Đã từng bị sỏi thận thì uống nước tới 2,5–3 lít mỗi ngày, giảm muối xuống không quá 6 gam

Người lần đầu bị sỏi canxi, lại không tìm ra nguyên nhân, nếu không làm gì thì trong năm năm khoảng một phần tư sẽ bị lại. Người mỗi ngày uống đủ nước thì trong năm năm chỉ hơn một phần mười bị tái phát, ít đi hơn một nửa. Hướng dẫn của Anh khuyên mỗi ngày uống 2,5 đến 3 lít nước, muối không quá 6 gam.

Chi phí

Không tốn tiền. Biến việc uống nước thường xuyên thành thói quen. Hôm nào ra nhiều mồ hôi thì uống thêm, cái khó là ngày nào cũng nhớ.

Lợi ích

Một thử nghiệm có đối chứng kéo dài 5 năm, chia ngẫu nhiên thành hai nhóm, đối tượng là 199 người bệnh lần đầu bị sỏi canxi mà không tìm ra nguyên nhân (còn gọi là sỏi canxi vô căn). Một nhóm mỗi ngày uống ít nhất 2 lít nước, nhóm kia không can thiệp gì. Trong 5 năm, nhóm uống nhiều nước có 12/99 người tái phát (12,1%), nhóm không can thiệp 27/100 (27,0%), P = 0,008. Giá trị P càng nhỏ càng cho thấy khác biệt giữa hai nhóm không phải do ngẫu nhiên. Thời gian trung bình tới khi tái phát: 38,7 ± 13,2 tháng so với 25,1 ± 16,4 tháng, P = 0,016. Lượng nước tiểu 24 giờ đo lúc đầu ở người bị sỏi thấp rõ so với người không bị sỏi: nam là 1.057 ± 238 mL so với 1.401 ± 562 mL (P < 0,0001), nữ là 990 ± 230 mL so với 1.239 ± 440 mL (P < 0,001). Hướng dẫn NICE NG118, điều 1.8.1 khuyên người lớn mỗi ngày uống 2,5 đến 3 lít nước, trẻ em và thanh thiếu niên uống 1 đến 2 lít tuỳ tuổi. Cho thêm chút nước chanh tươi vào nước, đừng uống nước có ga, người lớn mỗi ngày muối không quá 6 gam. Cùng hướng dẫn đó, điều 1.7.1 khuyên người lớn đã từng bị sỏi thận hoặc sỏi niệu quản cân nhắc phân tích thành phần sỏi một lần. Người tái phát, sỏi có hơn một nửa là canxi oxalat, điều 1.8.3 khuyên cân nhắc dùng thêm kali citrat. Về xét nghiệm nước tiểu 24 giờ, NICE cho rằng chưa tìm thấy bằng chứng nên không đưa ra khuyến nghị. Hướng dẫn về sỏi của Hội Tiết niệu châu Âu (EAU) viết khác: mỗi người bị sỏi đều phải phân tích thành phần sỏi một cách đáng tin cậy. Người tái phát thuộc nhóm nguy cơ cao, phải lấy nước tiểu 24 giờ hai lần liên tiếp để làm xét nghiệm chuyển hoá chuyên biệt. Mục tiêu phòng ngừa chung của hướng dẫn này là mỗi ngày uống 2,5 đến 3 lít nước, lượng nước tiểu mỗi ngày 2 đến 2,5 lít

Ghi chú

Tái phát giảm khoảng 55%, lại không tốn tiền, theo cách tính độ đáng tiền của cuốn sách này thì đây là mục đáng tiền nhất chương. Cái cần theo dõi là lượng nước tiểu 24 giờ, mục tiêu của hướng dẫn châu Âu là 2 đến 2,5 lít mỗi ngày, không phải xem uống vào bao nhiêu. Người ra nhiều mồ hôi, người làm việc ở chỗ nóng phải uống nhiều hơn. Thử nghiệm kia làm trên người bị sỏi canxi vô căn lần đầu. Sỏi không chỉ có một loại, sỏi axit uric, sỏi nhiễm khuẩn, sỏi cystin mỗi loại có cách xử lý riêng. Phân tích thành phần sỏi một lần thì cả hướng dẫn Anh và châu Âu đều khuyên. Người đã tái phát, hướng dẫn châu Âu còn yêu cầu xét nghiệm nước tiểu 24 giờ rồi mới quyết định có dùng thêm thuốc không, hướng dẫn Anh cho rằng xét nghiệm này chưa đủ bằng chứng. Đừng vì phòng sỏi mà bỏ hẳn canxi, xem chương 6 mục 21. Khi lên cơn đau quặn dữ dội vùng thắt lưng, bụng thì phải đi viện, không phải uống nhiều nước để đẩy sỏi ra. Đi tiểu ra máu mà không đau thì có thứ khác cần kiểm tra, xem chương 1 mục 27

