đoán, không phải thử nghiệm có đối chứng. Lợi ích xếp "vừa" là đánh giá: cái đổi lại là bớt những ngày đau đầu, không liên quan tới tử vong.

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 2

1. Headache Classification Committee of the International Headache Society (2018). The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia, 38(1):1-211. doi.org/10.1177/0333102417738202
2. ICHD-3 bản trực tuyến, 8.2 Medication-overuse headache, 8.2.3 Non-opioid analgesic-overuse headache và 8.2.5 Combination-analgesic-overuse headache: ichd-3.org/8-headache-attributed-to-a-substan… . Tra ngày 3/11/2026.