Có thông báo xâm phạm bản quyền thì phải gỡ nhanh; không có mốc nào để nội dung tự quay lại

Nhận thông báo có căn cứ là phải gỡ hoặc chặn ngay, đừng chờ cơ quan. Gỡ xong thì báo cho người đăng biết và giữ lại hồ sơ. Không có mốc nào để nội dung tự quay lại: muốn đăng lại thì phải có thoả thuận với bên gửi thông báo hoặc có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Chi phí

Không tốn tiền để tuân thủ, nhưng tốn một quy trình phải viết ra trước: một hộp thư nhận thông báo, một biểu mẫu ghi ai gửi, gửi cái gì, kèm chứng cứ nào, một chỗ lưu hồ sơ từng lần gỡ. Cái đắt nhất là quyết định gỡ ngay trong lúc chưa chắc ai đúng, rồi tự giải thích với người bán hàng đang mất doanh thu, và giữ được bình tĩnh khi bên gửi thông báo doạ kiện.

Lợi ích

Cơ chế nhận và xử lý báo cáo vi phạm bản quyền cần có thông tin người báo, liên kết nội dung và lịch sử xử lý. Đừng chờ đến khi tranh chấp mới tạo công cụ gỡ.

Pháp luật Việt Nam

Điều 198b khoản 1 Luật Sở hữu trí tuệ định nghĩa doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian là doanh nghiệp cung cấp phương tiện kỹ thuật để tổ chức, cá nhân đưa nội dung số lên mạng và cung cấp kết nối cho công chúng tiếp cận nội dung đó — website cho người khác đăng bán, đăng bài nằm trong định nghĩa này. Khoản 3 điểm c cho doanh nghiệp trung gian được miễn trừ trách nhiệm khi lưu nội dung của người dùng mà "không biết rằng nội dung thông tin số đó xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" và "có hành động nhanh chóng gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập đến nội dung thông tin số đó khi biết rằng nội dung thông tin số đó xâm phạm". Nghĩa là về bản quyền, chỗ bảo vệ bạn là chuyện bạn gỡ nhanh và chứng minh được mình đã gỡ nhanh, dù bạn có giấy phép gì. Khoản 4 nói rõ: được miễn trừ thì không phải tự giám sát dịch vụ hoặc chủ động tìm bằng chứng xâm phạm. Phía người gửi thông báo, Điều 198 khoản 1 điểm b cho chủ thể quyền yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm, gỡ bỏ và xoá nội dung vi phạm trên môi trường mạng; Điều 198a đặt giả định: không có chứng cứ ngược lại thì người được nêu tên theo cách thông thường trên chính tác phẩm hoặc trên bản sao hợp pháp được coi là chủ thể quyền, nên một cái tên in trên chính tác phẩm hoặc trên bản sao được công bố hợp pháp đã đủ để thông báo có căn cứ. Chiều ngược lại cũng có: Điều 198 khoản 5 buộc bên lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ phải bồi thường thiệt hại, kể cả chi phí thuê luật sư. Với trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội, mốc thời gian đã có con số: Điều 34 khoản 4 Nghị định 147/2024 buộc loại bỏ nội dung vi phạm chậm nhất 24 giờ kể từ khi có yêu cầu bằng văn bản, điện thoại hoặc phương tiện điện tử của cơ quan có thẩm quyền, và phải xử lý khiếu nại về sở hữu trí tuệ theo pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ; Điều 35 khoản 5 buộc gỡ trong 24 giờ khi tự phát hiện, khoản 8 buộc xử lý khiếu nại của người dùng trong 48 giờ. Còn với yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, Điều 26 khoản 2 điểm b Luật An ninh mạng đặt mốc 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu.

Ghi chú

Vì sao mức B: toàn bộ mục đứng trên câu chữ của luật đang có hiệu lực — ai được coi là chủ thể quyền, khi nào trung gian được miễn trừ, cơ quan ra yêu cầu thì bao lâu phải gỡ — nhưng không có số đo kết cục nào, không ai công bố tỷ lệ nội dung được phục hồi hay số vụ tranh chấp đã giải quyết, nên không lên A. Bốn cái bẫy. Một: chờ đúng một mốc "mười lăm ngày rồi tự động đăng lại" như các hướng dẫn nước ngoài hay mô tả; luật Việt Nam không có mốc đó, gỡ rồi thì nội dung nằm nguyên trạng thái gỡ cho tới khi có thoả thuận giữa hai bên hoặc có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, và người vận hành không đặt một bộ đếm ngày rồi tự mở lại. Hai: coi thông báo qua tin nhắn hay email rồi gỡ luôn là đủ, trong khi hồ sơ phải cho thấy mình đã kiểm chủ thể và chứng cứ — Điều 198a cho phép dựa vào cách nêu tên thông thường, nhưng vẫn phải ghi lại mình đã dựa vào cái gì, nếu không thì lần sau không chứng minh được là mình hành động nhanh chóng. Ba: gỡ xong im lặng, không thông báo cho người bán, để họ phát hiện gian hàng mất và tự đoán; cách rẻ nhất là thư mẫu ghi rõ nội dung nào bị gỡ, ai yêu cầu, gỡ lúc nào, và hướng để họ phản hồi bằng văn bản. Bốn: tưởng rằng không phải tự giám sát nghĩa là không phải làm gì — khoản 4 chỉ bỏ nghĩa vụ chủ động rà soát, không bỏ nghĩa vụ gỡ khi đã biết, và "biết" có thể đến từ chính nhân viên bạn nhìn thấy chứ không cần thông báo. Đừng hiểu ngược thành "cứ gỡ hết cho chắc": gỡ oan một gian hàng đúng luật vẫn làm bạn mất khách và có thể bị đòi bồi thường theo hợp đồng, nên hãy gỡ theo mức cần thiết — chặn đúng đường dẫn bị báo thay vì xoá cả gian hàng — và ghi lại lý do.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Không tốn tiền. Phải dựng một quy trình cố định: nhận thông báo, chuyển cho người bán, nhận lời phản bác của người bán, công khai kết quả. Bước nào cũng lưu hồ sơ

