Vitamin D: 400 đơn vị mỗi ngày, và đừng tự tăng liều

Nhu cầu vitamin D của trẻ dưới một tuổi là 400 đơn vị mỗi ngày, tính cả lượng có trong sữa và lượng bổ sung; sữa mẹ chứa rất ít vitamin D. Đừng tự tăng: trên 1.000 đơn vị mỗi ngày ở trẻ dưới 6 tháng là vượt ngưỡng. Bé uống sữa công thức đủ lượng thì hỏi bác sĩ trước khi bổ sung thêm.

Chi phí

Một lọ nhỏ giọt dùng được vài tháng, tính ra mỗi ngày không đáng kể; cái phải trả không phải tiền mà là việc nhớ: 400 đơn vị mỗi ngày, đều, từ lúc sinh đến một tuổi, và ghi lại ngày đã nhỏ để không nhỏ hai lần trong một ngày. Nếu mua loại phối hợp nhiều vitamin thì phải đọc hàm lượng từng thành phần, vì 1.000 đơn vị vitamin D trong một sản phẩm “cho trẻ” là chuyện có thật và với trẻ dưới 6 tháng thì đó đã là ngưỡng trên. Thêm một khoản thời gian: mỗi lần đổi lọ phải đọc lại nhãn, vì cùng một hãng có loại 400 và loại 1.000 đơn vị, chai giống nhau, chỉ khác dòng chữ nhỏ.

Lợi ích

Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong bài công bố bảng nhu cầu khuyến nghị cập nhật, viết rằng bảng lần này theo khuyến nghị của Viện nghiên cứu Y học Hoa Kỳ năm 2011, và nhu cầu vitamin D ở trẻ dưới 1 tuổi là 400 đơn vị mỗi ngày, trẻ từ 1 tuổi trở lên và người trưởng thành dưới 50 tuổi là 600 đơn vị, người từ 50 tuổi trở lên cùng phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú là 800 đơn vị; cùng bài đó nêu giới hạn trên: trẻ dưới 6 tháng là 1.000 đơn vị mỗi ngày, trẻ 6 đến 12 tháng là 1.500 đơn vị. Con số này nằm trong bảng của Viện Dinh dưỡng Việt Nam chứ không phải một khuyến cáo ngoại để nguyên, nhưng nó nằm trong bảng nhu cầu chứ không nằm trong một thông tư: căn cứ pháp lý đang áp dụng vẫn là bảng ban hành kèm Thông tư số 43/2014/TT-BYT, và ở dòng vitamin D cho trẻ dưới 6 tháng bảng đó ghi 5 µg, tức 200 đơn vị — một nửa con số mới. Hai bảng chênh nhau, nên câu trả lời đúng cho một gia đình là hỏi bác sĩ của bé thay vì chọn bảng nào thuận tai; điều không đổi giữa hai bảng là vitamin D phải bổ sung đều và có ngưỡng trên. Với mẹ, cùng bảng 2017 của Bộ Y tế đặt nhu cầu 20 µg mỗi ngày cho phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú, tức khoảng 800 đơn vị, cao hơn hẳn mức của người bình thường.

Ghi chú

Vì sao mức C: con số 400 đơn vị mỗi ngày là khuyến cáo của một viện nghiên cứu nước ngoài được Viện Dinh dưỡng tiếp nhận vào bảng nhu cầu, không phải điều khoản của một văn bản quy phạm; văn bản đang có hiệu lực lại ghi 200 đơn vị cho trẻ dưới 6 tháng, nên mục này không được phép viết như thể pháp luật Việt Nam quy định 400. Ba cái bẫy. Một: nghĩ ở Việt Nam nắng nhiều nên không cần bổ sung, trong khi trẻ sơ sinh không nên phơi nắng trực tiếp và cả hai bảng nhu cầu đều tính vitamin D như một khoản phải bù chứ không tính vào nắng. Hai: nhỏ “vài giọt cho chắc” hoặc dùng lọ của người lớn, trong khi giới hạn trên cho trẻ dưới 6 tháng là 1.000 đơn vị mỗi ngày và lọ dành cho người lớn thường có hàm lượng cao hơn nhiều so với lọ cho trẻ. Ba: nhầm µg với đơn vị quốc tế, vì 1 µg bằng 40 đơn vị, nên đọc “5 µg” rồi tưởng là 5 đơn vị và nhỏ thêm cho đủ, hoặc ngược lại đọc “400” rồi tưởng là 400 µg. Bạn không cần tự chọn giữa hai bảng: hỏi bác sĩ đang theo dõi bé một câu duy nhất — “bé nhà mình nên bổ sung bao nhiêu đơn vị mỗi ngày” — rồi ghi con số đó lên nắp lọ.

Bản dịch sát bản gốc (Trung Quốc) để đối chiếu

Chi phí

Một lọ vitamin D dạng giọt vài chục nhân dân tệ, mỗi ngày nhỏ một lần. Khó ở chỗ phải nhớ ngày nào cũng cho uống, ít nhất tới 1 tuổi

Nói đơn giản

Sữa mẹ có rất ít vitamin D, trẻ nhỏ lại không nên phơi nắng nhiều, nên phải bổ sung mỗi ngày. Ở vùng nông thôn Thổ Nhĩ Kỳ, trẻ không bổ sung có 3,8% bị còi xương trong một năm, trẻ có bổ sung thì không ai bị. Liều cho theo lời bác sĩ. Trẻ đủ tháng bình thường, trong 6 tháng đầu thường không cần bổ sung thêm canxi.

