Người uống lâu dài thuốc hạ mỡ máu, thuốc hạ huyết áp và các thuốc tương tự: xem tờ hướng dẫn có nhắc tới bưởi chùm (grapefruit) không; có thì đừng ăn bưởi chùm và bưởi, cũng đừng uống nước ép bưởi chùm

Bưởi chùm làm một số thuốc trong máu tăng lên gấp mấy lần lúc đầu; liều uống không đổi mà như uống quá liều. Một quả bưởi chùm hay một cốc nước ép là đã có tác dụng này, cách một ngày mới uống thuốc vẫn còn lại một phần. Nặng có thể hại cơ, hại thận, hoặc gây loạn nhịp tim có thể đột tử. Bưởi cũng có tác dụng này, cam ngọt thông thường thì không.

Chi phí

Không tốn tiền. Cầm thuốc phải uống lâu dài về, lật tờ hướng dẫn xem phần "tương tác thuốc" và "lưu ý". Có ghi bưởi chùm thì trong thời gian uống thuốc không ăn bưởi chùm, bưởi, cam đắng và chanh xanh (lime), cũng không uống nước ép của chúng. Ai thích ăn bưởi chùm thì có thể hỏi bác sĩ xem đổi được sang thuốc không bị ảnh hưởng không.

Lợi ích

Một tổng quan năm 2013 của các nhà dược lý Canada cho biết có hơn 85 loại thuốc đã biết hoặc dự đoán sẽ tương tác với bưởi chùm. Trong đó 43 loại có thể gây phản ứng có hại nặng. Phản ứng nặng gồm xoắn đỉnh, một kiểu loạn nhịp tim có thể gây đột tử. Còn có tiêu cơ vân (cơ bị phá huỷ nhiều, sẽ hại thận), ức chế tuỷ xương, ức chế hô hấp, xuất huyết tiêu hoá và tổn thương thận. Furanocoumarin trong bưởi chùm làm một enzym phân giải thuốc ở ruột non (CYP3A4) mất tác dụng vĩnh viễn. Thuốc bị phân giải ở ruột ít đi thì vào máu nhiều lên. Một quả bưởi chùm nguyên quả hoặc 200 mililit nước ép là đủ làm nồng độ thuốc trong máu tăng tới mức có ý nghĩa lâm sàng. Thuốc hạ huyết áp felodipine uống với một phần bưởi chùm, lượng thuốc trong máu trung bình gấp 3 lần khi uống với nước lọc. Cùng uống một phần nước ép 250 mililit, mỗi người tăng khác nhau, từ 0 lần tới 8 lần. Thuốc hạ mỡ máu simvastatin uống cùng nước ép mỗi ngày 200 mililit, liên tục 3 ngày, tổng lượng thuốc trong máu (AUC) bằng 330% so với khi uống với nước lọc. Atorvastatin uống với nước ép là từ 180% đến 250%. Pravastatin, rosuvastatin và fluvastatin không bị ảnh hưởng. Uống 200 mililit nước ép trong vòng 4 giờ trước khi uống thuốc thì tác dụng mạnh nhất. Cách 10 giờ vẫn còn một nửa, cách 24 giờ còn một phần tư. Tổng quan nói cam đắng (hay dùng làm mứt cam), chanh xanh (lime) và bưởi cũng có tác dụng tương tự. Các loại cam ngọt như cam navel, cam Valencia không có furanocoumarin, không có tác dụng này. Bài phổ biến kiến thức của FDA Hoa Kỳ nêu tên simvastatin, atorvastatin và nifedipine. FDA nói uống nhiều nước ép bưởi chùm thì thuốc hạ mỡ máu ở lại trong cơ thể quá nhiều, làm tăng nguy cơ tổn thương gan và cơ, có thể dẫn tới suy thận.

Ghi chú

Không phải thuốc nào cũng bị ảnh hưởng, trong cùng một nhóm thuốc cũng có loại bị, loại không. Trong danh sách thuốc thường dùng mà tổng quan đó liệt kê, có thuốc hạ mỡ máu simvastatin, lovastatin, atorvastatin, thuốc hạ huyết áp felodipine, nifedipine. Còn có amiodarone, ticagrelor, tacrolimus, ciclosporin, domperidone, quetiapine, oxycodone… Clopidogrel thì ngược lại, gặp bưởi chùm sẽ mất tác dụng. Tờ hướng dẫn không ghi mà bản thân không chắc, thì hỏi bác sĩ kê đơn hoặc dược sĩ. Tổng quan nói người trên 45 tuổi mua bưởi chùm nhiều nhất, cũng uống nhiều thuốc nhất. Người lớn tuổi uống felodipine mà lại ăn bưởi chùm, khi huyết áp tụt xuống, tim không đập nhanh lên để bù lại. Xếp B vì con số đến từ các thử nghiệm dược động học đo nồng độ thuốc trong máu, hậu quả nặng chỉ có báo cáo ca bệnh. Lợi ích xếp "nhỏ": điểm kết thúc là nồng độ thuốc trong máu, nghiên cứu không cho biết bớt được bao nhiêu ca gặp chuyện.

Nguồn · 2

1. Bailey DG, Dresser G, Arnold JMO (2013). Grapefruit–medication interactions: forbidden fruit or avoidable consequences? CMAJ, 185(4):309-316. doi.org/10.1503/cmaj.120951
2. U.S. Food and Drug Administration (2021). Grapefruit Juice and Some Drugs Don't Mix. fda.gov/consumers/consumer-updates/grapefruit…