Pháp luật Việt Nam

Điều 69 khoản 4 điểm d Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 cho người bệnh hoặc người đại diện được đọc, xem, sao chụp, ghi chép hồ sơ bệnh án và được cung cấp bản tóm tắt hồ sơ bệnh án khi có yêu cầu bằng văn bản — đây là quyền chắc chắn nhất trong mục này mà bạn cầm trong tay, và nó biến kết quả cũ từ tờ giấy bệnh viện giữ thành tài liệu bạn mang đi được. Khoản 1 cùng điều cho hồ sơ bệnh án lập bằng giấy hoặc bản điện tử giá trị pháp lý như nhau, nên bản điện tử trên cổng của bệnh viện cũng dùng được. Khoản 3 điểm b cho người hành nghề của cơ sở khác được đọc, sao chép hồ sơ khi có sự đồng ý của cơ sở, tức đường hợp pháp để bác sĩ nơi mới xem hồ sơ nơi cũ là đề nghị bệnh viện chuyển, không phải bạn cầm ảnh chụp. Phía cơ chế công nhận, Bộ Y tế đã ban hành danh mục xét nghiệm áp dụng để liên thông, công nhận kết quả tại Quyết định 3148/QĐ-BYT ngày 07/7/2017, nghĩa là việc công nhận có tồn tại nhưng chỉ trong phạm vi danh mục đó và gắn với điều kiện chất lượng của phòng xét nghiệm, chứ không phải quyền dùng lại mọi kết quả ở mọi nơi. Phía bảo hiểm, Điều 31 khoản 3 Luật Bảo hiểm y tế xử lý đúng ca bạn hay gặp: khi cơ sở không có sẵn thuốc, thiết bị hoặc dịch vụ cận lâm sàng thì được chuyển người bệnh hoặc mẫu bệnh phẩm đến cơ sở khác đủ điều kiện, và cơ sở nơi nhận tổng hợp chi phí để thanh toán với cơ quan bảo hiểm xã hội; Nghị định 188/2025/NĐ-CP Điều 44 khoản 1 và khoản 2 điểm a quy định chi tiết: chỉ chuyển đến cơ sở đã được phê duyệt đủ điều kiện thực hiện dịch vụ cận lâm sàng, cơ sở nhận không được chuyển tiếp sang cơ sở thứ ba, và nơi chuyển phải điền Mẫu số 9 gửi kèm cùng danh sách dịch vụ đã chuyển cho cơ quan bảo hiểm xã hội để làm căn cứ thanh toán.Phần này lấy từ bản quangpao/HowToLiveBetter.

Nguồn · 3

1. Borghi L, Meschi T, Amato F, Briganti A, Novarini A, Giannini A (1996). Urinary volume, water and recurrences in idiopathic calcium nephrolithiasis: a 5-year randomized prospective study. The Journal of Urology, 155(3), 839-843. doi.org/10.1016/s0022-5347(01)66321-3
2. National Institute for Health and Care Excellence (2019). Renal and ureteric stones: assessment and management. NICE guideline NG118, điều 1.7.1, 1.8.1, 1.8.3. nice.org.uk/guidance/ng118/chapter/Recommenda…
3. European Association of Urology (2026). EAU Guidelines on Urolithiasis, Chapter 4 Metabolic Evaluation and Recurrence Prevention (mục 4.1, 4.1.2, Table 4.5). uroweb.org/guidelines/urolithiasis/chapter/me… (danh sách người bị sỏi nguy cơ cao xem Table 3.3 cùng hướng dẫn: uroweb.org/guidelines/urolithiasis/chapter/gu…)