Lợi ích

Tổng quan Cochrane năm 2020 nói hàm lượng vitamin D trong sữa mẹ thấp, trẻ chỉ bú mẹ dễ bị thiếu. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ nói trẻ ở ngoài trời lâu phải chống nắng, nên mọi trẻ nhỏ đều phải bổ sung vitamin D. Thông điệp cốt lõi về nuôi ăn năm 2020 của Uỷ ban Y tế Quốc gia (Trung Quốc) viết: "Trẻ nhỏ từ khi sinh ra nên được bổ sung vitamin D 400–800 đơn vị quốc tế mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ". Cùng đoạn đó còn viết: "Trẻ đủ tháng bình thường trong 6 tháng đầu sau sinh thường không cần bổ sung canxi". Đồng thuận toàn cầu năm 2016 về còi xương có 11 tổ chức học thuật quốc tế tham gia. Đồng thuận nói mỗi ngày 400 IU (10 microgam) đủ để phòng còi xương. Mọi trẻ từ lúc sinh tới 12 tháng đều phải bổ sung, dù bú mẹ hay uống sữa công thức. Đây là khuyến nghị mạnh, chất lượng bằng chứng trung bình. Trong một nghiên cứu ở nông thôn vùng đông bắc Thổ Nhĩ Kỳ, trẻ bổ sung 400 IU mỗi ngày không ai bị còi xương. Trẻ không bổ sung, trong 12 tháng có 3,8% mới mắc còi xương. Đồng thuận còn nói, trên thế giới chưa có báo cáo nào về trẻ nhỏ uống đều 400 IU mỗi ngày mà bị chẩn đoán còi xương qua phim X-quang. Năm 1992, Trung Quốc làm một nghiên cứu chia nhóm ở bốn thành phố miền Nam và miền Bắc, mỗi ngày bổ sung 100, 200 hoặc 400 IU. Tới 6 tháng, cả ba nhóm đều không có trẻ nào bị còi xương. Nhưng vitamin D trong máu cuống rốn của trẻ sơ sinh miền Bắc chỉ bằng khoảng một phần ba miền Nam (12,5 so với 35,0 nmol/L). Bổ sung càng nhiều, mức lúc 6 tháng càng cao, tác giả nghiên cứu khuyến nghị bổ sung 400 IU mỗi ngày

Mức bằng chứng

B

Ghi chú

Xếp B vì con số phòng còi xương đến từ các so sánh không chia nhóm ngẫu nhiên. Cochrane năm 2020 gộp các thử nghiệm bổ sung cho trẻ nhỏ. Bổ sung 400 IU mỗi ngày, số trẻ thiếu vitamin D giảm khoảng bốn phần mười (RR 0,57). Nhưng các thử nghiệm đều nhỏ, không thấy được còi xương có giảm hay không. Xếp lợi ích "trung bình" là theo nhận định, vì chưa tìm được số liệu trẻ nhỏ trong nước (Trung Quốc) bị còi xương nhiều tới đâu. Với trẻ uống sữa công thức, các nơi nói khác nhau. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ nói mỗi ngày uống hơn khoảng 800 ml (27 ounce) sữa công thức có bổ sung vitamin D thì không cần bổ sung thêm. Thông điệp cốt lõi của Trung Quốc ghi là mọi trẻ nhỏ đều bổ sung, cụ thể theo lời bác sĩ. Đừng tự tăng liều: trong một thử nghiệm ở Canada, nhóm uống 1.600 IU mỗi ngày có vitamin D trong máu quá cao, phải dừng sớm. Các nhóm từ 400 đến 1.200 IU không khác nhau về tăng chiều cao và xương. Người lớn không thiếu vitamin D thì đừng uống bổ sung để sống lâu, xem chương 6 mục 3 (người không thiếu vitamin D).

Phần này lấy từ bản luonglb/song-dang-tien.

Nguồn · 1

1. Nền loại 3 — khuyến cáo quốc tế (Viện nghiên cứu Y học Hoa Kỳ 2011) được Viện Dinh dưỡng Việt Nam đưa vào bảng nhu cầu, chưa được nội luật hoá: không có thông tư nào của Việt Nam đặt 400 đơn vị cho trẻ. Viện Dinh dưỡng Quốc gia, “Điểm mới về nhu cầu khuyến nghị vitamin D và Canxi”, 19/4/2025: viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/diem-moi-… ; Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam ban hành kèm Thông tư số 43/2014/TT-BYT ngày 24/11/2014, Phụ lục 01 (bảng vitamin, dòng vitamin D), bản PDF: asiacert.vn/pic/filelibrary/43-2014-p_6356859… ; Quyết định số 776/QĐ-BYT ngày 08/3/2017 (mục 2.2 nhu cầu vitamin D của phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú): cvdvn.net/wp-content/uploads/2017/04/hdqg_din… . Tra ngày 3/11/2026.