Nói đơn giản

Có người gửi thông báo xâm phạm quyền, kèm chứng cứ ban đầu, thì bạn phải kịp thời xoá, chặn hoặc ngắt đường link, đồng thời chuyển thông báo cho người bán. Để đó không làm thì phần thiệt hại tăng thêm bạn phải cùng người bán bồi thường. Người bán phản bác thì bạn chuyển lời phản bác cho bên kia, chờ 15 ngày. Bên kia không khiếu nại cũng không khởi kiện thì khôi phục lại hàng.

Lợi ích

Người có quyền "có quyền thông báo cho người kinh doanh nền tảng thương mại điện tử áp dụng các biện pháp cần thiết như xoá, chặn, ngắt đường link, chấm dứt giao dịch và dịch vụ. Thông báo phải kèm chứng cứ ban đầu cấu thành xâm phạm quyền". Người có quyền là chủ của các quyền như nhãn hiệu, quyền tác giả, sáng chế. Chỉ gửi một câu thì không tính, phải kèm chứng cứ ban đầu. Nền tảng nhận thông báo xong "phải kịp thời áp dụng biện pháp cần thiết, và chuyển thông báo đó cho người kinh doanh trên nền tảng; không kịp thời áp dụng biện pháp cần thiết thì phải chịu trách nhiệm liên đới với người kinh doanh trên nền tảng đối với phần thiệt hại tăng thêm". Bạn để đó không xử lý, phần thiệt hại tăng thêm bạn phải cùng người bán bồi thường. Sau khi người bán phản bác, nền tảng "trong mười lăm ngày kể từ khi lời phản bác được chuyển tới người có quyền sở hữu trí tuệ, không nhận được thông báo người có quyền đã khiếu nại hoặc khởi kiện, thì phải kịp thời chấm dứt các biện pháp đã áp dụng". Nghĩa là chuyển lời phản bác của người bán cho người có quyền, chờ 15 ngày. Bên kia không khiếu nại cũng không khởi kiện thì khôi phục những gì đã xoá, đã gỡ. Nền tảng biết hoặc lẽ ra phải biết có xâm phạm quyền mà không xử lý thì chịu trách nhiệm liên đới với người xâm phạm. Cơ quan sở hữu trí tuệ còn có thể buộc bạn sửa trong thời hạn, quá hạn không sửa thì phạt từ 50 nghìn đến 500 nghìn nhân dân tệ, tình tiết nghiêm trọng thì phạt từ 500 nghìn đến 2 triệu nhân dân tệ. Ngược lại, "cố ý gửi thông báo sai, gây thiệt hại cho người kinh doanh trên nền tảng, thì chịu trách nhiệm bồi thường gấp đôi" (toàn quốc)

Mức bằng chứng

A

Ghi chú

Bạn không phải sàn thương mại điện tử, chỉ là website thông thường, thì theo quy tắc thông báo – xoá của Bộ luật Dân sự Trung Quốc. Khác nhau ở chỗ sau khi bên kia phản bác bạn phải chờ bao lâu: Luật Thương mại điện tử cho con số rõ ràng là 15 ngày, Bộ luật Dân sự chỉ ghi "thời hạn hợp lý". Ngoài ra, công khai thông báo nhận được, lời phản bác của người bán và kết quả xử lý của bạn là yêu cầu ghi rõ trong Điều 44 Luật Thương mại điện tử Trung Quốc. Nền tảng tự tổ chức đăng tải đồ lậu, hoặc biết rõ xâm phạm quyền mà vẫn để đó, thì quy tắc "nhận thông báo là xoá" không che được nó. Xem chương 9 mục 24 (truyện tranh dịch lậu, đăng lại phim truyền hình)

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi bởi Luật số 07/2022/QH15 (Điều 198 khoản 1 điểm b và khoản 5, Điều 198a, Điều 198b khoản 1, 3, 4 — Điều 198a và 198b được bổ sung bởi khoản 76 và 77 Điều 1 Luật 07/2022/QH15, hiệu lực 01/01/2023); Luật An ninh mạng số 23/2018/QH14 ngày 12/6/2018 (Điều 26 khoản 2 điểm b), Công báo số 775 + 776 ngày 14-7-2018; Nghị định 147/2024/NĐ-CP ngày 20/11/2024 (Điều 34 khoản 4, Điều 35 khoản 5 và khoản 8), bản ký: datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2024/11/…. Tra ngày 3/11/2026.